Vakdag fondsenwerving 2019 Meld je nu aan!

AANMELDEN

Superrijk in de lage landen

Kennis

1 februari 2019

Hij heeft er meer dan tien jaar aan gewerkt. Maar nu zijn boek ‘Superrijk in de lage landen’ is gepubliceerd, wordt duidelijk waarom. Het is een dissertatiewaardige, grondige studie van echte rijkdom door de eeuwen heen. De bijzondere opzet van het boek, maakt het extra interessant.

Cover van het boek: Superrijk in de lage landen.
Cover van het boek: Superrijk in de lage landen.

door Jaap Zeekant

Als er één vak is waarvan de beoefenaren midden in de samenleving moeten staan om succesvol te zijn, dan is het fondsenwerving. Je moet een goed inzicht hebben in de algemene ontwikkelingen, zoals de digitalisering, om op veranderend communicatiegedrag te kunnen anticiperen. Je moet doorhebben hoe het denken in de boardroom van ondernemingen invloed heeft op kansen van goede doelen om er steun te krijgen voor hun missie. En zo is het ook met het benaderen van major donors. Daarom schrijven we in dit blad over het nieuwste boek van Jos van Hezewijk: Superrijk in de lage landen.

Jos: ‘Als je professioneel bezig bent met het werven van giften onder vermogende mensen, dan is het zaak dat je relaties legt en ontwikkelt. Dan helpt het als je hun wereld kent. In mijn boek kijk ik vooral naar de superrijken, maar ook de minder rijken zijn nog altijd heel vermogend, zie de Quote 500. Zij horen ook bij die wereld.’

Jos van Hezewijk is bepaald geen onbekende in de fondsenwerving. Via zijn Elite Research bedient hij al jaren grotegiftenwervers met zijn bestand met vermogende Nederlanders. Hij publiceerde in de loop der jaren in Vakblad fondsenwerving en hij presenteerde op de Vakdag Fondsenwerving, waarvan hij overigens vaste bezoeker is. Ik wist uit onze gesprekken dat hij lang met het boek bezig is geweest. Maar het resultaat is er dan ook naar. Geschiedenis wordt doorgaans chronologisch bestudeerd. De meeste babyboomers kunnen moeiteloos jaartallen opzeggen: 1600 slag bij Nieuwpoort, 1602 oprichting van de Verenigde Oostindische Compagnie. Twee zaken die niet helemaal los van elkaar staan, maar die ook weer niet heel veel met elkaar te maken hebben. Om een grondig inzicht te krijgen in ontwikkelingen is er een betere benadering. Je neemt van je onderwerp de belangrijkste aspecten en je kijkt per aspect hoe het zich door de eeuwen heen heeft ontwikkeld. Op die manier kijkt Jos in zijn boek naar ‘Rijk worden aan bevolkingsgroei en verstedelijking’, ‘Immigranten als brengers van rijkdom’, ‘Geopolitiek als raamwerk voor rijkdom’, ‘Metropolen als concentraties van macht en rijkdom’, ‘Innovatie en transport als routes naar rijkdom’, ‘Rijkdom in de driehoek markt, media en ideologie’, ‘De helpende hand van fiscus en staat’, ‘De rijken worden rijker en de ongelijkheid wordt groter’, ‘De netwerken van rijkdom, ideologie en staat’, ‘De superrijken en hun psychopatische trekjes.’

Presentatie VakdagFW 28 maart 2018

Jos van Hezewijk deelt op de Vakdag zijn kennis over de rijken en neemt ruim de tijd om vragen naar aanleiding van zijn boek te beantwoorden. Meld je nu aan op www.vakdagfondsenwerving.nl

Door met elk onderwerp door de eeuwen heen te lopen, keren heel wat eerderbeschreven zaken op diverse plaatsen terug in het boek.

In de recensie in NRC stond dat dat als een nadeel kan worden gezien. Ik denk daar anders over en zie het vooral als een positief punt. Je ziet onderwerpen steeds vanuit een ander perspectief behandeld worden. Dat verdiept het inzicht dat je opdoet. En het werkt ook als geheugensteun. Door de opzet van het boek leert het de lezer ook heel veel over meer algemene zaken. Het besef dat immigratie door de eeuwen heen essentieel is geweest voor de ontwikkeling van ons land, zal niet iedereen aanstaan.

Zelfs het gegeven dat de meer recente immigratiestromen een ander effect lijken te hebben dan de historische, verandert niet de veel bredere kijk die je op immigratie krijgt door dit boek. Daarbij helpt ook dat zelfs Koning Willem Alexander een immigratieachtergrond heeft. De conclusie dat de echte Nederlander niet bestaat ligt dan voor de hand. Ook daar zal niet iedereen even blij mee zijn. En dit gaat dan nog maar over een van de elf aspecten die in het boek worden beschreven. Wat dat Nederlander zijn betreft nog dit. Het boek gaat nadrukkelijk over de Lage Landen. Het grootste deel van de beschreven geschiedenis hoorden daar onze zuiderburen bij. Sterker nog, veel van de welvaart die ons ten deel is gevallen ‘kwam van beneden.’ Het is dus volkomen terecht dat Vakblad fondsenwerving ook al ruim twintig jaar in Vlaanderen verschijnt.

Schilderij Het Joodse Bruidje, van Rembrandt

Museum van der Hoop aan de Oudemanspoort in Amsterdam van 1855 tot 1885, bevatte de schilderijencollectie die de kinderloze bankier Adriaan van der Hoop aan de gemeente Amsterdam naliet. Als gevolg van de erfrechten is de stad aan die schenking bijna failliet gegaan. Slechts met een inventieve oplossing kon dat worden afgewend. Bij de opening van het Rijksmuseumgebouw kreeg de collectie een eigen zaal. De verzameling van 250 werken werd later samengevoegd met die van het Rijksmuseum en vormt een deel van de huidige topstukken waaronder het Joodse Bruidje van Rembrandt. Zonder overdrijving kan worden gezegd dat Adriaan van der Hoop een van de oprichters is van het Rijksmuseum. De schilderijen bij dit artikel komen uit de collectie van Van der Hoop.

Hoe dan ook een zeer boeiend boek, ook voor iedereen die niet bezig is met de major donors. Een van de opvallende conclusies waarmee grotegiftenwervers in hun werk rekening kunnen houden wordt gevormd door de ‘psychopatische trekjes’ die Jos signaleert bij de supperrijken. Om misverstanden te voorkomen: het is niet nodig om bij gesprekken met potentiële grote gevers extra aandacht aan de eigen veiligheid te besteden.

Maar het geeft je wel dat kleine beetje extra inzicht én begrip dat heel goed van pas kan komen. Daaraan dragen ook de vele geschreven portretten
bij die Jos bij elk hoofdstuk heeft gevoegd van rijke families. Vooral ook heel boeiend om te lezen. Terug naar ons werk, de fondsen- werving. Jos: “De rijken geven minder dan de armen, zowel in verhouding tot hun inkomen, als tot hun vermogen. Relatief neemt de hoogte van de giften van de rijken al vanaf 2001 af. Voorts zijn rijke filantropen vaak oud, kerkelijk, man en hoogopgeleid, categorieën die vaak al veel meer geven dan andere mensen, ook als ze niet rijk zijn. Geen reden dus om de welgestelden op handen te dragen. Ik denk wel, mede op basis van de ontwikkelingen van het geven in de VS, dat van de welgestelden steeds meer bijdragen te verwachten zijn. De toename van het benaderen van grote gevers in Nederland speelt daar ook een rol bij.” Dit boek is verplicht leesvoer voor grotegiftenwervers. Koop het, scheur deze pagina’s uit het Vakblad, hecht het bonnetje eraan en voeg hem bij de eerstvolgende declaratie die je indient bij je administratie. Met als bagage dit boek dus nu weer gewoon hard aan het werk met het werven van grote giften, het zoeken van commitment bij vermogende mensen.

Over de auteurs

Jos van Hezewijk, directeur van Elite Research, is sociaal geograaf en al decennia bekend door zijn baanbrekende onderzoek naar de elite van Nederland. Hij schreef onder andere. 'De nieuwe elite van Nederland' en de bestseller 'De top-elite van Nederland'. Ook schreef hij, samen met Marcel Metze, het zeer nuttige boekje over netwerken 'Je kent wie je bent'.

Marcel Metze is gepromoveerd historicus en werkzaam als onafhankelijk journalist en redactieadviseur. Marcel is een van de beste onderzoeksjournalisten van Nederland. Hij kreeg grote bekendheid met zijn bestsellers over Philips, de banken en het CDA. Zijn biografie en promotieonderzoek over Anton Philips, 'Ze zullen weten wie ze voor zich hebben', werd genomineerd voor de AKO-literatuurprijs en uitgeroepen tot Managementboek van het Jaar 2006.

Jaap Zeekant

Hoofdredacteur Vakblad fondsenwerving

Jaap is hoofdredacteur van Vakblad fondsenwerving, waarvan hij – ruim twintig jaar geleden - ook oprichter is. Jaap heeft meer dan veertig jaar ervaring met alle facetten van de professionele fondsenwerving. Hij was nauw betrokken bij de oprichting van wat tegenwoordig Nederland Filantropieland is en Goede Doelen Nederland.