Artikelen

De onderdrukking van Oeigoeren

2026-04-16T14:00:54Z

In 2021 publiceerde Amnesty International een groot onderzoek naar de situatie van de Oeigoeren in Xinjiang. De Oeigoeren zijn een overwegend islamitische minderheid die in China zwaar wordt onderdrukt. Het uitdrukking geven aan hun religie of cultuur kan strafbaar zijn en kan leiden tot gevangenisstraffen. Uit onder meer getuigenverslagen van mensen die in de zogenaamde heropvoedingskampen hadden gezeten, bleek dat de Chinese autoriteiten extreme maatregelen nemen om de cultuur van de Oeigoeren uit te bannen. Amnesty International heeft de onderdrukking van de Oeigoeren misdrijven tegen de mensheid genoemd.

Hoe kijken jullie aan tegen de situatie van de Oeigoeren?

Oudshoorn: ‘Mensen verdwijnen als ze zich uitspreken. Oeigoeren worden gemonitord, geïntimideerd, familieleden worden onder druk gezet. Ze mogen hun taal, religie en cultuur niet uitoefenen, niet zijn wie ze zijn. Dat raakt aan de kern van mensenrechten.’

‘Het uitwissen van een bevolkingsgroep begint niet op één dag. Het begint met demonisering en het uitschakelen van intellectuelen en cultuurdragers. Je ziet dat eerst de mensen verdwijnen die een gemeenschap kunnen organiseren of vertegenwoordigen. Dat patroon hebben we vaker gezien. Dat maakt de situatie van Oeigoeren zo zorgwekkend.’

‘We hebben onderzoeken gedaan en wat je ziet is dat er nog steeds schendingen plaatsvinden. Als het gaat over de dwangarbeid: dat vindt nog steeds plaats. Ook zijn er nog steeds heropvoedingskampen. De situatie is kwetsbaar. Ook hier in Nederland worden Oeigoeren onder druk gezet en geïntimideerd. Voor velen stopt de dreiging niet bij het verlaten van het land.’

Hoe krijgen jullie bij Amnesty goede informatie over de situatie?

Onderzoekers van Amnesty International hebben contacten in China, met Oeigoeren, mensenrechtenorganisaties, activisten, familieleden van mensen die vastzitten in heropvoedingskampen, en ook met Oeigoeren in het buitenland.

‘We hebben onze wegen om die informatie te krijgen, dat is onze specialisatie. Dat doen we internationaal. Sommige landen staan niet te trappelen voor dit soort onderzoek. Daarom praten we met rechthebbenden, slachtoffers, survivors, die verhalen naar buiten brengen. We werken ook met diaspora-organisaties. Het vraagt zorgvuldigheid, om deze mensen te beschermen. Zichtbaarheid helpt maar brengt ook risico voor hen mee. Soms gebruiken we satellietbeelden om bijvoorbeeld onderzoek te doen naar de heropvoedingskampen.’

Wat kun je als Amnesty doen, internationaal?

Amnesty International vraagt internationaal aandacht voor mensenrechtenschendingen en spreekt autoriteiten daarop aan. Dat doet Amnesty op basis van eigen onderzoek, het voeren van actie en lobby bij autoriteiten.

‘Het uitwissen van een bevolkingsgroep begint niet op één dag’

‘De gruwelen van twee wereldoorlogen hebben ervoor gezorgd dat de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens is getekend. Helaas zien we dat steeds meer andere belangen prevaleren. Onze rol als mensenrechtenorganisatie is gebaseerd op de mensenrechtenverdragen. Dus wij houden overheden aan de verdragen die ze zelf hebben getekend. Maar we zien dat handel en vriendschapsrelaties belangrijker zijn waardoor landen elkaar moeilijker aanspreken op mensenrechtenschendingen of zelfs sancties instellen. Maar zo wordt het systeem uiteindelijk uitgehold.’

Achtergrond: De Oeigoeren in China

Na de dood van twee Oeigoerse arbeiders in Shaoguan (Guangdong) in juni 2009 en het uitblijven van een onafhankelijk onderzoek, demonstreerden op 5 juli 2009 duizenden Oeigoeren in de regionale hoofdstad Ürümqi. De protesten begonnen vreedzaam en waren gericht op gerechtigheid en transparantie. Het harde optreden van de Chinese autoriteiten en de daaropvolgende escalatie werden door de Chinese staat gepresenteerd als een terroristische opstand. Deze framing markeerde een kantelpunt en vormde de rechtvaardiging voor een periode van grootschalige en systematische repressie tegen de Oeigoerse bevolking.

De geschiedenis

De geschiedenis van de Oeigoeren in Xinjiang (door China aangeduid als de Xinjiang Oeigoerse Autonome Regio) laat zien dat deze repressie niet op zichzelf staat. Xinjiang kreeg in 1955 formeel de status van autonome regio. In de praktijk werd deze autonomie echter geleidelijk en structureel ondermijnd en gecontroleerd door de staat. Culturele, politieke en maatschappelijke vormen van zelfbestuur kwamen steeds meer onder staatscontrole te staan.

Vanaf 2009

Voor veel Oeigoeren markeert 2009 het moment waarop onderdrukking openlijk en systematisch werd. Universiteiten, moskeeën, studentenhuizen en maatschappelijke organisaties kwamen onder permanent toezicht te staan. Wat eerder werd gedoogd, werd strafbaar. Collectieve organisatie en culturele expressie werden niet langer beschouwd als onderdeel van autonomie, maar als bedreigingen voor staatsveiligheid. Binnen korte tijd veranderde het dagelijks leven ingrijpend.

Repressie

De repressie richt zich niet alleen op politieke controle, maar ook op identiteit zelf. Het gebruik van de Oeigoerse taal wordt actief ontmoedigd of bestraft, onder meer in onderwijs en openbaar leven. Culturele uitingen zoals muziek, literatuur en opvoeding worden beperkt. Hierdoor wordt de overdracht van taal en cultuur tussen generaties doelbewust onderbroken.

Tegelijkertijd is een uitgebreid systeem van surveillance, intimidatie en opsluiting opgebouwd. Sinds circa 2017 zijn naar schatting een miljoen Oeigoeren en andere islamitische minderheden in zogenaamde heropvoedingskampen en gevangenissen opgesloten, vaak zonder eerlijke proces. Dwangarbeid, politieke indoctrinatie en gedwongen scheiding van families maken deel uit van dit systeem.

Erkenning

Internationaal groeit de erkenning van de ernst van de situatie. Amnesty International concludeert dat er bewijs is dat de Chinese autoriteiten in Xinjiang ernstige misdrijven tegen de menselijkheid doen, zoals willekeurige detentie, marteling en vervolging. In 2021 sprak een meerderheid van de Nederlandse Tweede Kamer uit dat in China sprake is van genocide op de Oeigoeren.

Lees meer over Amnesty International en de Oeigoeren.

Gebaseerd op de volgende achtergrondinformatie

Documentaire “The Eyes of the Machine” van Daya Cahen
Human Rights Watch, “China: Justice Needed for Shaoguan Killings” (2009)/“We Are Afraid to Even Look for Them” (2009)/“Break Their Lineage, Break Their Roots” (2021)
Millward, James A., Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (Columbia University Press, 2007)
Benson, Linda, The Ili Rebellion: The Moslem Challenge to Chinese Authority
Amnesty International, o.a. “Like We Were Enemies in a War” (2021)
UN Committee on the Elimination of Racial Discrimination (CERD), Concluding Observations on China (2018)
Office of the UN High Commissioner for Human Rights (OHCHR), Assessment of human rights concerns inXinjiang (2022)
Adrian Zenz, Xinjiang Data Project
Freedom House, “Out of Sight, Not Out of Reach: The Global Scale of Transnational Repression”

Kan je een voorbeeld geven van hoe jullie aandacht vragen voor dit onderwerp?

Amnesty doet onderzoek naar de situatie in Xinjiang en ook naar de lange arm van China in het buitenland, zoals Nederland. Amnesty lobbyt bij autoriteiten, en voert actie – voor de Oeigoeren in het algemeen en voor individuele zaken. Ook organiseren we bijeenkomsten en events over en met Oeigoeren, voor aanhangers of studenten. Een paar jaar geleden had Amnesty International de actie ‘Avondje Gerechtigheid’, een samenwerking met een maaltijdbezorger.

‘Voor de ‘Avondjes Gerechtigheid’ konden mensen een maaltijdbox bestellen en samen eten. Voor deze avond werd een box aangeleverd met wat de host nodig had voor een geslaagde avond. In de box zaten recepten die gekookt konden worden. Uiteraard waren dat gerechten die Oeigoeren eten. Tijdens het eten spraken we over de situatie van de Oeigoeren. Ik heb zelf ook een avond georganiseerd en met vriendinnen gekookt. Daarna hebben we aan de hand van kaarten die in de box zaten over de situatie gesproken. Dus dat was een laagdrempelige manier om meer over de Oeigoeren te leren. Een combinatie van fondsenwerving en capaciteitsopbouw, kennisopbouw en educatie.’

‘Natuurlijk kunnen mensen nog meer doen zoals het ondertekenen van petities. Dat helpt. Maar je kunt zelf ook nadenken, als je kleding koopt of op reis gaat bijvoorbeeld.’

Er zijn veel onderdrukte mensen…

‘Het dossier Oeigoeren blijft altijd prioriteit houden, maar het vraagt onderhoud. Er is veel onderzoek gedaan. Veel is bekend. Tegelijkertijd zie je dat aandacht wegebt als er geen nieuwe beelden of incidenten zijn. En: we kunnen niet alles tegelijk. Elke dag maken we afwegingen: waar moeten we aandacht aan besteden, waar kunnen we het meeste verschil maken? Dat is soms frustrerend, zeker als je weet hoe ernstig een situatie is.

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Must read, Impact, Amnesty International, Mensenrechten, China, Onderdrukking, Activisten, Vf 28-1, Oeigoeren, Avondje Gerechtigheid, Bevolkingsgroepen, Dagmar Oudshoorn, Mensenrechtenschendingen

Column De Geefpartner: Jacqueline Detiger (Beter Geven)

2026-01-20T16:51:29Z

Rectificatie: In de versie van dit artikel in het Vakblad staat in de kop dat Jacqueline werkzaam is bij VSBfonds. Dat is niet juist, Jacqueline is zelfstandig adviseur bij Beter Geven.

Jacqueline Detiger

Jacqueline Detiger startte bij het VSBfonds waar ze geven aan maatschappelijke initiatieven leerde. In 2005 startte zij als zelfstandig adviseur, waarvan de laatste twaalf jaar via het bedrijf Beter Geven. Zij adviseert filantropen en vermogensfondsen bij het oprichten van nieuwe stichtingen, beleidsontwikkeling en governance. Daarnaast vervulde zij diverse bestuursfuncties bij onder andere Dioraphte en Goeie Grutten.

Nu, zo’n twintig jaar later, is filantropieadvies ingeburgerd geraakt. In 2005 was daar geen sprake van. Het idee dat je advies zou kunnen inwinnen bij het vervullen van je filantropische ambities was destijds vreemd. Op borrels werd er regelmatig lacherig over gedaan. Men vond het raar dat je iemand zou betalen om te helpen met geven aan goede doelen. En dan deed ik ook nog eens de Postacademische opleiding Philanthropic Studies aan de VU, dat was helemaal grappig.

Kritisch geld weggeven

Als ik nu met vermogenden spreek, vooral ook jongeren, dan vinden ze het normaal en begrijpelijk dat je hierover professioneel advies inwint. Filantropen willen goed voorbereid aan de slag: de juiste richting en vorm kiezen en vervolgens de organisaties en doelen aantrekken die bij de gekozen strategie passen. Het is al lang niet meer ‘geef en kijk niet om’. Filantropen zijn kritischer geworden: ze willen impact maken met hun geld.

‘Filantropen willen goed voorbereid aan de slag: het is al lang niet meer ‘geef en kijk niet om’’

Er zijn nu meer onafhankelijke filantropieadviseurs en wij overleggen regelmatig met elkaar. Ook bij de banken zijn er al ruim tien jaar professionele charity desks. Deze afdelingen breiden zich uit en bedienen veel klanten. De ongeveer twintig adviseurs zijn vertegenwoordigd in het FAFI-netwerk (Filantropie Advies door Financiële Instellingen). Mijn rol als onafhankelijke voorzitter is om samen met deze groep het vak verder te professionaliseren door middel van uitwisseling en kennisvergroting. We willen met elkaar ‘de taart vergroten’: meer geld voor maatschappelijke doelen realiseren. Waarbij het natuurlijk voor zich spreekt dat de middelen op een verantwoorde wijze en resultaatgericht worden besteed.

Geven is een vak geworden

Mijn werk bestaat uit meedenken met vermogende families en particulieren. Ik vraag: wat wil je veranderen in de wereld? Waar lig je wakker van? Waar heb je een passie voor? We bespreken de mogelijkheden. Daarna kiezen we de vorm die het beste past. Ik lever suggesties aan voor goede doelen waar de filantropen naar kunnen kijken. Soms is het zoeken naar die ene speld in de hooiberg, maar dat is toch echt iets anders dan postzegels verzamelen!Geven met impact: meer dan een trend

Deze column stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 4, dat in december 2025 verscheen.

Labels: Column, Impact, Filantropie, VSBfonds, De Geefpartner, Vf 27-4, FAFI, Jacqueline Detiger

De Geefpartner: Jacqueline Detiger (Beter Geven)

2026-01-20T16:52:29Z

Jacqueline Detiger

Kritisch geld weggeven

‘Filantropen willen goed voorbereid aan de slag: het is al lang niet meer ‘geef en kijk niet om’’

Geven is een vak geworden

Deze column stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 4, dat in december 2025 verscheen.

Labels: Column, Impact, Filantropie, VSBfonds, De Geefpartner, FAFI, Jacqueline Detiger

Filantropie vandaag: Filantropie advies in een veranderende wereld

2025-09-08T12:57:56Z

Dit artikel verkent hoe moderne filantropen hun strategieën aanpassen om effectief te geven. Ontdek hoe filantropie een brug vormt tussen generaties, waarden en verantwoordelijkheden. Frank Aalderinks, hoofd Filantropie van ABN AMRO, geeft een inkijkje in de denkwereld van grote gevers met wie zij werken. Lessen voor eenieder die met grote gevers werkt.

Verantwoordelijkheid

Het besef dat donaties niet zomaar financiële transacties zijn, maar een bijdrage aan een betere wereld, geeft veel mensen die aankloppen bij een charity desk een gevoel van verantwoordelijkheid. Vooral als mensen grotere bedragen willen doneren, nemen de vragen toe. Hoe plan ik mijn donaties? Welke thema’s kies ik? Hoe verdeel ik mijn geefbudget over gekozen goede doelen? En hoe start ik het gesprek over geven aan goede doelen met mijn kinderen of familieleden?

Het is lastig om keuzes te maken wanneer er een groot bedrag weggegeven kan worden, omdat grote gevers verstrikt raken in het enorme aanbod aan goede doelen en de verschillende manieren van geven. Veel van deze gevers willen op een betrokken manier doneren en zoeken manieren om dichtbij huis impact te maken. Waarom mensen ervoor kiezen om dichtbij huis te geven, is dat zij zich meer verbonden voelen met hun eigen omgeving en de impact van hun donaties daar direct kunnen zien. Herkenbare problemen in de eigen gemeenschap voelen bovendien urgenter aan dan abstractere kwesties verder weg. Daarnaast zien veel gevers hun donaties als een manier om iets terug te geven aan de maatschappij, buurt, stad, of regio waarin ze zelf leven en werken. Dit terwijl er in niet-Westerse landen zoveel impactvol en goed werk gedaan wordt dankzij filantropisch geld. In de praktijk zie je dat uitleg en educatie door filantropie-adviseurs kan helpen om het effect van donaties ver van huis aan te tonen.

Motieven

De meeste mensen doneren omdat ze problemen willen oplossen: een proactieve manier van geven die leidt tot meer betrokkenheid bij het goede doel. Relaties die zich inzetten voor specifieke thema's, zoals de innovatieve behandeling van ziekten, de bescherming van natuur of dierenwelzijn, hebben regelmatig contact met het goede doel en blijven op de hoogte van ontwikkelingen. Deze betrokkenheid resulteert in langdurige en hogere donaties. Andere motieven om te geven zijn: helpen bij rampen en noodsituaties, vanuit een bevoorrechte positie willen delen, voor persoonlijke voldoening, of gewoonweg omdat ze gevraagd worden.

‘Laat de grote gever dichtbij zijn drijfveren blijven, maar ontwikkel samen een heldere geefstrategie’

Filantropen betrokken bij samenleving

In een tijd waarin overheidsbudgetten onder druk staan en subsidies voor sectoren zoals ontwikkelingshulp, educatie, kunst en cultuur worden teruggeschroefd, neemt het belang van privaat geld toe. Belangrijk is om grote gevers te helpen met navigeren, overzicht te verschaffen waar gelden wegvallen, wat prognoses en gevolgen zijn en hoe ze daarop in kunnen spelen. Het kan mensen helpen proactief met een plan te komen en uit te leggen wat hun aanvulling kan zijn op het belangrijke werk van de overheid.

Laat de grote gever dichtbij zijn drijfveren blijven, maar ontwikkel samen een heldere geefstrategie. Vaak geven ze het liefst aan effectieve goede doelen met een bewezen staat van dienst. Dit biedt meer garantie op impact. In een ‘geefplan’ leg je vast hoe je wilt doneren: door een losse donatie te doen, jaarlijks periodiek te geven of een bedrag na te laten aan een goed doel, op basis van een vooropgezette strategie.

Bij voldoende geefbudget wordt regelmatig gekozen voor de opzet van een stichting met anbi-status door een bedrijf of familie. De bank fungeert dan als kraamkamer van nieuwe bedrijfsvermogensfondsen met anbi-status: met structuren die een duidelijke missie nastreven, spelregels die zorgen voor optimale persoonlijke betrokkenheid en flexibiliteit in keuze van thema’s en goede doelen.

Houvast

Grote gevers zijn op zoek naar houvast. Bij de filantropiedesk vragen ze waar hun geld goed terechtkomt en of het goede doel betrouwbaar is. Om alle vragen te kunnen beantwoorden maakt de adviestak uitgebreide analyses van goede doelen die aan klanten worden voorgelegd om in aanmerking te komen voor steun. Ze zoekt goede doelen die effectief bijdragen aan een betere wereld, zorgvuldig omgaan met elke euro, verantwoording afleggen en zich onafhankelijk laten controleren. Daarbij maakt de desk gebruik van diverse bronnen, waaronder een eigen database met daarin meer dan duizend goede doelen en de gegevens van onafhankelijke toezichthouder CBF.

Familie filantropie

Filantropie verbindt families door gesprekken te voeren over de waarde van geld. Zij kiezen thema’s en maken samen plannen: filantropie geldt dan als brug naar intergenerationele overdracht. Steeds meer families gebruiken geefstrategieën om met kinderen het gesprek aan te gaan over waarden, verantwoordelijkheid en visie. Dat versterkt niet alleen de familieband, maar ook de maatschappelijke betrokkenheid van de volgende generatie.

Er bestaan vanzelfsprekend verschillen tussen generaties in gebruik van informatiebronnen en (social) media, in motieven en manieren om te geven. Jongere gevers zijn kritischer op het werk van goede doelen en schenken vaker aan natuur- en milieuorganisaties of initiatieven voor sociale rechtvaardigheid, vanuit de wens om bij te dragen aan een betere wereld. Daarentegen richten oudere gevers zich meer op kunst, cultuur, onderwijs en wetenschap. Ook zijn ze trouwer aan goede doelen, waardoor zij zich voor langere tijd aan goede doelen verbinden.

'De kracht van filantropie ligt in collectieve actie'

Deze variëteit in geefgedrag weerspiegelt de diverse manieren waarop verschillende leeftijden filantropie benaderen. Toch delen zij een gemeenschappelijke visie: zij willen met donaties bijdragen aan de samenleving. Daarnaast is het gevoel van persoonlijke affiniteit met het goede doel een belangrijke gezamenlijke drijfveer voor jongere én oudere gevers.

Cijfers uit geefonderzoek

Uit recent geefonderzoek van ABN AMRO MeesPierson blijkt dat 83 procent van grote gevers dit jaar gedoneerd hebben. Met een gemiddeld donatiebedrag van bijna 9.500 per donateur voelen de respondenten betrokkenheid bij het werk van goede doelen. Tweederde van hen ziet doneren als een maatschappelijke plicht. Een meerderheid van de grote gevers wil vooral dichtbij huis impact maken. De geefbereidheid komt vooral voort uit de behoefte om een positieve bijdrage te leveren aan de samenleving.

Meer informatie?

Meer informatie over de uitkomsten van het meest recente onderzoek zijn op te vragen door te mailen naar filantropieadvies@nl.abnamro.com.

Krachten bundelen

Grote gevers zijn voorstander van betere samenwerking tussen goede doelen. Uit onderzoek van ABN AMRO blijkt dat zij het landschap onoverzichtelijk vinden, met te veel organisaties en versnippering.

Goede doelen en maatschappelijke organisaties noemen 2026 het ravijnjaar. Dit wordt het jaar waarin voor maatschappelijke organisaties in ontwikkelingshulp en kunst- en cultuur subsidiegelden van de overheid wegvallen. Organisaties kunnen alleen het niveau van werk en projecten handhaven door krachten te bundelen en een extra beroep te doen op particulieren en bedrijven voor donaties.

De kracht van filantropie ligt in collectieve actie; alleen door meer samen te werken, onze kennis te delen en te bemiddelen kunnen maatschappelijke organisaties onmisbaar werk blijven doen voor onze samenleving.

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 3, dat in augustus 2025 verscheen.

Labels: Grote Giften, Impact, Major Donors, Filantropie, Filantropie Advies, Frank Aalderinks, Strategie, ABN AMRO MeesPierson, Familie, Vf 27-3, Maatschappelijke impact, Familiefilantropie

Rondkomen van 50 euro per week

2025-11-10T12:47:54Z

ING Nederland fonds en Stichting Urgente Noden Nederland bieden hulp

Wat zijn urgente noden?

Nathalie Boerebach (SUN): ‘Voor ons is de vraag of je in armoede leeft of schulden hebt, niet zo relevant, wij gaan uit van besteedbaar inkomen. Je kunt op papier best veel geld verdienen, maar in de praktijk toch aan het eind van de maand geen eten hebben. Bijvoorbeeld omdat je gescheiden bent, een hele hoge alimentatie betaalt en een idioot hoge huur hebt. Bij ons staan dus urgente noden centraal. Een deel van de mensen die we steunen, leeft natuurlijk wel in armoede of heeft schulden, maar dat is geen voorwaarde om in aanmerking te komen voor ondersteuning. We ondersteunen iedereen, van wieg tot graf, maar de meeste aanvragen zijn voor mensen tussen de achttien en zestig jaar oud. De grootste groep zijn alleenstaanden, zonder of met kinderen. Voor veel andere groepen zijn voorzieningen en toeslagen in het leven geroepen door de overheid. Maar alleen de huur opbrengen en eten klaarmaken, is duurder dan wanneer je samenwoont. Vaak zijn er ook andere dingen aan de hand, zoals een echtscheiding, baanverlies, een ziekte of sterfgeval.’

‘Schulden kunnen klein beginnen. Dan is één keer een rekening niet betaald. Maar ze worden problematisch als je schulden in de eerstkomende drie jaar niet kunt aflossen met je inkomen.’

Statistieken: Geldzorgen in Nederland

In Nederland leven circa achttien miljoen mensen in 8,4 miljoen huishoudens.

1,7 miljoen mensen hebben het financieel zwaar.
1,2 miljoen mensen hebben een inkomen nét boven de armoedegrens en geen of weinig spaargeld.
Er leven 540.000 mensen in armoede.
Bijna 750.000 huishoudens (8,9 procent) heeft geregistreerde problematische schulden.
Jaarlijks komt één à twee procent van de huishoudens in de financiële problemen, dat zijn ruim 100.000 huishoudens.

Bron: www.sunnederland.nl

Hoe kom je in aanmerking voor een bijdrage?

Boerebach: ‘In meer dan honderd gemeenten zijn er nu noodhulpbureaus. De organisatie richt zich op verzachten, stabiliseren en doorbreken van situaties. Met een gift of renteloze lening voorkomen de noodhulpbureaus veel persoonlijk leed. Vooral als je de situatie stabiliseert of doorbreekt, geeft dat mensen de gelegenheid om in een opwaartse spiraal terecht te komen. Als het gaat om verzachten, dan hebben mensen daar net zo goed heel veel aan. Op het moment dat jij honger hebt en je krijgt eten, krijg je voor het eerst weer ruimte om te denken aan andere dingen.’

‘We ondersteunen heel uiteenlopend, zoals bij medische zaken, wooninrichting, laptops of vervoer. Zo geven wij mensen soms een wasmachine. Het is niet zo dat je daarmee duurzaam uit de armoede komt, maar we maken het wel mogelijk dat iemand ‘s nachts niet meer met de hand kinderkleding hoeft te wassen. We verzachten de situatie en dat neemt heel veel stress weg. Het geeft mensen ook eigenwaarde terug. Vaak wordt dit badinerend 'pleisters plakken' genoemd, maar ik zie het als helende en helpende pleisters.’

Nathalie Boerebach (SUN Nederland): ‘Met een gift of renteloze lening voorkomen de noodhulpbureaus veel persoonlijk leed’

‘De hulpverlener bespreekt met zijn cliënt wat er nodig is en wij kunnen ondersteuning bieden als we zien dat het perspectief biedt, en er geen andere voorzieningen zijn. Onlangs kregen we een aanvraag van iemand om een tatoeage te laten verwijderen die een loverboy haar had opgedrongen. Die kon haar oude leven alleen maar achter zich laten als die tatoeage weg zou zijn. De context bepaalt wat we doneren. Wij werken volledig op basis van vertrouwen in de hulp- en dienstverleners. Er zijn wel evaluaties, maar geen controles. De doelgroep zien wij dus zelf nooit. In feite zijn wij een tweedelijns organisatie, een digitaal loket. De 35 noodhulpbureaus ontvangen per jaar voor ongeveer zes miljoen euro aan hulpaanvragen en elk jaar komen er nieuwe bij.

De VU deed onderzoek naar de impact van het werk van SUN. Lees hier meer

Het ING Nederland fonds ondersteunt Stichting Urgente Noden. Welke keuzes maken jullie bij het ING Nederland fonds?

Nicole van de Hoeve: ‘Financiële gezondheid staat in de strategie van ING, het is ook een van de drie onderwerpen waar het ING Nederland fonds zich op richt. Deloitte heeft onderzocht: bijna de helft van Nederland is financieel kwetsbaar of financieel ongezond. Als jij je elke dag zorgen moet maken hoe je rondkomt, dan kan je niet nadenken over zonnepanelen, het milieu en het klimaatprobleem. We maken ons ook sterk voor kansen op werk en digitale inclusie. Een kind dat het goed heeft, heeft vaak het voorrecht om al op zijn derde een iPad te hebben terwijl dat bij kinderen die in een achterstandssituatie opgroeien, dertien jaar is. Wat is dan je achterstand in ontwikkeling als je dan pas die laptop krijgt?’

‘We financieren het liefst organisaties die een scale-up willen worden en het initiatief moet natuurlijk passen in onze drie pijlers. Ons fonds ondersteunt circa 25 organisaties. Jaarlijks hebben we een budget van vier miljoen euro. Wij gaan langdurig gesprekken aan en bekijken samen wat zo'n organisatie nodig heeft. Heel intensief begeleiden we de organisatie bij het doen van de aanvraag, soms duurt dat wel anderhalf jaar. We geven bedragen tussen 150.000 en 300.000 euro per jaar, voor een periode van drie jaar. Dat is onze vorm van organisatiefinanciering, gebaseerd op trust based finance. De impact daarvan blijkt groot. We zien hoeveel opluchting het geeft om meerjarig te kunnen werken met onze steun. Als het aan mij ligt, dan mag elk vermogensfonds zo gaan werken.’

‘Wij financieren sociale ondernemingen en stichtingen. Ondernemingen willen liever leningen en zijn wat doelgerichter. Stichtingen hebben iets meer aanmoediging nodig om commerciëler te gaan denken. Het fonds steunt ook donatiepartners die geen klant zijn van ING. Dat vind ik super stoer van de bank, dat ze dit niet als eis stellen.’ Boerebach: ‘Wij hebben zo’n partnerschap met het ING Nederland fonds. Na de eerste drie jaar is het met nog drie jaar verlengd. De financiering is gekoppeld aan specifieke projecten en doelen, voor zowel personele lasten als projectkosten. Het is superfijn om langdurige financiering te hebben. Dat geeft rust en daardoor hebben we ook schaalgroei door kunnen maken. We hebben een boost gegeven aan tal van zaken.’

Jullie geven niet alleen financiële steun?

Van de Hoeve: ‘We bieden maatschappelijke organisaties ook kennis, vaardigheden en intensieve begeleiding op maat aan. Als een initiatief bijvoorbeeld wil leren om tenders (aanbestedingsprocedures, red) te schrijven, dan mogen ze daar een cursus voor doen. Ook hebben we een ING Nederland fonds Academy waar medewerkers van onze partners trainingen kunnen volgen over o.a. fondsenwerving en financiën. Dat is echt vraaggericht. En laatst is een medewerker van ING in een Raad van Advies gestapt omdat hij daar prima in paste. Dat werd door de stichting natuurlijk wel geaccordeerd.’

Nicole van de Hoeve (ING Nederland fonds): ‘We zien hoeveel opluchting het geeft om meerjarig te kunnen werken met onze steun’

Boerebach: ‘In ons geval hebben wij bijvoorbeeld een leuke salestraining gekregen, op ons verzoek. Het ING Nederland fonds heeft deze voor ons op maat laten maken. Ook hebben we gewerkt met Black Belt specialisten (procesveranderaars, red.) van de ING, die met ons bepaalde doorrekeningen hebben gemaakt. En met een Futuring Architect van ING hebben wij onze ecosystemen in beeld gebracht. We krijgen zo de kans om onze organisatie door te ontwikkelen. Wat ook fijn is, is dat het ING Nederland fonds de flexibiliteit biedt om plannen tussentijds bij te stellen als dat nodig is.’

Van de Hoeve: ‘We hebben er begrip voor dat niet elke activiteit succesvol is. Het is bijvoorbeeld weleens gebeurd dat mensen met projecten bezig waren en de doelgroep niet konden vinden. En dat we er wel met z'n allen erin geloofden. Daar hebben we dan een kritisch gesprek over. Niet door met het vingertje te wijzen, maar gewoon zoeken waar het aan ligt.

Wat is het verschil tussen sponsoring door ING en jullie fonds?

Van de Hoeve: ‘ING sponsort voetbal, muziek en het Rijksmuseum. Soms krijgen we wat tickets die we mogen uitdelen. Maar verder zijn het twee gescheiden terreinen.’

Hoe werven jullie fondsen bij Stichting Urgente Noden Nederland?

Boerebach: ‘Alle noodhulpbureaus zijn zelf verantwoordelijk voor hun fondsenwerving, juist omdat zij het ook lokaal besteden. Lokale gevers willen vaak lokale doelen steunen, denk daarbij aan een autohandelaar, supermarkt, Hogeschool of lokale vermogensfondsen. Ook geven we nieuwe bureaus een bruidsschat mee, zodat ze alvast hun werk kunnen doen en ondertussen een netwerk kunnen opbouwen. Wij werken ook met donateurs die zowel aan onze landelijke organisatie geld willen geven als aan (bepaal)de noodhulpbureaus. Wij verdelen dat geld dan.’

ING krijgt veel kritiek vanwege de financiering van fossiele brandstoffen en ook hebben wij in het Vakblad gepubliceerd over de Eerlijke Bankwijzer, waar ING ook niet goed van afkwam. Hoe kijk jij daar tegenaan?

Van de Hoeve: ‘Ik zit op het hoofdkantoor en maak de discussies van dichtbij mee. Als je nu de fossiele brandstoffen zou weghalen, dan staan morgen de supermarkten halfleeg. Die transitie moet gaan binnen de mogelijkheden die je hebt en daar werkt ING aan. En ik weet dat de bank de dialoog aangaat. Het is goed als er partijen zijn die je als bedrijf scherp houden.’

Jullie bestaan tien jaar, wat wens je het ING Nederland fonds?

Van de Hoeve: ‘Mijn wens is dat we met initiatieven, fondsen én overheden de koppen bij elkaar steken en zeggen: laten we echt gaan samenwerken. En dan succesvolle publiekprivate samenwerking opzetten, mooie formats kopiëren.’

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 3, dat in augustus 2025 verscheen.

Labels: Financi�n, Noodhulp, Impact, Armoede, ING, Vf 27-3, Bestaanszekerheid, Geldzorgen, ING Nederland fonds, Nathalie Boerebach, Nicole van de Hoeve, SUN Nederland

Column De Geefpartner: Eva Kalis (Van Lanschot Kempen)

2025-08-21T09:42:51Z

Eva Kalis

Eva Kalis is Hoofd Filantropie Services bij Van Lanschot Kempen, een onafhankelijke wealth manager die zich onder meer specialiseert in private banking voor vermogende particulieren. Ze stapte vorig jaar over na 24 jaar voor het Rijksmuseum te hebben gewerkt op het gebied van institutionele fondsen, partnerships en schenkingen (vermogen en objecten).

De overheid speelt hierin een regulerende rol, met wet- en regelgeving die kaders stelt aan filantropie. De gever heeft op zijn beurt verwachtingen en motieven: het overdragen van vermogen, het inzetten van een netwerk of het schenken van goederen gebeurt zelden zonder doel. En het goede doel? Dat wil maatschappelijke impact realiseren en is afhankelijk van bijdragen om dat te kunnen doen.

Binnen Van Lanschot Kempen werk ik samen met een enthousiast team Filantropie Specialisten dat klanten begeleidt bij het vormgeven van hun geefwens. Wij zijn de verbindende schakel in dit krachtenveld. In afstemming met de overheid gaat het bijvoorbeeld over de oprichting van een anbi-stichting, het naleven van regelgeving en de verschillende juridische vormen. Bij gevers draait het vaak om de wens om zo goed mogelijk te geven en écht verschil te maken. Waar de één een helder doel voor ogen heeft, zoekt de ander nog naar richting. En goede doelen willen vooral zichtbaar zijn – op de radar staan van potentiële donateurs.

‘Digitale zichtbaarheid en transparantie zijn cruciaal om verbinding te maken met de gever’

Wat in ons werk steeds belangrijker wordt, is de vindbaarheid van goede doelen. In een tijd waarin veel gevers zich online oriënteren, is het essentieel dat organisaties duidelijk maken waarom ze bestaan, wat ze doen en wat de impact is van een bijdrage. Toch is dit vaak niet de primaire focus van een goed doel. Onze ervaring leert echter dat digitale zichtbaarheid en transparantie cruciaal zijn om verbinding te maken met de gever van vandaag.

Geven met impact: meer dan een trend

Wat we steeds vaker zien, is dat geven niet langer alleen een daad van vrijgevigheid is, maar een bewuste strategie om maatschappelijke impact te realiseren. Vermogende gevers willen weten: wat verandert er door mijn bijdrage? Deze ontwikkeling vraagt om transparantie, meetbaarheid en een duidelijke missie van goede doelen. Tegelijkertijd groeit de behoefte aan begeleiding: hoe geef je effectief, duurzaam en in lijn met je waarden?

Geven wordt daarmee niet alleen een financiële handeling, maar een vorm van betrokken burgerschap. In een wereld waarin maatschappelijke uitdagingen complexer worden, is het vermogen om te geven ook het vermogen om verschil te maken.

Deze column stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 3, dat in augustus 2025 verscheen.

Labels: Column, Impact, Filantropie, Eva Kalis, Van Lanschot Kempen, De Geefpartner, Vf 27-3, Filantropie Services, Maatschappelijke impact