Editorial

Deze zomer las ik ‘Verwacht geen applaus’ van Arthur Nieuwendijk. Zijn inzichten bleken goed te passen bij het onderwerp incasseren, waarover ik drie fondsenwervers interviewde. 

Boos, word ik, over de beelden uit Loosdrecht en bij andere azc’s. In Loosdrecht waar zelfs brand werd gesticht. Beelden van intimidatie en geweld. Mensen die vluchten voor oorlog en onveiligheid worden hier geconfronteerd met haat. Dit geweld is een aanval op onze democratische samenleving en rechtsstaat. Extreemrechtse groepen proberen het publieke debat over te nemen alsof zij namens Nederland spreken.

Binnen ons vak staat techniek volop in de schijnwerpers. Ook in dit blad geven we terecht aandacht aan onder andere marketing automation, AI-agents, de inzet van websites door kleinere organisaties en aan de vraag hoe, wanneer en óf we AI inzetten bij campagnes. De DDMA vat het in hun artikel samen: ‘Techniek helpt, maar vertrouwen, samenhang en menselijke keuzes bepalen impact in 2026.’ Een constatering die me aan het denken zette.

Fondsenwervers zijn gewend vooruit te denken: aan de volgende campagne, de donorreis, A/B-testen online doen. En dan wordt opeens het digitale podium waarop we bouwen kleiner. Meta kondigde, in reactie op de EU-verordening inzake transparantie van politieke reclame (TTPA), het volgende aan: vanaf 6 oktober 2025 worden in de Europese Unie geen betaalde advertenties meer toegestaan die maatschappelijke, electorale of politieke kwesties raken. De maatregel lijkt op het eerste gezicht een zakelijke keuze, met de woorden: ‘We kunnen het niet meer verantwoord aanbieden.’ Maar in wezen knakt het de democratische infrastructuur van maatschappelijke organisaties.

De Vakdag fondsenwerving staat weer in de steigers met als thema ‘Fight, flight, freeze... or fundraise!’. Wat doe jij in situaties waarin het spannend wordt? Vlucht je, verstijf je of ga je vechten (in actie komen)? Ik weet het wel. Ruim twintig jaar geleden zag ik een kind van drie in de Kostverlorenvaart in Amsterdam vallen. Ik zag het uit mijn flat op de eerste verdieping gebeuren, rende naar beneden en sprong de vaart in. Een impuls. Ik kon niet anders. In het water zag ik pas dat ik niet alleen met het kind de hoge wal op kon…

Hoewel het vak maatschappijleer op de middelbare school thema's behandelt zoals solidariteit, maatschappelijke betrokkenheid of burgerschap, vormt filantropie geen vast onderdeel van het curriculum. Er zijn natuurlijk leerlingen die werkstukken maken over goede doelen. En goede doelen zoals Make-A-Wish, KWF en Save the Children hebben specifieke informatie die leerlingen kunnen gebruiken voor spreekbeurten. Ook zijn er tal van scholen die zich inzetten voor een goed doel. Claire van Teunenbroek schreef er een artikel over.

In Amerika wordt de politiek gedomineerd door steenrijke witte mannen die iedereen die anders of kritisch is, het liefst willen elimineren. Trump's wereldbeeld kent geen nuance in gender of identiteit. Migranten worden via deportatievluchten het land uitgezet. Trump is tegenstander van klimaatbeleid ('een hoax') en trok Amerika terug uit het Klimaatakkoord. Datzelfde gebeurde bij de WHO, terwijl hij zich opnieuw aansloot bij de Geneva Consensus Declaration van 2020: een internationale verklaring getekend door 35 landen die abortus verwerpt. En zo kan ik het rijtje nog wel aanvullen met vele andere maatregelen die migranten, vrouwen en de LGBTQ+-community raken.

Soms word ik erop aangesproken dat ik geen mening zou hebben als hoofdredacteur. Geen mening? Mijn familie moest daar hard om lachen, toen ik dat vertelde.

Het nieuwe kabinet is er langer dan Balkenende 1, juichte vicepremier Fleur Agema onlangs. Een prestatie om trots op te zijn kennelijk. Maar wat betekenen de plannen van dit kabinet voor de non-profit sector? Het Hoofdlijnen- en regeerakkoord focust op vier uitdagingen: asiel en migratie, bestaanszekerheid, verduurzaming en zorg en ondersteuning. Het zet in op basisbehoeften zoals toegankelijke zorg, goed onderwijs (hoewel daarop bezuinigd wordt) en meer woningen. Veel aandacht voor de werkende Nederlander en weinig voor het versterken van de onderlinge solidariteit.

Je zult maar fondsenwerver zijn en elk jaar voor dezelfde activiteit een beroep moeten doen op dezelfde vermogensfondsen. Telkens een projectplan en begroting maken, aanvraagformulieren inleveren en per fonds andere informatie aanleveren. De fondsenwervers van Pluryn en Levvel (Winkelmolen en Smakman) gaan onder andere op deze uitdaging in een interview.