Hoe goed is de donateursbeleving van jouw organisatie?

Betekenisvolle ervaringen voorkomen dat donateurs vertrekken

Het aantal actieve donateurs is in de afgelopen jaren aan het dalen. De cijfers van Data Inside laten de harde realiteit zien: sinds 2023 is er meer uitstroom dan instroom onder donateurs en wordt het negatieve saldo ieder jaar groter. Zo is in 2025 te zien dat voor elke tien nieuwe donateurs die vorig jaar met bloed, zweet en tranen zijn binnengehaald, er vijftien weer via de achterdeur vertrekken. Gemiddeld zegt ieder jaar zo’n tien procent van de structurele donateurs op. Percentueel lijkt dat misschien weinig, maar in absolute aantallen is dat een grote groep. Meer dan de helft van de donateurs die vertrekken doet dat om communicatie-gerelateerde redenen: ze worden niet bedankt, krijgen geen informatie over wat er met hun gift gebeurt, of voelen zich simpelweg niet gezien. En slechts zeventien procent van de eenmalige gevers doet een tweede gift: vaak omdat ze niet opnieuw worden gevraagd. Het is een feit dat een groot deel van deze uitstroom voorkomen kan worden als de communicatie beter wordt afgestemd op de behoeftes en wensen van de ontvanger.

Consumentengedrag

Donateurs zijn in het dagelijks leven ook gewoon klant bij merken als Netflix, Coolblue en Picnic, en raken gewend aan een mate van service en beleving die hun verwachtingen regelmatig overtreft. Dit soort persoonlijke, gepersonaliseerde ervaringen zijn anno 2026 geen luxe, maar eerder de standaard geworden.

De spreekwoordelijke lat van klantbeleving komt daardoor steeds hoger te liggen. Donateurs van vandaag vergelijken je niet alleen met andere goede doelen, maar met de beste ervaring die ze ooit ergens hebben gehad. Met andere woorden: zij verwachten relevantie (communicatie die persoonlijk voelt en aansluit op hún interesses en voorkeuren), transparantie (inzicht in de besteding van hun gift en tastbare impact), persoonlijke aandacht (zich gezien en gewaardeerd voelen als individu) en regie (zelf bepalen hoe, wanneer en waar ze geven). Precies die kloof tussen de gewenste en de werkelijke donateursbeleving is vaak de reden waarom de meeste donateurs weer vertrekken.

Donateursbeleving

Hoe kan je retentiecijfers verbeteren en voorkomen dat donateurs vertrekken? Start bij de donateursbeleving en creëer meer waarde vóór de donateur (experience) en ontvang meer waarde ván de donateur (engagement). Dat investeren in donateursbeleving écht loont, blijkt uit verschillende onderzoeken. Zo laat de terugkerende Burk Donor Survey van Cygnus Applied Research zien dat de geefbereidheid van donateurs enorm stijgt bij een donateurgerichte aanpak.

About Loyalty, een Engels adviesbureau, laat op basis van tien jaar onderzoek zien dat een positieve supporter experience één van de sterkste drijvers is van loyaliteit (vijftien procent meer behoud in drie jaar) en dus ook van groei (twintig procent meer inkomsten in drie jaar).

De donateur centraal: wat vergt dat?

Veel organisaties onderschrijven het belang van ‘donateur centraal’ en hebben ook de intentie om het beter te willen doen voor hun donateurs. Maar wat houdt de echte verandering dan tegen? Het antwoord op deze vraag vinden we in het onderzoek van Goede Doelen Nederland en Dunck Loyalty naar de mate van donateurgerichtheid binnen onze sector. In de praktijk lopen ze tegen serieuze interne barrières aan: geen of weinig betrokkenheid vanuit MT of directie, de druk op korte termijninkomsten, gebrek aan capaciteit, geen apart budget en de welbekende silo’s in kanalen (losse eilandjes).

Geen van deze barrières lost zichzelf op. Het is de rol van leiders om deze barrières te doorbreken en ruimte te creëren, zodat de beweging naar donateur centraal ook echt plaats kan vinden. Een leider met een inspirerende toekomstvisie en duidelijke routekaart, die kan verbinden en mobiliseren en zo de hele organisatie in beweging kan brengen.

Door 'journey orchestration' maak je voor de donateur één samenhangende beleving

Denk aan je organisatie als een orkest. Als elk instrument apart oefent, klinkt het best aardig, maar het blijft losse muziek. Pas wanneer je alle instrumenten samen één stuk laten spelen, ontstaat er een symfonie. Dit heet ‘journey orchestration’: je stemt kanalen, teams en contactmomenten op elkaar af, zodat de donateur één samenhangende beleving ervaart in plaats van losse interacties.

Om in de praktijk consistent een samenhangende beleving in alle kanalen, campagnes en contactmomenten te creëren, is meer nodig dan goede intenties. Net als bij een orkest moeten alle muzikanten weten waar ze samen naartoe werken en hoe zij daar individueel aan bijdragen. En is er een dirigent nodig die hen de richting wijst, op elkaar afstemt en, het belangrijkste, luistert of de muziek nog klinkt. Met andere woorden: dat vraagt om een gestructureerde aanpak en daar komen CX-frameworks om de hoek kijken.

Veel volwassen CX-frameworks zijn gebaseerd op internationale standaarden van de Customer Experience Professionals Association (CXPA). Deze transformaties werkten ook voor de goededoelensector, op basis van deze pijlers.

Om goede doelen goed op weg te helpen, is het framework vertaald naar een variant die beter aansluit bij de goededoelensector en ervoor zorgt dat medewerkers van NGO’s aan de juiste knoppen draaien om de donateursbeleving écht te verbeteren.

Het Donateur Centraal Framework

Werk voor een succesvolle transformatie langs de vier de pijlers van het Donateur Centraal Framework: Strategie, Inzicht, Journeys en Cultuur.

Strategie is het vertrekpunt. De donateur centraal stellen is dé manier om grote groepen mensen te betrekken en als goed doel je impact te vergroten, maar dat lukt alleen met een heldere visie op wat dat voor jouw organisatie betekent. De strategie bepaalt de bestemming en de koers, en zorgt dat alle collega's aan boord komen.

Inzicht is de basis onder elke beslissing. Zorg voor diepgaand begrip van de geefmotieven, behoeftes en verwachtingen van jouw donateurs én van je eigen cijfers en KPI's. Zonder dat inzicht weet je niet wat donateurs verwachten en aan welke knoppen je moet draaien om de emotionele en financiële betrokkenheid te verhogen.

Journeys is waar het tastbaar wordt voor de donateur: hét moment van de waarheid. Creëer je hier daadwerkelijk consistent de gewenste beleving, in elk contactmoment en op elk kanaal? Dit is waar je als organisatie écht het verschil kunt maken. Bouw je een duurzame relatie op of jaag je donateurs juist weg?

Cultuur is de motor achter alles. De rol van leiders kwam al aan bod, maar zonder een donateurgerichte cultuur en enthousiaste medewerkers vindt er geen succesvolle transformatie plaats naar een datagedreven en donateurgerichte manier van denken en werken.

Status quo

Het is verstandig, voordat je aan de slag gaat en DX-programma’s opstart, om te weten wat de status quo is. In CX-termen: hoe volwassen is jouw organisatie op het gebied van donateur centraal? En hoe scoor je op de vier pijlers? Waar zit het verbeterpotentieel voor meer groei?

Voor het beantwoorden van deze vragen kun je de DX Maturity QuickScan invullen om te ontdekken waar je nu staat. Uitkomst kan zijn: beginner, basis, geavanceerd, strategisch of excellent. Dit geeft je wellicht houvast welke stappen er per pijler gezet moeten worden om door te groeien naar de volgende fase.

--

Een versie van dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 2, dat in juni 2026 verscheen.