Fondsenwervers willen maatschappelijke verandering mogelijk maken. Maar in hoeverre houden zij met hun eigen werkwijze bestaande machtsverhoudingen in stand? Van de verhalen waarmee donateurs worden geworven tot de voorwaarden die financiers stellen: steeds opnieuw speelt de vraag wie de regie heeft. Tijdens het International Fundraising Congress (IFC), van 21 tot en met 23 oktober 2026, kwamen deze vraagstukken in verschillende sessies aan bod. Een aantal inzichten.
Van zielige verhalen naar menselijke waardigheid
Negatieve emotionele verhalen leveren donaties op, maar tegen welke prijs? Tehzeeb Lalani en Madan Padaki van de Indiase Head Held High Foundation pleitten voor meer aandacht voor een positieve manier van communiceren. Niet de hulpeloosheid van mensen moet centraal staan, maar hun mogelijkheden, veerkracht en eigen keuzes. Zij introduceerden drie vragen die iedere fondsenwerver zichzelf zou moeten stellen, als ze dit nog niet doen:
- Wie krijgt in ons verhaal de regie?
- Welke machtsverhoudingen versterken we?
- Herkent de persoon over wie we vertellen zichzelf op een waardige manier in ons verhaal?
De sprekers pleitten er bovendien voor om het woord begunstigde af te schaffen en mensen als partners te beschouwen. Dat vraagt ook om een andere houding van financiers. Macht verschuiven betekent ook geld verschuiven
Veel internationale organisaties spreken over gelijkwaardige samenwerking met lokale partners. Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit? Saferworld liet zien hoe de organisatie dit concreet maakt. Minimaal 40 procent van iedere grant gaat naar partners (alhoewel dit gezien kan worden als een laag streefcijfer). Van de beschikbare overhead houdt de penvoerder 25 procent; de overige 75 procent wordt verdeeld naar rato van de partnerbudgetten. Lokale partners bepalen mede de prioriteiten en zijn betrokken bij de begroting. In 2016 werd internationaal afgesproken dat 25 procent van de humanitaire financiering naar lokale organisaties zou gaan. Volgens de tijdens de sessie gepresenteerde cijfers was dat in 2025 slechts ongeveer 6 procent. De boodschap: gelijkwaardigheid vraagt niet alleen om andere woorden, maar ook om andere financiële afspraken en besluitvorming.
Van financiële duurzaamheid naar financiële autonomie
Een van de scherpste discussies tijdens IFC ging over de vraag of maatschappelijke organisaties zichzelf kunnen financieren. Ingrid Srinath stelde dat het niet zozeer om financiële duurzaamheid gaat, maar om financiële autonomie. Organisaties moeten meer zeggenschap krijgen over hun eigen toekomst, in plaats van voortdurend afhankelijk te zijn van de voorwaarden van financiers.
Glen Galaich van de Stupski Foundation stelde daarbij een fundamentele vraag: waarom zou een vermogensfonds eeuwig moeten blijven bestaan? Zijn stichting besteedt in tien jaar tijd 600 miljoen dollar en beëindigt daarna haar activiteiten. Het voortbestaan van het fonds is volgens hem minder belangrijk dan het succes van de organisaties die het ondersteunt.
Ook kwam de rol van fondsenwervers ter discussie. Zij kunnen uniek meer doen dan alleen geld binnenhalen, maar ook hun kennis inzetten om financiers kritisch te bevragen, organisaties te versterken en samenwerking te stimuleren.
Fondsenwerving is cultureel bepaald
Khalila Hassouna van de ESCP Foundation liet zien hoe culturele verschillen doorwerken in fondsenwerving. Opvattingen over geld, tijd en emoties bepalen mede hoe een verzoek om steun wordt ontvangen. Wat betekent een stilte tijdens een gesprek? Wanneer is het juiste moment om een bedrag te noemen? En betekent een gemiste deadline in iedere cultuur hetzelfde? Haar boodschap was dat fondsenwervers zich bewuster moeten worden van hun eigen aannames. Wat in de ene cultuur als professioneel of overtuigend wordt beschouwd, kan elders heel anders worden ervaren.
De rode draad van IFC 2026: fondsenwerving gaat niet alleen over het verkrijgen van middelen, maar ook over de vraag wie zeggenschap heeft, welke verhalen worden verteld en hoe organisaties hun onafhankelijkheid kunnen behouden.
Het volgende International Fundraising Congress vindt plaats van 19 tot en met 22 oktober 2027 in Noordwijk. Pamala kon het IFC bezoeken dankzij The Fund Raising School, geaffilieerd aan de Indiana University Lilly Family School of Philanthropy.
