Een schokkende stijging in het aantal executies in 2025: volgens het jaarlijkse rapport ‘Death Sentences and Executions 2025’ van Amnesty International werden vorig jaar 2.707 mensen gedood. Dat is het hoogste aantal dat de mensenrechtenorganisatie sinds 1981 heeft geregistreerd. De stijging is het gevolg van een klein aantal regeringen dat de doodstraf actief inzet om bij de bevolkingen angst in te boezemen.
De meeste executies komen voor in Iran. In 2025 ging het daar om ten minste 2.159 mensen, meer dan het dubbele dan het jaar ervoor. Ook in Saudi-Arabië (356 executies) werd de doodstraf vaak toegepast. In andere landen, waar de doodstraf zelden werd toegepast, zijn relatief grote stijgingen te zien. In Koeweit werden zeventien mensen geëxecuteerd (ten opzichte van zes het jaar ervoor), in Egypte 23 (13 in 2024) en in Singapore zeventien (vorig jaar negen). Ook in de VS verdubbelde het aantal executies bijna (van 25 naar 47).
Amnesty plaatst een kanttekening bij de cijfers. Omdat het totale aantal executies in China staatsgeheim is, zijn die namelijk niet meegenomen. ‘De aantallen lopen daar waarschijnlijk in de duizenden, wat China de grootste beul ter wereld maakt,’ schrijft Amnesty.
‘Deze alarmerende stijging in het gebruik van de doodstraf is te wijten aan een kleine, geïsoleerde groep landen die koste wat kost bereid is executies uit te voeren, ondanks de aanhoudende wereldwijde trend naar afschaffing’, zegt secretaris-generaal van Amnesty International Agnès Callamard. ‘Deze schaamteloze minderheid van landen gebruikt de doodstraf als wapen om angst aan te jagen, afwijkende meningen de kop in te drukken en de macht te tonen die ze hebben over kansarme mensen en gemarginaliseerde gemeenschappen.'
In Europa en Centraal-Azië werden in 2025 geen executies of doodvonnissen geregistreerd. In Noord- en Zuid-Amerika zijn alleen in de VS doodstraffen voltrokken: dat is het zeventiende jaar op rij.
Callamard: ‘Nu de mensenrechten wereldwijd onder druk staan, blijven miljoenen mensen elk jaar strijden tegen de doodstraf, een krachtig bewijs van onze gedeelde menselijkheid. Volledige afschaffing van de doodstraf is mogelijk als we ons allemaal sterk verzetten tegen die enkele geïsoleerde stemmen. We moeten de vlam van de afschaffing helder laten branden, totdat de wereld volledig is bevrijd van de schaduwen van de galg.’
