Artikelen

James van Wijngaarden over fondsenwerving: ‘Iedereen die voor een goed doel werkt, is een beetje fondsenwerver’

2026-07-09T15:09:33Z

Hoe ben je in de goededoelensector terechtgekomen en waarom?

‘Ik volgde een minor marketing tijdens mijn opleiding media en entertainment management. Hoewel die maar drie maanden duurde was ik direct verkocht. Mij werd toen aangeraden om marketing te gaan studeren, maar ik was een enthousiaste 21-jarige en wilde meteen aan de slag. Mijn eerste functies waren in de commerciële wereld, tot ik bij een mediabureau als digital consultant een digitale campagne deed voor de Hersenstichting. Daar kwamen mijn passie voor marketing en de wens om mensen te helpen samen. Ik merkte dat dat me een ander soort voldoening gaf, dat ik nog harder mijn best wilde doen om het een succes te maken. En dat terwijl ik maar bij een klein stukje van het hele proces betrokken was. Toen kwam ik er dus ook achter dat mijn betrokkenheids- en verantwoordelijkheidsgevoel me in mijn werk voor het bureau in de weg zat en dat ik meer invloed wilde uitoefenen.’

‘Ik begon in 2019 bij Kinderfonds MAMAS als marketeer. Daar was ik bij alles betrokken, van beleid tot strategie en van optimalisaties tot het inkopen van media. Dat was fantastisch. Ik heb daar 6,5 jaar met veel plezier gewerkt. Op een gegeven moment werd ik hoofd van ‘mijn’ kleine afdeling en raakte ik mijn rol in het uitvoerende deel kwijt. Maar ik ben een bouwer, minder iemand die ‘op de winkel past’. In die periode kwam ik Stichting Long COVID tegen.

Paspoort

James van Wijngaarden, geboren in 1990, woont in Hilversum.

CV:

- 2025 – heden Stichting Long COVID: Hoofd Marketing, Communicatie & Fondsenwerving
- 2019 – 2025 Kinderfonds MAMAS: Marketeer (’19-’21) & Manager Marketing, Communicatie en Fondsenwerving (’21-’25)
- 2017 – 2018 M2Media: Digital Campaign Manager
- 2015 – 2017 United Retail: Marketeer & Online Marketeer

Geeft zelf aan: Stichting Long COVID, Kinderfonds MAMAS en WWF

Hoe kwam fondsenwerving op je pad?

‘Tijdens mijn werk voor de Hersenstichting. Als digital consultant zette ik online campagnes op en bij Kinderfonds MAMAS was ik verantwoordelijk voor de marketing en particuliere fondsenwerving. Daar kwam ik erachter dat marketing en fondsenwerving nauw verbonden zijn en heb ik het vak al doende geleerd. Nu zie ik dat fondsenwerving nog veel meer behelst. Ik geloof dat iedereen die werkt voor een goed doel, een beetje fondsenwerver is. Persoonlijk wil ik nog groeien als het gaat om fondsenwerving bij bedrijven en vermogens- of familiefondsen.’

Vorig jaar sloot je je aan bij Stichting Long COVID, wat is dat voor organisatie?

‘De stichting is tijdens de coronapandemie in 2022 opgericht door ondernemer Ellen Bark-Lindhout en gynaecoloog Annelies Bos, die zelf al zes jaar ziek is. Zij ligt door Long COVID ongeveer twintig uur per dag op bed. Toen Ellen daarover hoorde, kon ze niet geloven dat Annelies nergens terecht kon.’

‘Het grootste probleem met de ziekte Long COVID is dat het alle organen in het lichaam kan raken. We weten nog niet precies wat er in het lichaam gebeurt, want er zijn meer dan tweehonderd symptomen. Geschat wordt dat er 450.000 Long COVID-patiënten zijn (met coronaklachten die langer dan drie maanden aanhouden, red.), maar omdat de diagnose stellen lastig is, is dat mogelijk een onderschatting.’

Die onduidelijkheid lijkt me lastig, hoe maak je dat naar buiten toe concreet?

‘We proberen de impact op patiënten tastbaar te maken door persoonlijke verhalen te delen. Veel mensen hebben van de huisarts te horen gekregen dat niemand ze kan helpen, terwijl ze aan bed gekluisterd zijn door de ziekte, of zelfs helemaal geen prikkels meer kunnen verdragen. We horen van jonge mensen die al jaren ziek zijn en van mensen die niet meer kunnen werken of voor hun kinderen kunnen zorgen. Zonder enig perspectief op herstel.’

Dat zó veel mensen zo vastzitten in hun ziekte, zonder uitzicht op beter, is lastig te bevatten.

‘Het verhaal van deze patiënten is inderdaad heel aangrijpend. Ik merk ook: als je de aandacht krijgt, landt ons verhaal bij iedereen. Maar het hele frame rond corona, en daarmee Long COVID, is negatief. Dat maakt geld ophalen niet makkelijk. Veel mensen hebben de pandemie als vervelend ervaren, sommigen ontkennen het bestaan ervan nog altijd én er zijn simpelweg nog geen concrete geneesmiddelen voor deze ziekte. Zolang resultaten uit het wetenschappelijk onderzoek uitblijven, gaan we niet begrijpen wat er in het lichaam gebeurt. Daar halen we dus geld voor op.’

‘Begrijp me niet verkeerd: er gebeurt al van alles op onderzoeksgebied. We hebben een onderzoeksconsortium opgericht waaraan alle grote UMC’s deelnemen. Vorig jaar is aangetoond dat Long COVID daadwerkelijk een fysiologische ziekte is, waarbij het erop lijkt dat het lichaam zich tegen zichzelf keert. Maar de oplossing is er nog niet, daar is veel meer multidisciplinair onderzoek voor nodig. Omdat er zo veel onduidelijk is, dienen onderzoeksaanvragen bij voorkeur vanuit meerdere expertisegebieden en onderzoeksinstituten te worden gedaan, zodat we de samenwerking stimuleren en men resultaten onderling deelt.’

Hoe betrekken jullie de wetenschap en patiënten verder in jullie organisatie?

‘We hebben een groot netwerk binnen de onderzoekswereld en ons patiëntenklankbord kijkt mee als we een onderzoeksvraag binnenkrijgen of als ik aan een campagne werk. Ik vraag dan of wat we maken recht doet aan hun ervaringen. Daarna gaan aanvragen voor feedback langs een wetenschappelijke adviesraad. Oprichter Annelies beheert dat proces vanuit bed. Ik vind dat heel indrukwekkend. Alle energie die ze heeft, gaat naar de stichting.’

Hoe zit jullie fondsenwerving in elkaar?

‘Voordat ik aansloot werd er nog niet heel gestructureerd aan fondsenwerving gedaan bij het brede publiek en kwamen inkomsten vooral uit grote giften en subsidies. Mijn hoofdtaak was de afgelopen tijd om meer zichtbaarheid te creëren voor de ziekte, de impact en Stichting Long COVID, de eerste landelijke campagne te draaien en de ‘achterkant’ te verbeteren, waaronder ons actieplatform. Je kan pas actief gaan werven als je donateurs goed kan opvangen, anders mis je zó veel kansen. We komen nu op het punt dat we vooruit kunnen kijken.’

‘We hielden een digitale collecte zodat de Long COVID-patiënten zelf vanuit bed mee kunnen doen’

‘Hoe we ons geld het best kunnen ophalen weten we nog niet exact. Onze bronnen van inkomsten zijn verdeeld: grote giften, fondsen, actievoerders. De meest betrokken mensen hebben zelf, of kennen iemand met Long COVID. Partners en familieleden zien de machteloosheid dagelijks. Laatst hielden we een digitale collecteweek, juist zodat ook Long COVID-patiënten zelf vanuit bed mee kunnen doen. Onze achterban bestaat uit ongeveer tienduizend mensen, een hele waardevolle groep ambassadeurs.’

‘De afgelopen jaren haalde Stichting Long COVID jaarlijks ruim een miljoen euro op, maar dat willen we heel graag vergroten. We zijn goed op weg: dit jaar ontvingen we voor het eerst een donatie van één miljoen van de Postcode Loterij en binnenkort zijn we het onderwerp van een tv-uitzending van het programma Knappe Koppen.’

Waar loop je tegenaan bij het werven van fondsen voor Long COVID?

‘Bepalen of we de juiste route inslaan is een grote strategische uitdaging. We kunnen ons geld investeren in een bewustwordingscampagne, want als we ons verhaal vertellen raakt dat mensen altijd. Maar de tijd dringt. Ons hoofddoel is om biomedisch onderzoek te financieren en te stimuleren, en daar is veel geld voor nodig. Dit jaar vallen de subsidies van de overheid voor onderzoek weg, want ‘de pandemie is voorbij en de zorg is inmiddels ingericht voor Long COVID’. Maar in de praktijk zien we dat dat niet zo is.’ (red.: in mei concludeerde de Gezondheidsraad dat langlopend onderzoek naar chronische post-acute infectie syndromen zoals Long COVID prioriteit zou moeten hebben, in tegenstelling tot eerder overheidsbeleid)

‘We kunnen op alle vlakken meer doen aan de bestrijding van Long COVID als er meer financiering komt. Ik wil elke dag wakker worden en denken: ‘Shit, we moeten echt meer ophalen.’ Die urgentie werkt motiverend.'

Wat is de voornaamste uitdaging die jij in jouw werk tegenkomt?

‘Dat ligt in het verlengde van wat ik net zei: het is moeilijk om de juiste kanalen te vinden om in korte tijd heel veel geld op te halen. De geefbereidheid in Nederland is hoog, maar er is grote tijdsdruk en we zijn afhankelijk van grote giften. Ons doel is om de werving duurzamer en professioneler te maken, maar dat is wel een uitdaging.’

'Wij hebben geen donateurs, wij zijn iemands goede doel’

Op welke dag in je fondsenwervende carrière kijk je nog wel eens terug?

‘Mijn eerste keer met Kinderfonds MAMAS in Zuid-Afrika was heel indrukwekkend, om te kunnen zien wat mijn werk betekende. Maar ik heb voor het fonds ook meegewerkt aan een uitzending van Tijd voor MAX die prachtige resultaten heeft gerealiseerd. We konden ons verhaal sterk overbrengen en je dringt echt door tot een groep traditionele gevers.’

Wat was het grootste dilemma waar je in je carrière mee bent geconfronteerd?

‘Dat het nooit genoeg is, dat er altijd meer mogelijk is, ook vanuit persoonlijk oogpunt. Ik denk vaak dat ik nog harder kan werken, het is zelden goed genoeg. Dat schuldgevoel is denk ik mijn grootste dilemma. De urgentie is heel hoog en dat voel ik dagelijks, want wij kunnen iets doen voor die groep mensen die uitzichtloos ziek is. Dus dan moet ik daar volle bak voor gaan.’

‘Toch zou ik het niet anders willen, want het motiveert ook en ik wil me absoluut niet vervelen. Maar af en toe moet ik wel dat stemmetje in mijn hoofd even uitschakelen.’

'Ik wil elke dag wakker worden en denken: 'Shit, we moeten echt meer ophalen'

Wat is de belangrijkste les die je hebt geleerd?

‘Fondsenwerving draait om het centraal stellen van de donateur, die is het belangrijkst. Dat betekent naast denken wat we willen vertellen, ook bedenken: ‘Wil de ontvanger het nu ontvangen, is wat ik te zeggen heb relevant en wat verwachten zij van ons?’

Mijn lijfspreuk in mijn werk is: ‘Wij hebben geen donateurs, wij zijn iemands goede doel’. Om mezelf eraan te helpen herinneren dat we als organisatie ergens naartoe werken, maar ook iets betekenen voor de mensen die dit werk mogelijk maken. Het is uiteindelijk in het belang van de patiënten dat de donateur zich gezien en gewaardeerd voelt.’

Hoe zie jij je toekomst als fondsenwerver?

‘De komende jaren wil ik ervoor zorgen dat er nog veel meer geld binnenkomt voor onderzoek, zodat er een behandeling tegen Long COVID gevonden kan worden. Ik zie veel potentie voor ons om echt iets te kunnen betekenen aan de onderzoekskant; nu nog nationaal maar misschien ook in het buitenland. Nederland is op dit moment nog voorloper op het gebied van onderzoek naar Long COVID, maar wie weet wat er in de toekomst mogelijk wordt. We zetten kleine stapjes, wetende dat we het probleem niet in één keer kunnen tackelen. Ik kan hier nog lang bouwen, verwacht ik.’

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 2, dat in juni 2026 verscheen.

Labels: Lead story, Communicatie, Marketing, Interview, Gezondheid, Over fondsenwerving, Fondsenwerving, Coronavirus, Wetenschappelijk onderzoek, Vf 28-2, Annelies Bos, Ellen Bark-Lindhout, James van Wijngaarden, Long COVID, Stichting Long COVID

Jeanette Eesmann-Foster, oprichter van Mindwize: ‘Je hebt durf nodig �n kennis van alle kanalen’

2026-07-09T15:09:44Z

Hoe ben je eigenlijk in dit vak terechtgekomen?

‘Toeval. Ik kwam terecht bij SAZ Marketing in Duitsland, die veel met data en direct mail deden. Analyses doen vond ik meteen leuk. Daarna ben ik naar Amerika gegaan. Daar leerde ik CDR Fundraising Group kennen, nu onderdeel van Moore, een groot bureau. Zij hadden klanten in Europa en vroegen mij in Nederland of België een bureau op te zetten. Het werd Nederland: ik ging eerst een half jaar op proef. Dat is nu 33 jaar geleden en dat was de start van Mindwize. Vanaf het begin wilde ik zoveel mogelijk kennis vergaren voor al onze klanten. Vanuit Nederland werken we ook voor Frankrijk, Duitsland en Scandinavië: Noorwegen, Zweden, Denemarken, Finland.’

‘Uiteindelijk heb ik het bedrijf later zelf gekocht via een management buy-in. Heel lang waren wij het enige bureau met een vrouw aan het roer. Ondernemer zijn is echt anders dan directeur zijn. Maar ik vond het geweldig.’

Datagedreven werken zit in je genen?

‘Ik heb vanaf het begin met databases gewerkt. Er kwamen systemen zoals Blackbaud, gevolgd door iFunds, Salesforce en Microsoft. Later hebben wij een eigen database ontwikkeld: Prosperus. Dat is een marketingdatabase, binnenkort met AI-functionaliteit erbij. Nu wordt er veel meer op cijfers gestuurd dan vroeger. Datagedreven werken zit gewoon in mijn DNA. Tot op de dag van vandaag kijk ik nog steeds mee naar dashboards en analyses.’

CV: Jeanette Eesmann-Foster

- 2010 - 2025 Mindwize BV: Eigenaar / CEO
- 2003 - 2010 SAZ Marketing Amsterdam BV: Director
- 1993 - 2003 CDMI: Director
- 1991 - 1993 HVB International, USA: International Coördinator Fundraising
- 1985 - 1991 SAZ Marketing Hannover: Account Manager Fundraising

In haar vrije tijd doet Jeanette ook fondsenwerving voor lokale organisaties. Daarnaast geeft ze graag aan medewerkers die zich inzetten voor het goede doel.

Hoe zag fondsenwerving eruit toen jij begon?

‘Het begon met direct marketing, daarna kwamen er telemarketing, televisie (o.a. direct respons tv), face-to-face en online fondsenwerving en sociale media bij. Wat me opvalt: we krijgen steeds nieuwe kanalen, maar de oude verdwijnen niet. Wel kijkt de overheid ernaar en reageert dan met regels. Zo kwamen er regels voor telemarketing bedoeld voor energie- en telecombedrijven die ook effect op goede doelen hadden. Eind jaren negentig was straatwerving nog goedkoop met goede lifetime values. Inmiddels is dat veranderd en is de terugverdientijd van een donateur 36 maanden. Ik heb zelf een model ontwikkeld: ‘Warme straatwerving’, waarbij we langs bestaande donateurs gaan. Dat werkt fantastisch.’

‘Voor elke fondsenwerver is het een uitdaging om in plaats van één kanaal meerdere kanalen te beheersen. Alles wat we doen is doelgroepenmarketing. Ik pleit voor holistisch werken en spreiding. Ken de voor- en nadelen van elk kanaal en kies, afhankelijk van de doelgroep. Veel mensen denken: doe maar online, dat is goedkoop. Maar dat is het niet. Weet wat je doet, heb durf en test veel.’

‘Ik pleit voor holistisch werken en spreiding. Ken de voor- en nadelen van elk kanaal en kies, afhankelijk van de doelgroep’

Dus het gaat om een gespreide aanpak?

‘Alles begint met een strategie. Structure follows strategy, roep ik al dertig jaar. Als je een langetermijnstrategie hebt, en je de structuur daarop aanpast, valt ook je communicatiemethode op z’n plek. Er spelen een aantal vragen: Wat is mijn strategie? Wat wil ik bereiken als organisatie? En daarop sluit je aan welke doelgroepen je wilt bereiken. Daarna komt pas de vraag: hoe communiceer ik met die doelgroepen? Een organisatie die diversificatie heeft in fondsenwervingsmiddelen en methodes, staat uiteindelijk het sterkste. Dat heeft ook met risicomanagement te maken. Organisaties die tijdens corona alleen maar face-to-face deden, lagen stil. Elke stichting die tijdens een crisis bezuinigde, kwam er slechter uit en elke stichting die dan investeerde kwam er juist sterker uit, is onze ervaring.’

Direct mail zie je nog steeds als het hart van fondsenwerving?

‘Persoonlijk vind ik direct mail nog steeds het mooiste. Het is minder invasief dan een telefoontje. Mensen kiezen zelfof ze een brief lezen of niet. En je moet een goed verhaal vertellen om mensen binnen te halen. Maar in Nederland wordt het lastiger gemaakt om respons te krijgen. Je kunt nauwelijks nog premiums meesturen, geen kleine cadeautjes of extra’s die nét dat beetje extra respons opleveren. De essentie van direct mail is: je moet het voelen, emotie meemaken. Die bubbel in de envelop is voor direct mail eigenlijk niet weg te denken. Respons is essentieel als je wilt bouwen. Dan maakt een verschil van een half procent op twee tot drie procent ineens enorm uit. Er zijn nog wel kortingen via organisaties als CBF en Goede Doelen Nederland, maar die zijn beperkt en bovendien onzeker in de toekomst. Dus wij moeten creatief worden, nieuwe routes zoeken en blijven testen om te kijken hoe het wél kan.’

‘In de jaren negentig was er een hele levende markt met postorderbedrijven die adressen verhuurden. Ook daar zie je een verschraling. Van brede, rijke databestanden ga je naar steeds beperktere en minder bruikbare segmenten. Dat maakt het opbouwen van een sterke instroom steeds ingewikkelder. In Nederland zijn we enorm streng en voorzichtig geworden. Grote leveranciers geven geen NAW-data meer, alleen adressen. Dus we gaan van NAW naar AW. Dat is het begin van het einde van koude direct mail. Voor bedrijven blijven communicatiekanalen vaak toegankelijk, maar voor goede doelen wordt het steeds duurder en moeilijker.’

'Mits slim ingezet en continu getest, blijft direct mail een cruciale pijler voor fondsenwerving'

Waar zie je kansen bij particuliere donateurs?

‘Nalatenschappen zijn een belangrijke inkomstenbron op de lange maar ook korte termijn. Er komt de komende twintig jaar een enorme overdracht van kapitaal aan. Onderzoek van o.a. René Bekkers laat zien dat succesvolle werving vraagt om een structurele, relationele aanpak. Het begint met het opbouwen van een brede, betrokken donateursbasis. Richt je database zo in dat je betrokkenheid, signalen en interesse in nalaten kunt herkennen en opvolgen.’

‘Wij kijken heel gericht naar donateurs van 60 tot 65 jaar en ouder. Over tien tot twintig jaar is de helft van de bevolking zestigplusser. Daar zitten veel mensen tussen met heel veel waarde aan huizen en bezittingen. Twintig procent zal nooit geven, maar tachtig procent van deze mensen is actief bezig met het opstellen van hun testament. Die wil je op tijd aan je binden. En als je kijkt naar de kanalen, is direct mail daarvoor nog steeds een van de meest effectieve middelen.’ ‘Ik verwacht wel dat het de komende tien jaar drastisch gaat veranderen. De uitdagingen zijn groot: stijgende kosten, dalende respons, beperkingen in middelen en data: maar juist daarom blijft direct mail, mits slim ingezet en continu getest, een cruciale pijler voor fondsenwerving en het bouwen van toekomstige nalatenschappen.’

Waar ben je trots op?

‘In Zweden hebben we voor Mercy Ships in vijf jaar tijd hun donateursbestand vanaf nul naar 70.000 donateurs opgebouwd. Dat is een enorme basis. Als een organisatie echt ambitie heeft, kun je bouwen. Maar als die ontbreekt, lukt het niet. Het moet door de hele organisatie worden gedragen: bestuur, directie, fondsenwervers, iedereen. We hebben een klant in Frankrijk, een kankerorganisatie, die doen heel veel online. Die halen met één campagne zo'n twaalf miljoen euro binnen.’

Hoe kijk je naar AI?

‘AI is een gigantische kans. Natuurlijk zitten daar ook hele grote ethische vraagstukken aan vast. De goede doelenbranche moet zorgen dat het verantwoord wordt gebruikt. AI kan veel voorbereidende werkzaamheden uit handen nemen. Bijvoorbeeld kijken welke donateur trouw geeft en welke incidenteel. Maar het neemt het denkwerk niet over. Er zijn nu organisaties die AI hun copy laten schrijven voor fondsenwerving. Maar ik zie copywriting als een ambacht. Storytelling, emotie overbrengen, de puntjes op de i zetten: AI is daar nog lang niet.’

Mindwize steunt al jaren het Vakblad en de Vakdag. Waarom?

‘Omdat het belangrijk is dat het bestaat. Kennisdeling is essentieel. Het Vakblad en de Vakdag doen er alles aan om mensen beter te maken in dit vak, dat is waardevol. Want we hebben goede fondsenwervers keihard nodig.’

Welke competenties heeft een moderne fondsenwerver nodig?

‘Je moet heel goed begrijpen wat doelgroepenmarketing is. Daarnaast moet je analytisch zijn. Je moet in je data kunnen kijken en daar conclusies uit trekken. Ook helpt het als je financieel onderlegd bent: de kosten per donateur berekenen en kanalen met elkaar vergelijken. En bij kleinere organisaties moet je ook gewoon durven vragen. De telefoon opnemen en een gift durven vragen. Lef dus.'

'We hebben dringend ondernemende bestuurders nodig die het lef hebben om te investeren’

Wat zijn de grootste uitdagingen in het vak?

‘Ik roep brancheorganisatie Goede Doelen Nederland op om samen met de DDMA hard te lobbyen alle kanalen open te houden. En ik vind dat organisaties niet genoeg investeren. Niet in opleidingen, niet in nieuwe methodes, niet in AI. Dat is iets waar jij je ook hard voor maakt, weet ik. Het is een ‘alles moet goedkoop’- mentaliteit. Maar zonder goede basiskennis maken organisaties en mensen verkeerde keuzes en wordt geld verspild. En dat leidt tot minder durf. Dat is een negatieve cyclus.’

‘Ook de perceptie van donateurs dat een goede organisatie weinig mag uitgeven, belemmert groei en impact. Deze achterhaalde gedachtegang moeten de bestuurders zelf doorbreken.'

'De maatschappelijke waarde van een organisatie moet centraal staan: een ziekte de wereld uit helpen is toch van gigantische betekenis? We hebben dringend ondernemende bestuurders nodig, die het lef hebben om te investeren en die niet bang zijn om risico’s te nemen. Zoals Jan Krol van Stichting DierenLot, wiens stichting een heldere strategie heeft met effectieve fondsenwerving. Ze zijn nu de grootste dierenwelzijnsorganisatie van Nederland. Hij startte bij de top en leidde al zijn mensen goed op. Een geweldig voorbeeld van durf.’

En je advies aan fondsenwervers?

‘Blijf creatief. Ik heb de overgang van gulden naar euro meegemaakt, diverse recessies, het veranderen en verdwijnen van de acceptgiro. Elke keer dachten we: dit is het einde en bedachten we een oplossing. Nu gebruiken we bijvoorbeeld veel inserts en veel AW-adressen. Kortom: begrijp je vak. Heb durf. En nogmaals: investeer in kennis.’

Een versie van dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 2, dat in juni 2026 verscheen.

Labels: Must read, Direct Mail, Marketing, Interview, Mindwize, Fondsenwerving, Data, Doelgroepen, AI, Datagedreven fondsenwerving, Vf 28-2, Lef, CDR Fundraising Group, Jeanette Eesmann-Foster

In vier stappen naar meer donaties en een betere relatie met donateurs

2026-06-11T10:06:29Z

Begrijpen wat een donateur nodig heeft

Veel fondsenwervers hebben het te druk, bijvoorbeeld met nieuwe campagnes, evenementen en jaarverslagen. Terwijl de echte stap vooruit vaak zit in anders werken: met een duidelijk, consequent stappenplan dat draait om de donateur. Fondsenwerving wordt vaak ad hoc aangepakt. Campagne hier, actie daar. Dat kost tijd en levert wisselende resultaten op. Wat beter werkt, is een aanpak die te herhalen is. Een manier van werken waarmee je je relaties met donateurs versterkt; die beter aansluit bij wat zij nodig hebben en daardoor structureel meer ophaalt. Als je dat goed doet, ontstaat er een vliegwiel: jaar op jaar meer donaties in minder tijd.

De kern van de aanpak is simpel, maar vraagt discipline. Goede fondsenwervers verdiepen zich in wat een donateur nodig heeft om in actie te komen; hoe iemand oprecht en warm bedankt kan worden en hoe zichtbaar wordt dat een gift verschil maakt. Niet als losse onderdelen, maar als één geheel.

Over het boek 'Succesvol Fondsenwerven'

Leer hoe fondsenwervers succesvoller worden met een bewezen stappenplan voor betere relaties en meer donaties. Ontdek wat donateurs nodig hebben om in actie te komen,hoe je ze goed en warm bedankt en hun laat voelen dat zij een verschil maken met hun gift. Het boek is te bestellen op beterfondsenwerven.nl. Voor de lancering waren al meer dan 300 boeken verkocht.

Vier stappen die het verschil maken

Maak een stappenplan dat je donateur in het middelpunt zet. Als dit consequent wordt gevolgd, kost fondsenwerving je minder tijd én haal je meer geld op. De vier stappen zijn:

STAP 1: Beter vragen

Beter vragen is begrijpen wat de donateur van jou nodig heeft.

STAP 2: Beter bedanken

Bedank de donateur voor wie ze zijn, niet voor hun geld.

STAP 3: Beter rapporteren

Laat de donateur weten hoe hun gift het verschil maakt.

STAP 4: Beter herhalen

Maak een jaarplan waarmee werving jaar op jaar effectiever wordt.

Volgt een organisatie deze stappen, dan is er een jaarplan dat jaar op jaar kan verbeteren en hoef je niet telkens opnieuw te starten. De organisatie herhaalt wat werkt en doet daar meer van, test met wat beter kan en stopt met wat niet werkt. Dit laatste is moeilijk voor organisaties omdat niet álle projecten automatisch aandacht krijgen in de fondsenwerving. Alles voelt altijd belangrijk, maar niet alles is belangrijk voor de donateur.

Waar het vaak misgaat: de aanbieding

Bijna elke fondsenwerver besteedt veel tijd aan hoe de campagne eruitziet maar veel te weinig tijd aan wat belangrijker is: de aanbieding aan de donateur. De donateursaanbieding is het meest onderschatte onderdeel van de campagne. Zonder een goede donateursaanbieding ben je echter minder effectief. Je kunt de mooiste campagne gemaakt hebben, maar als de aanbieding niet goed is, wordt er minder geld opgehaald. Een goede aanbieding zet de donateurs in het middelpunt en zorgt dat zij in actie kunnen komen. Het fondsenwervingsaanbod is simpelweg wat je een donor vraagt om vandaag iets te doen en het geeft antwoord op de vraag: ‘Wat kan ik doen om de wereld een betere plek te maken?’

Niet: ‘Met uw hulp kunnen wij meisjes een betere toekomst geven.’ Maar: ‘Uw gift voor een fiets helpt deze jonge vrouw om naar school te gaan.’

Vier ingrediënten voor de aanbieding

Voordat de schrijf- of ontwerpfase begint, moet goed worden nagedacht over de donateursaanbieding. Heb je een goede aanbieding, zorg dan dat de tekst en ontwerp in dienst staan van die aanbieding. Dat maakt een campagne veel donateursgerichter en zorgt voor meer donaties.

Een donateursgerichte en effectieve aanbieding bevat:

Ingrediënt 1: Er is een tastbaar probleem

Formuleer een probleem. Waarom vraag je anders om geld? Maar het moet ook een probleem zijn dat de donateur snapt. Als het probleem te groot is of onmogelijk lijkt, dan vragen donateurs zich af hoe zij daar vandaag met een donatie wat aan kunnen doen. Stel jezelf dus de vraag: ‘Lijkt het probleem voor de gemiddelde donor oplosbaar?’

Niet: ‘Help mee om vrouwenmishandeling te stoppen.’ Maar: ‘Help vandaag één gevluchte vrouw en haar kind.’

Ingrediënt 2: Een simpele oplossing

De oplossing moet simpel zijn en snel te begrijpen voor iedereen. Want je donateur besteedt bij lange na niet zoveel tijd aan jouw campagne en de inhoud. Bijvoorbeeld: als het probleem honger is, moet de oplossing voedsel zijn, zelfs als de organisatiedoelen draaien om economische zelfstandigheid. Stel jezelf de vraag: kan iemand zonder enige kennis van wat wij doen, de oplossing begrijpen?

Niet: ‘Doe een bijdrage aan ons programma om vrouwenmishandeling te stoppen.’ Maar: ‘Geef een gevluchte moeder en kind één veilige nacht in ons opvanghuis.’

Ingrediënt 3: De kosten voor de oplossing passen bij de donateur

Vervolgens moeten de kosten passen bij die simpele oplossing. Een programma om vrouwenmishandeling tegen te gaan kost waarschijnlijk honderdduizenden euro’s. Maar een veilige nacht in het opvanghuis kost bijvoorbeeld 35 euro. Die ene donateur kan het zich veroorloven om één veilige nacht te geven. De ander kan misschien een hele week opvang geven. Hoe je dat weet? Kijk naar de laatste gift van de donateur en bouw daar de geefvraag omheen.

Daarnaast moet de geefvraag voelen als een goede deal. Je geeft niet alleen een veilige nacht. Je geeft de eerste kleine maar belangrijke stap aan de opbouw van een nieuw en positiever levensverhaal voor een gevluchte vrouw. Stel jezelf dus de vraag: wat zijn passende bedragen voor de diverse donateursgroepen?

Ingrediënt 4: Urgentie om nú te handelen

De donateurs zijn aan boord. Maar waarom zouden ze vandaag geven? Waarom zouden ze de e-mail of brief niet even laten liggen en doorgaan met hun dag Urgentie in de boodschap is nodig om de donateur tot actie te laten overgaan. Denk aan deadlines, negatieve gevolgen of unieke kansen als reden om nu te handelen. Onderschat het belang van urgentie niet. Je kunt de eerste drie ingrediënten goed doen, maar zonder urgentie zal de donateur het verzoek negeren of uitstellen.

Niet: ‘Ons programma om mishandelde vrouwen te helpen kan uw steun gebruiken.’ Maar: ‘De vraag naar een veilige plek is sterk gestegen. Wij willen geen enkele gevluchte vrouw een veilige opvang moeten weigeren.’

Stel jezelf de vraag: wat gebeurt er als we niets doen?

De basis van succesvolle fondsenwerving

Begrijp hoe donateurs denken, lezen en beslissen
Schrijf voor één persoon in plaats van voor een doelgroep
Maak aanbiedingen die echt aanzetten tot geven
Bouw relaties in plaats van losse transacties
Maak je teksten persoonlijker en effectiever
Weet wat werkt (door testen)
Maak een jaarplan
Leer, leer, leer elke dag bij

Samenvatting

Geef je fondsenwervingsaanbod dus de tijd en aandacht die het verdient. Campagnes worden er succesvoller van en donateurs blijer. Zorg dat tekst en vormgeving daar ondersteunend aan zijn, niet andersom. Het resultaat zal dan effectievere campagnes, meer betrokken donateurs en uiteindelijk meer opbrengst zijn.

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 2, dat in juni 2026 verscheen.

Labels: Boeken, Fondsenwerving, Strategie, Bas van Breemen, Campagnes, Effectiviteit, Vf 28-2, Aanbieding, Stappenplan, Succesvol Fondsenwerven

Prinses Laurentien: haar visie en drijfveren

2026-06-16T09:55:11Z

Anders ontmoeten, anders geven, anders werken en anders oplossen

Hoe is Lezen en Schrijven op uw pad gekomen?

‘Ik heb journalistiek gestudeerd in Amerika en heb mijn scriptie geschreven over straatprostitutie in San Francisco. Een groep oudere mensen in Californië had een boekje gemaakt, Painting Our Lives With Words, die op latere leeftijd hadden leren lezen en schrijven. Een wereld ging voor mij open, met verwondering en besef dat die wereld niet mijn realiteit was.’

‘De emotie die ik daarbij voelde liet mij niet meer los. Later ben ik als vrijwilliger in Brussel les gaan geven aan laaggeletterden. Rondom mijn huwelijk is tijdens een interview gevraagd wat mij nauw aan het hart lag en heb ik dit onderwerp aangegeven. Daarna ben ik allerlei mensen en organisaties gaan spreken die iets rondom het onderwerp deden. Door al die ontmoetingen openbaarde zich ook de versnippering. Ik werd steeds meer een aanspreekpunt. Mensen die moeite hadden met lezen en schrijven schreven mij emotionele brieven.’

‘Het is de rode draad in hoe ik denk en werk. Er komt iets op mijn pad, ik vraag me af waarom een bepaald probleem bestaat en niet is opgelost, ga naar iedereen in het ecosysteem luisteren en faciliteer dan de samenwerking tussen alle gemotiveerde mensen en organisaties om het probleem aan te pakken. Altijd vanuit de logica van de mensen om wie het gaat.’

CV: Laurentien van Oranje

2004 – Oprichter Lezen & Schrijven
2009 – Oprichter Missing Chapter Foundation (in 2022 ondergebracht bij number 5 foundation)
2014 – Lancering ‘Raad van Kinderen’
2017 – Oprichter number 5 foundation (met Constantijn van Oranje)
2017 – Oprichter social enterprise House of Hi
2023 – Mede-oprichter Stichting (Gelijk)Waardig Herstel

Laurentien bekleedt daarnaast verschillende erefuncties.

Bron: number 5 foundation

Nederland is een ongelooflijk krachtig land met veel energie in de samenleving.

‘We zijn eigengereid en daadkrachtig. Als je dat kanaliseert naar een collectiviteit, dan kun je waanzinnige dingen bedenken en organiseren vanuit de buurten en de wijken. De keerzijde is dat iedereen weer vanuit die eigen wijsheid iets nieuws bedenkt en zijn eigen dingen gaat doen. Dan krijg je eilandjes, concurrentie en strijd vanwege schaarste van middelen. Dat helpt dus niet. Voor mij is een stichting niet meer dan de structurering van een grotere missie. Je brengt mensen bij elkaar, zet samen de schouders eronder en lost problemen bottom-up op, met iedereen die nodig is. Zo is de stichting Lezen en Schrijven in 2004 op een organische manier ontstaan. Met als doel om zichzelf op termijn ook weer op te heffen.’

‘Ik voerde eindeloos veel gesprekken met de bronexperts, de mensen die zelf weten wat het is om niet te kunnen lezen en schrijven. De impact van mindere taalvaardigheden is bijvoorbeeld direct gerelateerd aan gezondheidsvaardigheden en aan levensduur. Vervolgens trek je iedereen erbij die onderdeel van het probleem is en dus ook onderdeel van de oplossing kan zijn. We framen het probleem als een taalachterstand. Maar het daadwerkelijke probleem is schaamte: geen zelfvertrouwen, niet gezien worden, aan de zijlijn staan.’

'Als je top-down naar het probleem kijkt, werken bedachte oplossingen vaak niet. Je moet terug naar de behoefte en uitzoeken wat gaat werken in alle gelaagdheid en facetten. Dat kan je niet bedenken als je niet weet wat het is om laaggeletterd te zijn.'

Drie miljoen mensen in Nederland hebben moeite met lezen en schrijven. De aandacht hiervoor is dus hard nodig?

‘Ja, en rekenen en digitalisering zijn daar later nog bijgekomen. We zijn nu bezig met de taalverwerving in de eerste duizend dagen. We gaan naar de diepste bron: bij de vraag waar de taal eigenlijk begint. Het probleem is dat we nu veel minder praten en taal is toch wat ons mens maakt.’

‘De wetenschap leert ons dat praten en interactie de enige manier is om taal te verwerven. Het aanleggen van een taalstructuur gebeurt al vanaf vijf maanden voor de geboorte tot de leeftijd van twee jaar. Dit gebeurt door interactie zoals gezichtsuitdrukking. Vroeger was praten dé manier waarop we met elkaar interacteerden. Nu zit iedereen veel op zijn telefoon.’

‘25 procent van de kinderen gaat met een onvoldoende taalniveau naar school. Dat weten we al jaren, maar toch lossen we dat niet op. De enige en goedkoopste investering ligt in die eerste duizend dagen met het aanleggen van een taalstructuur in het brein. We noemen dat de taal van je hart. En eigenlijk maakt het in die eerste jaren dus niet uit wélke taal. Je brein leert zo wat het taalritme is en kan al veel eerder verschillende ritmen uit elkaar houden; als er maar een basis is van een taal. Het bewustzijn dat praten dé manier is om te investeren in de taalvaardigheid van jouw kind, is wat alle ouders moeten weten. En dat is nu niet het geval, ongeacht het opleidingsniveau van de ouders, zo blijkt uit onderzoek.’

‘Je brengt mensen bij elkaar, zet samen de schouders eronder en lost problemen bottom-up op, met iedereen die nodig is’

Van taal naar een ander onderwerp dat u aangrijpt: de kindertoeslagaffaire. Hoe kwam dit onder uw aandacht?

‘Ik werd in 2020 gebeld door het ministerie van Financiën. De kinderombudsvrouw had het ministerie geadviseerd om ook te luisteren naar gedupeerde kinderen en had mij aanbevolen vanwege mijn werk op het gebied van kindinclusie. En dat ben ik gaan doen: luisteren. Ik wist niet wat ik hoorde. Een wereld ging voor me open. De ouders hoorden dat ik zonder oordeel luisterde en daar ook een neutrale duiding aan kon geven. Bovendien heeft number 5 foundation, de stichting van mijn man en mij, een fijn huis waar ze zich gehoord voelden. Samen met verschillende ouders en organisaties zijn we ook hier een collectief gaan organiseren, net als bij Lezen en Schrijven. Een collectief is iets anders dan een groep. Bij een groep hoor je er wel of niet bij. Een collectief is een soort zwerm en meer beweeglijk.'

‘We hebben dit denkproces drie jaar aangejaagd. Samen met een advocaat heb ik een rapport geschreven op basis van al die inzichten, genaamd ‘(Gelijk)waardig Herstel’. Hoe zou je een proces van gelijkwaardig herstel moeten inrichten en uitvoeren?’

number 5 foundation

Om bij te dragen aan een rechtvaardige en duurzame samenleving, richt number 5 foundation zich op verschillende complexe maatschappelijke vraagstukken: digitale inclusie, taalverwerving en -ontwikkeling, de kinderopvangtoeslagaffaire, kinderen in armoede en een rechtvaardige energietransitie. Daarbij staat samenwerking centraal en bewaken ze altijd hun neutrale rol. Dat vraagt om zorgvuldige overwegingen met betrekking tot bronnen van financiering van overheid, bedrijven, maatschappelijke organisaties, filantropie en individuen.

Bron: Website number 5 foundation

Werd deze aanpak toen serieus genomen?

‘Nee, iedereen geloofde toen in de traditionele wijze van werken. Maar door te gaan luisteren naar de mensen om wie het gaat: kinderen, jongeren en ouders, krijg je een andere probleemdefinitie en dus een ander concept van waaruit je het oplost. Dat is wat Stichting (Gelijk)waardig Herstel is. Een aanbeveling was ook om ook de samenleving te activeren. Duizenden Nederlanders zijn als vrijwilliger naar voren gestapt. Zij helpen als Luisterend Schrijver om de verhalen van gedupeerde ouders te verzamelen. Nederland als vrijwilligersland is echt fantastisch.’

‘Op een gegeven moment kwamen KPMG, Capgemini, Eiffel en SeederdeBoer op ons pad. Zij konden onze aanpak helpen valideren en doorontwikkelen. Zoals het zes-ogen-principe van het luisterproces, zonder de eindeloze mechanismen die de slachtoffers wantrouwden. Ook is dit unieke herstelmodel afgestemd met een onafhankelijke commissie van een rechter, letselschadeadvocaten en een wetenschapper.'

'Het ligt voor gedupeerden natuurlijk gevoelig als dezelfde overheid die hen dit heeft aangedaan toch gaat ingrijpen in het herstelproces en weer dat wantrouwen inbouwt. Dat ondermijnt die oorspronkelijke bedoeling: vanuit medemenselijkheid en gelijkwaardigheid ouders helpen met een schadevergoeding voor het aangedane leed in het verleden. Hoe meer wantrouwen en hoe meer bewijsdocumenten er worden gevraagd, hoe ingewikkelder het proces en dus hoe hoger de operationele kosten.’

‘Een zorgvuldige analyse laat zien dat het geen verschil maakt in de uitkomst. Maar wel in de beleving van herstel en vertrouwen. En dus in de beleving van rechtvaardigheid.’

Bent u nog betrokken bij Stichting (Gelijk)waardig Herstel?

‘Ik ben operationeel niet meer verbonden bij de stichting, want die operatie loopt. Maar natuurlijk voel ik me als grondlegger van deze luistermethode altijd verbonden. Er zijn bijvoorbeeld nog heel veel Luisterend Schrijvers nodig om alle verhalen van gedupeerden te helpen optekenen, dus help ik mee waar ik kan om organisaties te inspireren. En helaas is er nog veel te doen in het herstel van jongeren. Zij hebben een tiendubbele achterstand opgelopen, buiten hun schuld om. De gemeente Rotterdam kwam bij mij om hierover mee te denken. Ze konden de steeds langer wordende wachtlijst niet meer aan.’

‘Er is niets mooiers dan een eigen innovatie weer te durven doorontwikkelen. En niet te schromen hoe technologie op de juiste manier kan helpen versimpelen en versnellen zonder iets af te doen aan de menselijkheid en rechtvaardigheid die we nastreven. Ik ben dus met verschillende AI-experts gaan praten, om uit te vinden hoe zo'n nieuw hulpmiddel kan helpen in de versnelling van dat herstelproces van jongeren. Door alles tegen het licht te houden wordt steeds duidelijker dat luisteren even belangrijk is maar dat de aanpak van jongeren wel echt andere vormen vraagt dan bij ouders.’

‘Wat het maatschappelijk middenveld wel kan, kunnen gemeenten of de overheid vaak niet, en andersom’

‘Ook bij de jongeren begint het met het luisteren naar hun verhaal. Een zogenaamde Luister Buddy neemt het gesprek standaard op. AI maakt een gesprekssamenvatting waar de jongere zich in kan vinden. Vervolgens maakten we een prompt waar de kaders van de gemeente in zitten. Door de gesprekssamenvatting door die prompt te halen, met de juiste instructies qua gelijkwaardigheid, het recht en taal, krijgt de jongere een eigen plan van aanpak. Niet geschreven vanuit de gemeente, maar vanuit de jongere zélf. Een jongere heeft met dat plan recht op twee jaar ondersteuning om hun leven weer op de rit te zetten. We zitten midden in de innovatieontwikkeling maar de aanname is dat met behulp van vrijwilligers en AI het herstelproces en de wachtlijst sneller worden opgelost.’

(Gelijk)Waardig Herstel

‘Geen kind, jongere of ouder is hetzelfde
Ook wij niet als ‘gedupeerden’
Ieder mens heeft een eigen verhaal
En staat op een ander punt van het herstelproces
De een stap naar voren, de ander verstopt zich
De een schreeuwt, de ander blijft stil
De een kan weer zwemmen, de ander verdrinkt
De een krabbelt op, de ander stapt uit het leven
De een weet wat hij wil, de ander is te verward om dat te weten
De een wil hulp, de ander durft het niet te vragen’

Bron: Rapport ‘Gelijkwaardig Herstel’ (p4), De Zolderkamer @ Number 5, december 2021

Hoe verhouden de overheid en de goede doelen zich in uw ervaring tot elkaar?

‘Iedereen heeft een eigen rol. Ik heb altijd geloofd in het innoveren samen mét de overheid. Met respect voor ieders expertise. De samenwerking met gemeente Rotterdam laat ook zien wat de kracht daarvan is. En ik heb de afgelopen 25 jaar ook heel goed met veel verschillende ministeries samengewerkt, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Bij de goede doelen en het maatschappelijk middenveld zit heel veel kracht. Wat het maatschappelijk middenveld wel kan, kunnen gemeenten of de overheid vaak niet, en andersom. Maar zonder eenzelfde probleemdefinitie, mensbeeld en visie op de waarden die aan een aanpak ten grondslag liggen, is iedere samenwerking lastig.’

‘Ik geloof in het goede van ieder mens. Ik ben opgegroeid en opgevoed vanuit gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid. De meeste mensen staan op om de wereld een stukje beter te maken. Alleen als wantrouwen erin sluipt als een geaccepteerde basiswaarde, dan heb je een probleem. Je kunt niet een beetje vertrouwen. Het is er of het is er niet.’

Er gebeurt veel in de wereld. Verliest u dan niet af en toe de moed?

'Ja, ik herken dat, maar ik leg me daar niet bij neer. De samenwerking met Rotterdam voor de gedupeerde jongeren helpt mij bijvoorbeeld heel erg om juist níet de moed te verliezen. Ik geef het je wel te doen om nu jong te zijn. Jongeren die geen kinderen meer willen krijgen omdat ze geen huis meer kunnen krijgen, maar ook vanwege de staat van de wereld. Dat gevoel van ellende is groot. Daarom ook mijn motivatie om met kinderen en jongeren te werken, laten we daar allemáál extra energie in stoppen!’

‘Ik geloof in het goede van ieder mens. Ik ben opgegroeid en opgevoed vanuit gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid’

Hoe zien de komende jaren er voor u uit?

‘We zijn bezig met de doorontwikkeling van de number 5 foundation. Dat gedachtegoed en de werkwijze willen we verder institutionaliseren. De filantropie kan daar hopelijk ook op instappen om deze sociale innovatie samen vorm te geven. Dat draait om anders ontmoeten, anders geven, anders werken, anders agenderen en anders oplossen. Altijd vanuit en met de mensen om wie het gaat.’

'We zijn dus een soort clubhuis voor allemaal kleinere initiatieven die individueel te klein zijn. Maar door bundeling en dwarsverbanden te leggen, kunnen we wel tot iets komen. Zo hebben we 625 mensen en 65 initiatieven bottom-up bij elkaar gebracht. Dat was magisch.'

‘Ik ben niet een grondlegger die eindeloos op dezelfde plek blijft. Daar ben ik veel te bewegelijk voor. En de opgaven gaan altijd ‘beyond my lifetime’. Mijn rol is om iets in gang te zetten en het stokje weer over te dragen als het echt staat. Op zoek naar talenten en competenties van een ander. Bouwen en mensen in goede positie brengen. Dat is eigenlijk wat ik de hele dag aan het doen ben. Zo krijg je al die bewegingen. Daarnaast blijf ik de oorspronkelijke bedoeling bewaken. Want iedere structuur, dat is een wetmatigheid, loopt het risico om naar binnen gericht te worden. Je moet uitgedaagd blijven om naar buiten te blijven kijken.'

‘Binnenkort word ik zestig jaar. Een fijne leeftijd. Ik voel steeds meer dat de basiswaarden van gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid alomvattend zijn in alles wat ik doe. Het helpt mij om koers te houden.’

Een versie van dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 2, dat in juni 2026 verscheen.

Labels: Vrijwilligers, Goede Doelen, Interview, Innovatie, Fondsenwerving, Toeslagenaffaire, Betrokkenheid, Koninklijke familie, AI, Bewegingen, Stichting Gelijkwaardig Herstel, Maatschappelijke impact, Vf 28-2, Bottom-up, Geletterdheid, Laurentien van Oranje, Maatschappelijke betrokkenheid, number 5 foundation, Prinses Laurentien, Stichting Lezen en Schrijven

Jeroen Wooning over fondsenwerving: ‘�chte interactie is wat mensen bij elkaar brengt’

2026-04-14T12:42:40Z

Dit is je eerste functie in de goededoelensector. Hoe ben je bij de KNRM terecht gekomen?

‘Ik ben bij de KNRM gekomen omdat ik al dertig jaar geniet van de Noordzee. Ik surf heel graag en kan al plezier beleven van de weg naar de zee toe. Hiervoor werkte ik in marketing en communicatie voor bedrijven in de offshore energiesector, maar ik was op zoek naar een stukje zingeving. Mijn vrouw, die fondsenwerver is bij WWF Nederland, kwam een vacature tegen voor fondsenwerver bij de KNRM. Ik schreef een motivatiebrief, stopte die in een fles en leverde die hier op de balie af. Twee weken later kon ik beginnen.’

‘Ik moet wel zeggen: waar ik primair koos voor de KNRM vanwege mijn band met de zee, kreeg ik snel extreem veel respect voor al die mensen die levens redden op gevaarlijke plekken waar jij en ik over het algemeen niet willen zijn. Daar hebben zij de beste materialen en opleidingen voor nodig en dat ik daar mijn steentje aan mag bijdragen, is nu mijn grootste drijfveer.’

Paspoort

Jeroen Wooning, geboren in 1975, woont in Haarlem.

CV:

2020 – heden KNRM: Verbinder
2019 - 2020 45 NB°: Freelance marketeer
2005 - 2019 Diverse organisaties: (Arbeids-)marketing en verkoop
2000 - 2005 Sporthuis Wooning: Zelfstandig ondernemer- 1997
1999 Reisleider/Surfleraar

Geeft zelf aan: KNRM, WWF en Alzheimer Nederland (o.a.)

Kijkt/leest: Vakblad fondsenwerving, Goede Doelen Nederland,ondsenwervingblog.

Je werkt als fondsenwerver en relatiebeheerder, maar hebt daar zelf het label ‘verbinder’ op geplakt.

‘Voor mij zit in de functietitel ‘verbinder’ een combinatie van die twee onderdelen. Pure fondsenwerving kan opgevat worden als eenrichtingsverkeer: ik vraag, jij geeft. Maar ik wil een beleving creëren en zorgen dat de verbinding structureel wordt, en daarmee de donaties. We refereren aan onze donateurs als ‘redders aan de wal’, ten opzichte van de vrijwilligers die de ‘redders op zee’ zijn. Het één kan niet bestaan zonder het ander, dus je wilt zorgen dat je donateur dat voelt. De magie zit in de momenten waarin die twee groepen elkaar ontmoeten. Het is mijn werk om die verbinding te leggen; dat leidt ertoe dat mensen trots worden om bij te mogen dragen, dat ze daar betrokkenheid bij voelen.’

Hoe doe je dat?

‘Ik probeer op allerlei niveaus ontmoetingen te faciliteren tussen donateurs of bedrijven en de vrijwilligers die het reddingswerk doen. We kunnen mensen meenemen op een reddingboot en ze het werk laten beleven, maar dat is slechts de kers op de taart. Échte interactie is wat mensen dichter bij elkaar brengt.’

Wat doet de KNRM precies?

‘Men denkt wel eens dat de KNRM hetzelfde is als de reddingsbrigade, maar het zijn twee verschillende organisaties. Elk met een eigen organisatiestructuur en een eigen werkgebied. Kort gezegd is de reddingsbrigade in de zomer actief op het strand en in de branding, waar de vrijwilligers van de KNRM 24/7 en bij alle weersomstandigheden op en rond de zee en het ruime binnenwater gealarmeerd kunnen worden voor het redden en helpen van mens en dier. De Kustwacht is weer iets anders: zij zijn als het ware de meldkamer, zij bepalen wie in actie moet komen na een melding.’

‘Als de KNRM dan nodig is, gaan bij de vrijwilligers in de buurt piepers af. Gemiddeld gebeurt dat 2.500 keer per jaar op de in totaal 45 plekken waar we actief zijn. Noodsituaties kunnen 365 dagen per jaar, 24 uur per dag gebeuren. Dat vind ik zo bizar aan onze vrijwilligers: zij doneren met de manier waarop zij hun leven indelen, ontzettend veel tijd aan het redden van levens van mensen die ze niet kennen. Als ze een stukje gaan wandelen, nemen ze hun fiets aan de hand mee, omdat ze binnen tien minuten op de boot moeten kunnen zijn. Ze staan altijd aan.’

'Wat wij doen is écht, op het randje van leven en dood'

KNRM draait op vrijwillige bijdragen en ontvangt geen overheidssteun. Waarom niet?

‘Het is de afgelopen 200 jaar goed gegaan zonder! Maar zonder gekkigheid, onafhankelijkheid is voor ons ongelofelijk belangrijk. We willen te allen tijde onze eigen keuzes kunnen maken. Als wij vinden dat een bepaald overlevingspak het beste is, willen we dat regelen zonder rekening te moeten houden met regels uit Den Haag. Het maakt niet uit wie je bent of wat je hebt gedaan: wij redden iedereen, kosteloos, en met hulp van vrijwilligers. Dat kunnen we door donaties. Een ander voordeel is dat wanneer iemand een briljant idee heeft, ze er simpelweg mee naar onze directeur kunnen. Dan kan het zo geregeld zijn.’

In je werk staat het maken van verbindingen centraal. Wat is daarbij jouw belangrijkste troef?

‘Onze verhalen. We kunnen heel goed vertellen wie we zijn en wat we doen en je raakt daar snel van onder de indruk. We hebben een prachtige podcast (Redders op Zee, red.) waarin zowel de redders als geredde mensen hun ervaringen delen. Soms zijn die reddingsacties heel heftig geweest. Sowieso moedigen we het aan dat vrijwilligers vertellen over de dingen die ze meemaken, ook al vinden zij het zelf de normaalste zaak van de wereld.’

‘Ook hebben we een succesvolle serie gemaakt met influencer Govert Sweep. Hij heeft bij ons het hele opleidingstraject wat vrijwilligers moeten doen voor ze starten bij de KNRM doorlopen en ongezouten vastgelegd hoe dat ging. Hij was er niet voor de foto’s en de likes, maar om het échte verhaal te vertellen. Wat wij doen is echt, op het randje van leven en dood. Daar moet je mee om kunnen gaan en je moet het willen. Bij Govert klopte dat. Hij had tijdens de serie ook een pieper, ging mee met acties en was laatst op eigen initiatief aanwezig op een KNRM-event.

Hoe is jullie fondsenwervingsmix?

‘We ontvangen veel particuliere giften en we mogen nalatenschappen ontvangen, waar we heel dankbaar voor zijn. Die zijn heel vaak geoormerkt, bijvoorbeeld voor een specifieke reddingboot of reddingstation. Daarnaast hebben we veel bedrijfspartners: zoals grote organisaties die zich aan de KNRM in het groot verbinden, maar ook lokale bedrijven die zich inzetten voor een specifiek reddingstation. Voorheen was dat vooral vanuit de maritieme- en offshore sector, maar nu ook steeds meer bedrijven uit andere sectoren die bij onze kernwaarden passen: samen, veilig en met vertrouwen. Lokaal worden giften heel concreet en persoonlijk. Zij sponsoren dan bijvoorbeeld een overlevingspak, waarna ze dat pak aan een vrijwilliger overhandigen, in plaats van een cheque aan de stichting.'

'Het is voor een lokale ondernemer leuker om te schenken aan een bekende'

Hoe leiden jullie dat in goede banen?

‘Dat is inderdaad een uitdaging voor ons team. We proberen bij ieder reddingstation iemand te hebben die zich lokaal bezighoudt met de fondsenwerving en wij begeleiden hen vanuit het hoofdkantoor. Het is goed en duurzaam als zulk soort acties lokaal gecommuniceerd en gevoeld worden. Wij hoeven niet alle vissen zelf binnen te halen, we delen liever de hengels uit. Uiteindelijk is het voor een lokale ondernemer ook leuker om te schenken aan iemand die je kent.’

Wat is de voornaamste uitdaging die jij in jouw werk tegenkomt?

‘Voor mij is dat focus in mijn werk vinden. Ik vind alles binnen de KNRM leuk en daardoor zou ik 24/7 kunnen werken. Dat komt ook door de authentieke passie die je voelt bij de collega’s en de vrijwilligers die zich niet altijd op kantooruren inzetten. Dat maakt het soms moeilijk om nee te zeggen. Maar ik heb een fantastisch gezin en ik hang nog steeds erg graag aan de kite, dus die balans vinden tussen werk en privé vind ik wel heel belangrijk. Ik wil mijn werk zo goed mogelijk doen, zonder uitgeblust te raken.’

Op welke dag in je fondsenwervende carrière kijk je nog wel eens terug?

’11 mei 2020 was voor mij een hele heftige dag. Toen verongelukten vijf surfers door het zeeschuim bij Scheveningen. Ik werkte toen net twee maanden bij de KNRM en was die dag aan het kiten in IJmuiden. Bij mij waren de omstandigheden geweldig, er ontstonden door de zon op het wilde water regenboogjes in de golven. Ik was zo gelukkig. Op de kant kwam ik erachter wat er verderop gebeurd was. Eén persoon is pas na drie weken gevonden. Daar heb ik het ook echt persoonlijk moeilijk mee gehad.’

‘Tegelijkertijd werd het meteen duidelijk dat je onderdeel bent van een organisatie die in zulke situaties ongelofelijk veel kan betekenen. We hebben één surfer kunnen redden. Het leidt tot enorme trots en dankbaarheid voor de inzet van de vrijwilligers. Het motiveert mij ook om bij te dragen aan kleinere acties. Ik denk dat iedereen die hier werkt wel zo’n moment kent, waarop het duidelijk werd: hierom doe ik dit werk.’

Wat was het grootste dilemma waar je in je carrière mee bent geconfronteerd?

‘Ik heb niet echt grote dilemma’s gehad. Ik ben iemand die graag zijn gevoel volgt. Als iets niet goed voelt, doe ik het niet. Wat wel door je hoofd schiet, bijvoorbeeld na zoiets vreselijks als het drama in Scheveningen, is hoe je dan met fondsenwerving aan de slag gaat. Als je ziet dat de heftige verhalen iets losmaken, wil je mensen in staat stellen wat te doen, met respect voor de betrokkenen over wie het gaat. Vrijwilligers vinden het vragen om bijdragen sowieso wat moeilijker, maar als donateurs of partners een intrinsieke motivatie hebben en aangeven graag ons werk mogelijk te maken, neemt dat zo’n dilemma ook praktisch weer weg.’

‘Kijk niet alleen maar naar wat jij als werver wilt, maar ook naar wat je doelgroep wil’

Wat is de belangrijkste les die je hebt geleerd?

‘Kijk niet alleen naar wat jij als werver wilt, maar ook naar wat je doelgroep wil. Soms ben je met een goed idee op de verkeerde plek. Zorg ervoor dat je met mensen in gesprek raakt om erachter te komen wat zij willen.’

Hoe zie jij je toekomst als fondsenwerver?

‘Lekker doorgaan zoals het gaat! Hoe meer tijd er verstrijkt, hoe mooier de relaties worden. Alle samenwerkingen zijn klein begonnen en sommigen zijn ondertussen organisch naar veel grotere partnerschappen gegroeid. Daar zijn ook bedragen mee gemoeid waarvan je jaren geleden niet had durven dromen. Dat wil ik heel graag voortzetten.’

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Interview, KNRM, Over fondsenwerving, Fondsenwerving, Relatiebeheer, Vf 28-1, Jeroen Wooning, Redders aan de wal, Redders op zee, Reddingswerk, Verbinder

Van klikken naar kiezen: waar marketeers zich op voorbereiden

2026-03-24T12:27:07Z

Trends voor 2026, volgens DDMA-commissieleden

Hoewel niet elke ontwikkeling één-op-één te vertalen is naar de fondsenwervende sector, is de rode draad herkenbaar en toepasbaar. Juist voor kleinere teams met beperkte middelen ligt er veel ruimte voor slimme winst. Maar eerst even terug in de tijd.

Van kanaal naar contactmoment

De afgelopen tien jaar zijn veel goede doelen digitaal doorontwikkeld, zo merken we aan de verhalen van bij ons aangesloten non-profits. De website werd meer dan een brochure. Er kwamen betere nieuwsbrieven, social campagnes, webinars, SEO en SEA werden flink opgepakt, soms (hyper) personalisatie, maar vaak bleef dat werken en denken gestuurd door kanalen. E-mail liep dan naast de fysieke DM-campagne. Social naast zoekmachineoptimalisatie. Er was afstemming, maar het was niet altijd één geheel.

Wat we anno 2026 vaker zien: organisaties die vooruit willen, denken niet meer in middelen of kanalen, maar eerder in (contact)momenten. Ze stellen niet de vraag ‘welk kanaal gebruiken we?’, maar eerder, ‘wanneer is er contact, en wat doen we dan?’. Die denkwijze is niet heel nieuw, maar vraagt wel een andere mindset. En die helpt, want of iemand een petitie tekent, een vraag stelt via WhatsApp of belt met een donateursservice: al die interacties vormen samen de ervaring van donateurs en daarmee het verhaal dat ze doorvertellen.

De menselijke maat in een geautomatiseerde wereld

Een tweede belangrijke beweging is het evenwicht tussen automatisering en aandacht. AI is in 2025 definitief doorgedrongen tot elke marketingpraktijk. Veel organisaties zetten AI-tools in voor het maken van teksten, samenvattingen of beeld, maar intussen ook voor analyses, strategie of onderzoek. Dat zal blijven groeien. De kracht van generatieve AI voor marketing en dus werving, zit hem in snelheid, volume en variatie. Maar wanneer dat doorslaat, verlies je als organisatie iets fundamenteels: je typisch eigen, menselijke, relevantie.

Juist goede doelen kunnen hierin makkelijk opvallen. Want waar commerciële merken zich kunnen verliezen in geautomatiseerd gemak, hebben non-profits een verhaal met gewicht. Échte impact. Dat vraagt om communicatie die niet alleen voelt als oprecht, herkenbaar en dichtbij, maar het ook echt ís.

Onze commissieleden geven mee: gebruik AI waar dat het werk lichter maakt, maar bewaak de toon, de timing en de taal. Denk aan AI voor opzetjes van teksten, of bij het segmenteren van doelgroepen, maar laat eindredactie, regie en beslissingen altijd over aan mensen die snappen wat er op het spel staat: vertrouwen.

Privacy wordt persoonlijk

Een derde ontwikkeling die belangrijker is dan veel mensen denken: privacy en toestemming. Niet als juridische selectievakjes, maar als onderdeel van de ervaring. Wat iemand ontvangt, leest of doorklikt is steeds vaker afhankelijk van ingestelde voorkeuren, toestemmingen en platform-algoritmes. Dat maakt marketingcommunicatie complexer te sturen, maar tegelijkertijd verwacht de gebruiker wel dat het klopt.

In de fondsenwerving kan dat bijvoorbeeld betekenen dat een nieuwsbrief aansluit op een onderwerp waar iemand recent voor doneerde. Dat vereist finesse: je mag geen herinnering sturen voor een actie die al is afgerond, voor een donatie die al is gestort, of retargetten waar het ongepast is. Iets dat helaas nog veel voorkomt in de goededoelensector.

‘Gebruik AI waar dat het werk lichter maakt, maar bewaak de toon, de timing en de taal’

De verwachting is dat Europese wetgeving op dit punt strenger wordt en platformen hun controle over data verder uitbreiden. Organisaties die nu investeren in transparante communicatie over wat ze met data doen, en waarom, bouwen niet alleen compliance op, maar vooral ook vertrouwen.

Experimenteren mag weer

Veel ondervraagde marketingspecialisten noemden de herwaardering van testen, proberen en bijsturen als lichtpunt. Na jaren van focus op efficiëntie en optimalisatie lijkt het of er weer ruimte ontstaat voor het experiment. Omdat de context zo snel verandert, helpt het niet om alles vooraf dicht te willen timmeren. Snel iets proberen, meten en bijstellen blijkt vaak effectiever.

Dat kan klein beginnen. Een alternatieve onderwerpregel testen in de nieuwsbrief. Twee versies van een campagnepagina vergelijken. Of feedback verzamelen na een telefoongesprek. Dat vraagt geen dure tools, het vraagt vooral lef om te zeggen: we weten het nog niet zeker, maar we gaan het uitvinden.

Vertrouwen is het nieuwe bereik

Misschien wel de belangrijkste les die we van alle DDMA-commissies te horen krijgen: vertrouwen wordt een belangrijke KPI. Niet omdat we dat met z’n allen hebben afgesproken, maar omdat de omgeving verandert. Mensen klikken minder. Zoeken anders. Komen vaker via generatieve AI, chatbots, aanbevelingen of communities binnen dan via Google. Ze willen weten: ‘is dit echt, is dit goed, past dit bij mij?’ Goede doelen hebben daarin een streepje voor, mits je dat waarmaakt. Dus wees helder in je boodschap. Laat zien waar middelen naartoe gaan. Spreek aan op waarden. En zorg dat alles wat je doet – van DM tot chatbot – diezelfde lijn ondersteunt.

Het zijn niet de grootste marketing- en wervingsbudgetten die winnen. Maar de organisaties die herkenbaar, betrouwbaar, origineel en menselijk zijn: juist in een digitale omgeving.

Tot slot: de samenhang maakt het verschil

In gesprekken met alle commissievoorzitters viel één ding op: bijna niemand heeft het nog over ‘de juiste tone-of-voice op kanaal X’ of ‘de ideale verzendtijd voor campagne Y’. Wat ertoe doet in 2026 is samenhang. Dat wat je zegt op maandag, klopt met wat je doet op donderdag. Een donateur blijven achtervolgen omdat die via Google naar je contactgegevens zocht is zó not done. Zorg dat je telemarketingteam weet wat er in de nieuwsbrief stond. Dat je wéét wie er eerder ‘ja’ zei, of juist twijfelde, of vroeg om nooit meer te bellen….

Voor organisaties met kleine teams is dat geen reden tot stress, maar een kans. Want waar de lijnen kort zijn, is samenhang sneller gebouwd. En waar de afstand tot je achterban vaak klein is, kun je met kleine gebaren veel vertrouwen winnen.

Dus kijk vooruit. Test iets nieuws. Automatiseer slim. Maar blijf vooral mens. Dat is waar fondsenwerving altijd op heeft gebouwd en ook de komende jaren op zal blijven drijven.

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Privacy, Trends, Communicatie, Marketing, Tools & Tips, DDMA, Vertrouwen, Fondsenwerving, Strategie, Personalisatie, Partnerschappen, AI, Ethiek, Vf 28-1, Adverteren, Automatisering, Communicatiekanalen, DDMA-Commissies, Marketeers, Menselijke maat, Samenhang, Tone-of-voice

Marketing automation in fondsenwerving: meer dan slimme e-mails

2026-03-12T12:05:53Z

Ongetwijfeld herken je het spanningsveld: de druk om op korte termijn opbrengst te realiseren (cashflow, campagnedoelen, targets) versus de noodzaak om op lange termijn waarde op te bouwen (retentie, vertrouwen en merkkapitaal). Juist daar kan marketing automation het verschil maken óf de relatie onder druk zetten.

Wie automation vooral inzet als productiemachine voor méér berichten, loopt vroeg of laat tegen dezelfde grens aan: supporters haken af. De frequentie is niet het probleem, maar het gebrek aan relevantie. Marketing automation moet daarom sturen op contactwaarde per moment, niet op maximale contactdruk.

De vraag is daarom niet: hoe automatiseer je meer? Maar: hoe automatiseer je zó dat donateurs of leden zich gezien blijven voelen?

Wat is marketing automation?

Marketing automation is het doelgericht inzetten van technologie om (digitale) interactie relevanter, consistenter, transparanter en mensgerichter te maken. In plaats van losse campagnes en handmatig verzonden berichten, stelt marketing automation organisaties in staat om structureel en op grote schaal in contact te staan met hun doelgroep. Met een ‘journey’ bedoelen we niet de volledige relatie met een donateur, maar het afgebakende interactiepad binnen die bredere relatie. Voordat dit wordt ingezet is echter het belangrijk om te beginnen met de data.

'De donateur is geen klant, maar ook geen anonieme gever: het is iemand die zich identificeert met je missie'

Datagedreven automation betekent dat communicatie niet vertrekt vanuit zenden, maar vanuit begrijpen van de doelgroep. Je leert kijken naar de digitale signalen van je achterban: openen, klikken, lezen, afhaken, terugkomen. Binnen de grenzen van AVG en de cookiewet kun je die signalen benutten om op het juiste moment de juiste boodschap aan te bieden, in plaats van iedereen hetzelfde te sturen.

Organisaties die minder investeren in werving, compenseren dat vaak onbewust door meer druk op hun bestaande achterban te leggen. Marketing automation biedt hier een alternatief: gerichter vragen, meer begeleiden, waardoor retentie en waarde op lange termijn toenemen.

Belangrijk hierbij is dat datagedreven automation niet hetzelfde is als ‘harder optimaliseren op conversie’. De kern is niet alleen méér transacties uit hetzelfde bestand halen, maar juist de relatie versterken: supporters begeleiden en erkennen en zelf op het juiste moment waarde toevoegen, zodat geven weer voelt als betrokkenheid, niet als een verkoopmoment.

Automation is een versterker, ook van zwakke plekken

Marketing automation wordt vaak beoordeeld op wat een tool ‘kan’, zoals a/b testen, dynamische content, AI. In de praktijk zien we een andere realiteit: automation is vooral een versterker van datgene wat er al is.

Dat heeft twee kanten:

als de basis klopt, ontstaat relevantie
als de basis niet klopt, ontstaat ruis

Automation maakt communicatie consistenter, maar ook onverbiddelijk. Als de tone-of-voice te promotioneel is, wordt dat sneller voelbaar. Als segmenten niet kloppen, wekt relevantie al snel irritatie op. En als datakwaliteit niet op orde is, kun je technisch perfecte flows bouwen maar zullen die inhoudelijk leeg aanvoelen.

Versnipperde data is zelden een puur technisch probleem. Het is vaak het gevolg van onduidelijkheid over wat een organisatie belangrijker vindt: snelheid of relatie, conversie of vertrouwen. Marketing automation dwingt die keuze expliciet te maken.

Daarom is marketing automation geen los project, maar een organisatiekeuze. Het gaat niet alleen om de tool, maar ook om:

wie eigenaar is van de journey
wie mag verbeteren en testen
welke data als ‘waar’ geldt
hoe vaak je communiceert met supporters (contactdruk)
hoe je omgaat met toestemming en voorkeuren (consent)

De eerste stap is zelden technisch, maar strategisch

Veel organisaties starten met e-mail. Logisch, want e-mail is meetbaar, schaalbaar en relatief snel te implementeren. Maar (fondsen)werving draait niet om e-mail. Het draait om het winnen en opbouwen van vertrouwen. Mensen dragen niet bij omdat ze een product afnemen. Ze dragen bij omdat ze geraakt zijn. Omdat ze willen bijdragen aan iets dat groter is dan henzelf.

In (fondsen)werving is de ‘return’ vooral moreel en emotioneel. Mensen geven vertrouwen. En vertrouwen vraagt om communicatie die klopt in toon, niet alleen in timing. Dat is precies waarom de eerste stap in automation zelden een technische keuze is, maar een strategische.

Meer automation, minder relatie?

Veel (fondsen)wervers herkennen een ongemakkelijke waarheid: je missie is menselijk, maar je proces kan soms aanvoelen als een kassasysteem. Alsof de relatie met een supporter zich laat samenvatten in een paar stappen:

open > klik > donatie > bedankmail > volgende vraag

Het is niet zo dat organisaties dat expres doen. De intentie is meestal oprecht. Maar onder druk van targets en beperkte capaciteit wordt communicatie korter, directer en efficiënter. En voor je het weet voelt fondsenwerving voor de supporter als een transactie: ‘Jij geeft geld, wij sturen bevestiging.’

Wat verliezen we als we dit normaliseren? De achterban geeft niet alleen geld of tijd. Ze geeft vertrouwen. Transactionele communicatie kan op korte termijn effectief zijn, maar op lange termijn ondermijnt het precies datgene waar fondsenwerving op drijft: duurzame betrokkenheid. Onze overtuiging is dat relationele journeys uiteindelijk beter presteren.

Stichting Vrienden van het Sophia

Kinderen horen niet ziek te zijn. Toch is dat voor veel gezinnen de realitieit. Stichting Vrienden van het Sophia zet zich in om de beste zorg voor zieke kinderen mogelijk te maken door wetenschappelijk onderzoek te financieren, zorginnovaties te ondersteunen en voorzieningen te realiseren die buiten de reguliere zorgdekking vallen.

Omdat donateurs essentieel zijn voor het realiseren van deze missie, onderzocht de stichting hoe zij de relatie met haar donateurs verder zouden kunnen verdiepen. Hoe communiceer je persoonlijker en relevanter, zonder dat het voelt als losse, eenmalige mailingen?

Tot nu toe ontving de stichting veel donaties via een extern donatieplatform. Met de integratie van Marketing Cloud Next wil de stichting bewegen naar een meer structurele en kwalitatieve band met hun donateurs. Door de donatie aan Salesforce te koppelen, krijgen zij de mogelijkheid om de database kwalitatief te verrijken, de donateur te leren kennen en hen mee te nemen op een reis binnen de wereld van Stichting Vrienden van het Sophia. Met relevante verhalen, impact en betrokkenheid.

In een eerste testcampagne met de stichting lag de focus niet alleen op techniek maar vooral op vertrouwen, door slimmer te segmenteren, betere timing en communicatie-ontwerpen die voelen als een doorlopend gesprek. Door deze aanpak werd de database verrijkt met inzichten in betrokkenheid, voorkeuren en timing. Zo kon Stichting Vrienden van het Sophia gericht bouwen aan relaties met mensen die zich niet alleen donateur voelen, maar een echte Vriend van het Sophia.

Toon is de stille succesfactor

Marketing automation kan veel: timers, splits, personalisatie en inmiddels ook AI-gedreven tone-of-voice. In fondsenwerving is die toon echter geen cosmetische keuze, maar een strategische succesfactor: toon bouwt vertrouwen, en vertrouwen bepaalt conversie en retentie. Juist wanneer communicatie verder automatiseert, moet de organisatie expliciet sturen op consistentie, empathie en merkidentiteit in elke boodschap, zodat schaalbaarheid niet ten koste gaat van de relatie.

Een paar praktische richtlijnen helpen om automation menselijk te houden:

één e-mail heeft idealiter één doel (één call-to-action)
houd het kort en mobile-first (circa 150–300 woorden)
personaliseer op betekenis (naam, eerdere steun, type supporter)
ontwerp betrokkenheidstrajecten alsof je een gesprek voert, niet alsof je een proces afwerkt

Het klinkt eenvoudig, maar marketing automation dwingt keuzes af die we liever vermijden. Maar dat is precies de kracht: automation wint niet door meer complexiteit, maar door hogere relevantie.

Vijf inspiratie tips voor je marketing automation

Duurzame (fondsen)werving begint zelden bij meer vragen, maar bij beter zorgen voor bestaande betrokkenheid. De volgende journeys zijn daarin opvallend effectief, niet omdat ze technisch complex zijn, maar omdat ze bijdragen aan vertrouwen.

1) Welkom zonder vraag: de start van de relatie

De eerste interacties zetten de toon. In plaats van direct te activeren of te converteren, staat erkenning en context centraal: wie zijn we, waar staan we voor en wat betekent jouw steun. Gebruik geen call-to-action of urgentie, maar creëer rust en een eerste gevoel van verbondenheid. Dat kan bijvoorbeeld met een welkomstbericht zonder dat je binnen dertig dagen iets terugvraagt.

2) Van eerste steun naar duurzame betrokkenheid

Bouw rustig op: bedank eerst, verdiep daarna, nodig pas later uit. De journey is geen funnel, maar een manier om betrokkenheid te begeleiden, ook als iemand (nog) niets doet. De betrokkenheid van een donateur groeit, pauzeert en komt soms later terug.

3) Herstel na een mislukte donatie: automation als service

Soms wordt een donatie niet afgerond, waarna het contact eindigt. Een kort herstel-traject kan dan werken als service: benoem dat de donatie onderbroken is en dat de oorzaak waarschijnlijk technisch was, en bied een eenvoudige oplossing. En als iemand niet opnieuw doneert? Toon alsnog waardering voor de poging. Het doel is niet om de donatie te ‘redden’, maar om te laten zien dat de relatie belangrijker is dan de transactie.

4) Terugwinnen zonder schuld: ‘we missen je’

Terugwinnen werkt zelden door schuldgevoel op te wekken (’je bent weg’), maar juist via erkenning: waardering voor eerdere steun, laten zien wat die steun mogelijk maakte en uitnodigen om weer aan te haken, zonder druk. Oftewel: een bericht zonder call-to-action.

5) Erkenning van (langdurige) betrokkenheid

Langdurige steun verdient erkenning. Af en toe expliciet benoemen dat iemand net is aangehaakt of al langere tijd betrokken is, zegt eigenlijk maar één ding: we zien je. Denk aan een telefoontje of berichtje om iemand te bedanken voor een eerste bijdrage, of om stil te staan bij vijf jaar steun. Door waardering uit te spreken, zonder verzoek of verwachting, voelt de relatie als iets blijvends en niet als een optelsom van losse transacties.

Marketing automation in fondsenwerving vraagt om menselijkheid

Marketing automation bouw je niet door meer technologie toe te voegen, maar door scherp te blijven op wat je wilt versterken: de relatie met je achterban. Goed opgebouwde automation volgt het ritme van betrokkenheid, maakt bewuste keuzes in contactmomenten en gebruikt data om te begrijpen, niet om te duwen. Het is geen eenmalig project, maar een leerproces dat vraagt om eigenaarschap en aandacht.

Samengevat bouw je marketing automation door:

te ontwerpen vanuit relaties, niet vanuit campagnes
te focussen op betekenisvolle momenten in de supportersreis
data te gebruiken als signaal, niet als beslisser
klein te beginnen, te leren en pas daarna te schalen
eigenaarschap expliciet te beleggen over toon, timing en contactdruk

Als de basis klopt, wordt marketing automation geen afstandelijk systeem, maar een menselijk verlengstuk van je missie - schaalbaar, relevant en in dienst van duurzame betrokkenheid. Wat ons betreft is het belangrijkste doel in fondsenwerving zelden de klik of de conversie, maar de vraag: zou deze supporter zich na dit contact meer verbonden voelen dan ervoor?

NGO 3.0 - Een weg naar digitale transformatie

In het boek NGO 3.0 - Een weg naar digitale transformatie, van TwoPurpose, beschrijven we hoe marketing automation zich ontwikkelt van ‘slimme campagnes’ naar datagedreven impact. Dit artikel is een praktische verdieping daarop: niet door meer techniek te stapelen, maar door te laten zien hoe data helpt om menselijker en relevanter te communiceren op schaal.

Lees hier meer over het boek.

Bronnen

https://mindwize.nl/fondsenwervingskennis/blogs/donateurs-stoppenmet-geven-als-je-ze-te-vaakom-een-gift-vraagt/

https://mindwize.nl/fondsenwervingskennis/blogs/wat-doet-minderinvesteren-in-werving/about

Een versie van dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Tools & Tips, Donor Journey, Technologie, Fondsenwerving, Betrokkenheid, E-mail, Relatiebeheer, Digitale fondsenwerving, Marketing automatisering, TwoPurpose, Vf 28-1, Meylin Hulleman, Stefan Reiling, Stichting Vrienden van het Sophia

Fondsen werven onder alumni: een warme band met je alma mater

2026-07-09T15:10:04Z

Deel 1: Ubbo Emmius Fonds (Groningen, wo)

Elise Kamphuis (relatiebeheerder Ubbo Emmius Fonds) en Marjolijn Groendijk (alumni event manager) zijn werkzaam bij de afdeling Alumnirelaties en Fondsenwerving van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). De afdeling steunt o.a. het Ubbo Emmius Fonds (UEF) dat in 1996 door de RUG is opgericht om vooruitstrevend onderzoek en onderwijs aan de universiteit te steunen.

Groendijk: ‘Binnen Nederland hebben we een aantal actieve alumnikringen (Friesland, Groningen, regio Amsterdam, regio Zuid-Holland) en daar organiseren we twee keer per jaar een bijeenkomst voor om met onze alumni in contact te blijven. We proberen fondsenwerving in die bijeenkomsten te integreren.’

Kamphuis: ‘Die bijeenkomsten hadden vroeger al een fondsenwervend karakter. De regionale alumnikringen ‘adopteerden’ dan een onderzoek, dus bij iedere kring werd voor een ander onderwerp geworven. Deze aanpak hebben we vervangen door het Vrienden en Supportersprogramma. Hierdoor kunnen de alumnibijeenkomsten meer in het teken staan van het verbinden en zijn de events toegankelijker. Je moet beide doen, maar dat betekent een goede balans vinden. Onze alumni zijn immers de ambassadeurs van de universiteit.’

Groendijk: ‘We blijven sowieso op allerlei manieren met onze alumni in contact: met het magazine ‘Broerstraat 5’, via sociale media, ons alumniplatform RUGconnect, nieuwsbrieven en door een verjaardagsgedicht te sturen. Soms is de binding met de universiteit al sterker: via een oud-bestuur, een sportclubs of vereniging.

’Kamphuis: ‘In onze werving ligt het accent op het realiseren van (interdisciplinair) onderzoek. Dit kan PhD onderzoek zijn rond de thema’s AI, duurzame samenleving, de energietransitie, gezond ouder worden, maar ook baanbrekend onderzoek van Nobelprijswinnaar Ben Feringa. We gebruiken deze voorbeelden in onze communicatie en onze geefvragen naar alumni. De uitdagingen van deze tijd zijn interdisciplinair, maar reguliere onderzoeksfinanciering is vaak monodisciplinair gericht. Juist daar proberen wij een gat te vullen.’

‘We merken dat mensen graag bijdragen als je het ze vraagt. Ondertussen doen ruim duizend mensen dat. Maar het UEF en de geefmogelijkheden zijn vaak ook onbekend, en onbekend maakt onbemind.’

Kamphuis: Groendijk: ‘Daarom probeer ik om het UEF altijd terug te laten komen in de programmering van evenementen. Als sprekers uit ons alumninetwerk bijvoorbeeld subsidie hebben gehad, vragen we hen dat expliciet te benoemen om ons werk onder de aandacht te brengen. In de week na een evenement mail ik deelnemers altijd nog over ons werk en vraag ik of ze vrijblijvend informatie willen ontvangen. En we vertellen dat je Vriend (vijftig euro per jaar) of Supporter (vanaf vijfhonderd euro per jaar voor minimaal vijf jaar) kan worden.’

‘Bekendheid van het fonds is voor ons een eerste vereiste. Als we personen benaderen, kijken we naar mensen die bijeenkomsten bezoeken of op een andere manier een band met de universiteit hebben. Maar soms krijg je ook een donatie van iemand waarvan je het totaal niet had verwacht. Laatst meldde een alumnus van 23 jaar zich. Hij was uit zichtzelf bij ons terecht gekomen.’

‘De basis van onze strategie is: de warme banden aanhouden en ontwikkelen’ - Marjolijn Groendijk

‘Het UEF heeft de grootste gift aan een universiteit ooit mogen ontvangen, toen een alumnus 160 miljoen euro schonk voor onderzoek. Het is een uitdaging om dat goed te besteden. Met de gift konden we o.a. een groot onderzoeksinstituut oprichten dat werkt aan de ontwikkeling van een extreem zuinige supercomputer. Daar zijn meer dan honderd hoogleraren, docenten, promovendi en masterstudenten bij betrokken.’

‘We willen de komende tijd ook meer beleid voeren op nalatenschappen. De bijeenkomsten die we tot nu toe hebben georganiseerd zijn gericht op vijftigplussers en erg populair. We hebben zelfs wachtlijsten. Dit onderwerp leeft dus enorm.’

Groendijk: ‘De basis van onze strategie is de warme banden aanhouden en die te blijven ontwikkelen.’

Kamphuis: ‘En onze fondsenwervende strategie is breed. We willen een brede basis met kleine donateurs, want veel kleine bijdragen bij elkaar wordt vanzelf een groot bedrag, en soms groeit één klein bedrag op termijn uit tot een veel groter bedrag. Dit sluit aan bij de Groningse mentaliteit en ons Vrienden- en Supportersprogramma.’

Deel 2: Universiteitsfonds Twente (Enschede, wo)

Josine Meerburg is fondsenwerver bij Stichting Universiteitsfonds Twente in Enschede. Dat fonds werd in 1948 opgericht, dertien jaar vóórdat de universiteit ontstond. Daarvóór zette het fonds zich in om ingenieurs naar Oost-Nederland te trekken. Fondsenwerving is zodoende onderdeel van het DNA van de universiteit. Meerburg is één van twee fondsenwervers in een team van in totaal zeven personen (medewerkers van het alumnibureau en een CRM-specialist).

Meerburg: ‘Ik kwam hier in 2014 werken toen de universiteit besloot serieuzer te gaan werven onder alumni. Toen zijn we begonnen met onze jaarcampagne, waarbij we persoonlijke brieven stuurden naar alumni en vertelden wat er op de universiteit allemaal gebeurt. Dat doen we nog steeds ieder jaar, want als je iets lang volhoudt, wordt het herkenbaar.
Daarnaast zijn we toen ook gestart met crowdfunding voor projecten binnen de netwerken van onze studenten. Voor het Solar Team bijvoorbeeld, dat iedere twee jaar met een solar car naar Australië afreist. Door de jaren heen zijn daar veel mensen bij betrokken geweest. Opvallend is dat het vooral jonge alumni zijn die aan zulk soort acties doneren, terwijl de jaarcampagne bij oudere alumni beter werkt. Vaak zijn dat mensen die het fundament gebouwd hebben van wat het nu is geworden.’

‘Voor de jaarcampagne proberen we zo goed mogelijk te segmenteren. We schrijven studentbestuurders bijvoorbeeld anders aan. En dit jaar had ik iedereen ouder dan veertig jaar aangeschreven. Daardoor hebben we een idee bij welke groepen de success-rate het hoogst is. Donateurs krijgen daarna altijd een bedankje en een uitnodiging voor een donateursbijeenkomst. Op dit moment zijn dat er zo’n vijftienhonderd, een vergelijkbaar aantal met andere universiteiten.’

'Voor onze jaarcampagne proberen we zo goed mogelijk te segmenteren' - Josine Meerburg

‘We werven ieder jaar voor verschillende projecten – een onderzoeksproject, een studentenproject, een studiebeurs en een project voor iets op campus - en donateurs kiezen waar ze aan willen schenken. Opvallend veel donateurs kiezen ervoor om ongeoormerkt te geven, waardoor we heel breed kunnen besteden. Zo gaat er ook geld naar de financiering van bijvoorbeeld congressen, sportwedstrijden en symposia.’

‘Naast de campagnes hebben we een alumninieuwsbrief, om terug te koppelen waar we mee bezig zijn. We vinden het natuurlijk ook heel belangrijk dat we af en toe iets van ons laten horen, dat we kunnen laten zien wat er gebeurt op de universiteit. En we weten: hoe warmer de band, hoe eerder mensen overgaan tot doneren.’

‘Met alle universiteiten van Nederland loopt een gezamenlijke campagne rondom nalaten aan de wetenschap, en überhaupt voor geven aan de universiteit. Dat leidde vorig jaar tot een nalatenschap van 2,5 miljoen. We hopen natuurlijk voor de toekomst dat er nog meer in het vat zit, en als we daar hard voor werken kan dat prima, want we zijn een jonge universiteit.’

Deel 3: Foundation HMSM (Maastricht, hbo)

Binie Hermans is Fundraising & Alumni Project Coordinator bij Hotel Management School Maastricht. Zij zette de foundation ongeveer zes jaar geleden mede op toen de school verrast werd door een legaat van een alumnus. De hotelschool is een van de weinige hbo-opleidingen die fondsen werft onder haar alumni. In de praktijk betekent dat: zichtbaar blijven binnen het alumnibestand en aanmoedigen tot geven, maar geen grote fondsenwervende campagnes.

Hermans: ‘Wij hebben als doelstelling om onze studenten financieel te ondersteunen, en dan voornamelijk studenten voor wie, naast de motivatie om de opleiding te gaan volgen, een financiële behoefte hebben. In het begin steunden we vooral internationale studenten van buiten de EU. Wij willen een internationale omgeving creëren voor onze studenten om ze goed voor te bereiden op de hospitality-wereld en het studiegeld is voor die potentiële studenten heel hoog. Voor een Libanese student, die tijdens zijn studie financieel in de knel kwam, haalden we onder alumni 25.000 euro op met een crowdfundingsactie.’

‘Nu is onze focus veranderd en hebben we drie nieuwe fondsen: het First Generation Fund voor studenten die als eerste in hun familie gaan studeren, het Extra Mile Fund voor extra-curriculaire activiteiten en het Entrepreneur Fund dat innovatie en ondernemerschap stimuleert.‘

‘We zijn op hbo-niveau vrij uniek met onze foundation’ - Binie Hermans

In het eerste jaar van de studie wonen de studenten op campus, waardoor het dan al een hechte groep wordt. Daarna houden we via een alumniplatform en met een magazine contact. Met de nieuwe fondsen proberen we studenten al vroeg te betrekken bij de foundation, zodat ze later sneller teruggeven.’

‘Op dit moment zijn er ongeveer 250 alumni-donateurs, daarbuiten werven we nog niet. Onze alumni dragen op allerlei manieren bij. We ontvangen grotendeels particuliere donaties, eenmalig dan wel periodiek. Voor ons is werven bij bedrijven ook interessant, bij hotelketens of organisaties van alumni bijvoorbeeld, maar we moeten op dat vlak wel zorgvuldig zijn dat de onafhankelijkheid van ons onderwijs gewaarborgd blijft. Daarbij organiseren we jaarlijks een benefiet, in samenwerking met het Conservatorium in Maastricht. En hoewel we gestart zijn door een nalatenschap, werven we daar niet actief op. Daar zijn we nog iets te jong voor. Ik hoop wel dat dat nog kan komen.

’We zijn op hbo-niveau vrij uniek met onze foundation. In de kunstsector komt fondsenwerving onder alumni nog wel eens voor, maar daarbuiten eigenlijk niet. We hebben best een grote groep van alumni die iets terug doet voor de school, niet alleen in geld, maar ook in tijd. Dan heb je het over gastcolleges en stageplekken. Onze alumni zeggen nu eenmaal vaker: ‘Kan ik wat voor je doen?’ dan ‘Kan ik iets aan je overmaken?’

Opbrengsten uit alumniwerving

De exacte opbrengsten uit alumniwerving variëren en worden niet specifiek onderzocht in geefonderzoek. Uit jaarverslagen valt op te halen dat universiteiten meer ophalen dan hbo- en mbo-instellingen.

Deel 4: Alumnibeleid op het MBO

In goed contact staan met alumni kan enorm veel waarde hebben voor mbo-scholen en de omgeving waarin ze staan. Hoewel de MBO Raad, brancheorganisatie voor scholen in het middelbaar beroepsonderwijs, al langer campagne voert voor goed alumnibeleid, speelt fondsenwerving daar geen rol in, legt woordvoerder Jaap den Ouden uit.

Den Ouden: ‘Het mbo kiest bewust in haar alumnibeleid niet in te zetten op fondsenwerving maar in menselijk kapitaal. Studenten en oud-studenten worden gezien als toekomstige samenwerkers met de opleidingen. Dit kan zijn als stageverlener (studenten worden ondernemers, leidinggevenden) of stagebegeleider bijvoorbeeld. De stage in het mbo is zo'n groot onderdeel van de opleiding dat alumnibeleid hiervoor van onschatbare waarde is.'

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Werving, Universiteit, Onderwijs, Fondsenwerving, Evenementen, Relatiebeheer, Rijksuniversiteit Groningen, Ubbo Emmius Fonds, Vf 28-1, Alumni, Alumnibeleid, Binie Hermans, Elise Kamphuis, Foundation HMSM, HBO, Hotelschool Maastricht, Jaap den Ouden, Josine Meerburg, Marjolijn Groendijk, MBO, MBO Raad, Netwerken, Universiteitsfonds Twente

Roeland van der Hoorn over fondsenwerving: ‘Wees je bewust van wat je voor je organisatie teweegbrengt’

2026-02-10T11:33:13Z

Hoe ben je in de fondsenwervende sector terecht gekomen?

‘Ik wilde graag de culturele sector in, dat heb ik van huis uit meegekregen. Ik heb Algemene cultuurwetenschappen gestudeerd maar ik wist niet waar ik uit wilde komen. Toen kwam er een traineeship voorbij van Van Dooren Advies (VDA). Zij zagen dat er vraag naar fondsenwervers was in de culturele wereld en herkenden daarnaast een behoefte aan cultureel ondernemerschap. Het was een mogelijkheid om voor de bibliotheek Rijn en Venen te gaan werken. We zijn met afstand de grootste culturele instelling van de omgeving, als je kijkt naar de hoeveelheid mensen die we bereiken en de impact die we hebben. Daarbij kom ik zelf uit Leimuiden en ik wilde me graag inzetten voor mijn eigen omgeving. VDA zorgde destijds voor de theoretische handvatten en daarnaast ging ik hier aan het werk.’

Paspoort

Roeland van der Hoorn, geboren in 1995, woont in Leimuiden.

CV:

2020 – heden Bibliotheek Rijn en Venen: Coördinator fondsenwerving & Frontofficemedewerker

Voordat Roeland begon bij Bibliotheek Rijn en Venen, was hij student Cultuurwetenschappen aan de UvA (2013 – 2019, Bachelor en Master), en trainee bij Van Dooren Advies (2020- 2021).

Geeft zelf aan: Lokale organisaties en initiatieven die bijdragen aan de leefbaarheid van mijn eigen woonplaats.

Kijkt/leest: Het Bibliotheekblad, voor ontwikkelingen in de sector.

‘Ik keek er niet gek van op dat er fondsen werden geworven voor de bibliotheek. Subsidies zijn niet vanzelfsprekend, zeker op lokaal niveau niet. Een aantal van mijn medestudenten ging na de opleiding ook aan de slag als fondsenwerver in de culturele sector. Ik werk hier nu drie dagen in de week als fondsenwerver, de vierde dag werk ik ‘voor de schermen’. Dan komen kleine kinderen naar me toe om me te vragen of we een boek hebben over hagedissen, omdat hun spreekbeurt daarover gaat. Het is geen vereiste om je werk goed te kunnen doen, maar het is wel goed voor mijn werk. Het is mijn taak om te vertellen wat we doen en voor wie. Als ik op de vloer sta, kan ik mijn andere werk beter en geloofwaardiger doen.’

Wat doe je in je huidige functie?

‘Ik doe hele verschillende dingen. Een deel van de financiering voor onze kerntaken komt van de gemeente. Daar komt binnenkort ook een zorgplicht bij: dan wordt het wettelijk verplicht voor gemeenten om in bibliotheken te voorzien. Voor alles wat we daar bovenop willen doen, schrijf ik fondsen aan, zoals voor de uitwerking van vernieuwende programma’s en diensten waaronder taalonderwijs, of het textielkunstwerk wat boven in de vestiging hangt. Het is veel projectfinanciering, maar we hameren erop dat bijdragen structureler worden. Wij willen graag iets extra’s bieden. Als we dat niet kunnen doen, verliezen we een stukje van onze identiteit.’

‘Toen ik hier binnenkwam in 2020, werd er nog niet aan fondsenwerving gedaan. De directeur zei destijds: ‘We gaan een complete vernieuwing in, daar hoort ook fondsenwerving bij.’ Ik ben dat langzaam gaan opbouwen, maar dat was geen makkelijke taak. Ik loop nu al een paar jaar rond, maar we zij nog niet zo ver dat onze hele fondsenwervingsmix helemaal is afgedekt.’

‘Subsidies zijn niet vanzelfsprekend, zeker op lokaal niveau niet’

Hoe ziet jullie fondsenwervingsmix er op dit moment uit?

‘Het grootste gedeelte van onze gelden komt van de gemeente. Er zijn allerlei subsidies waar we voor in aanmerking komen. Vervolgens komt een deel uit fondsen, een beetje uit het lokale bedrijfsleven en een klein stukje uit leden. Vooralsnog is dat alleen uit contributie en wat ‘fooien’, nog niet uit actieve particuliere werving. Hoewel ik daar wel mogelijkheden zie, gebeurt dat nu nog niet.’

‘We zijn in 2020 begonnen met oogsten van het laaghangende fruit. Destijds was het: we hebben nu geld nodig voor dit project, dus gaan we dat bij dat fonds aanvragen. Nu loopt dat heel stabiel en is dat gedeelte goed gestructureerd. Ook de projectadministratie nam ik snel onder handen, want je wil alle informatie over je verschillende geldstromen en subsidies op een centrale plek bewaren. Dat zie je niet terug in concrete opbrengsten, maar ik zie dat als relatiebeheer.’

‘We krijgen steun van bedrijven die lokaal betrokken zijn en graag hun naam willen verbinden aan een betrouwbare naam als de bibliotheek’

Welke fondsen schrijf je zoal aan?

‘Dat is een brede groep landelijke fondsen, denk bijvoorbeeld aan het VSBfonds, het Letterenfonds en het Mondriaanfonds, maar ook Fonds Sluyterman van Loo. Ook lokaal hebben we financiering aangevraagd bij het Alphen Fonds en lokale fondsen in Boskoop en Rijnwoude. Ik merk bij hen vaak grotere betrokkenheid. Gemiddeld halen we per jaar een paar ton op uit fondsen.’

Hoe gaat het werven bij het bedrijfsleven in zijn werk?

‘Ook daar valt nog winst te behalen, want de bijdragen van bedrijven zijn nog niet structureel helaas. We krijgen steun van bedrijven die lokaal betrokken zijn en graag hun naam willen verbinden aan een betrouwbare naam als de bibliotheek. Soms is hun bijdrage zichtbaar, soms ook niet. Een lokale ondernemer verzorgt bijvoorbeeld onze ‘Zin in Zondag’-serie, waarbij er iedere zondag een culturele activiteit in ons gebouw wordt georganiseerd. Vooralsnog komen die mensen naar ons toe en werf ik niet actief bij bedrijven. Dat wil ik wel graag veranderen, juist ook om onze financieringsmix te diversifiëren.'

Waar liggen wat jou betreft nog kansen?

‘Ik geloof dat we met de bibliotheek ook aan nalatenschappenwerving zouden kunnen doen, in navolging van andere culturele instellingen. De bibliotheek is voor veel mensen iets aaibaars en een plek waar ze een warm gevoel bij hebben. Tegelijkertijd zou zo’n campagne lastig op te zetten zijn, omdat alle bibliotheken onafhankelijk zijn en ook ondergebracht zijn bij verschillende koepelorganisaties. Ik heb er wel eens over gepraat met de VOB (Vereniging Openbare Bibliotheken, red.), of we mensen niet kunnen wijzen op de mogelijkheid om na te laten aan de bibliotheek, bijvoorbeeld met een radiospotje. Ik hoop dat mensen die dat horen daarna hun lokale bieb bellen om de mogelijkheden te bespreken. Maar de koepelorganisaties zijn daar nog niet zo happig op, juist omdat iedere bibliotheek autonoom is en niet iedere lokale bibliotheek een nalatenschap goed kan verwerken.’

In hoeverre is de bibliotheeksector bezig met fondsenwerving?

‘Op dit moment zijn er maar tien á vijftien mensen in onze sector die fondsenwerving echt als kerntaak hebben, meer niet. Anderen doen het meer incidenteel, bijvoorbeeld voor een specifiek programma. De meeste van de vijftien wervers zijn in dienst van de grotere bibliotheken in Nederland. Met dat groepje proberen we elk kwartaal bij één van onze bibliotheken fysiek af te spreken. Dan delen we onze ervaringen en bespreken we interessante regelingen, opleidingen en nieuwe ideeën zoals het werven van nalatenschappen. Het is heel prettig om op die manier met collega’s te kunnen sparren.’

‘We zijn geen concurrenten van elkaar, maar we doen wel hetzelfde werk. Dat geeft een interessante dynamiek waarbij we vooral van elkaar proberen te leren. De samenstelling van de groep is ook heel verschillend: er zitten hele ervaren fondsenwervers tussen maar ook mensen die net komen kijken en fondsenwerving in hun portefeuille krijgen. Dat contact is erg waardevol.’

Wat is de voornaamste uitdaging die jij in jouw werk tegenkomt?

‘Dat potentiële gevers, fondsen, particulieren of bedrijven de bibliotheek zien als iets vanzelfsprekends, niet als een instituut waaraan gegeven moet worden. Als je tijd hebt om het uit te leggen, verdwijnt die reactie wel vrij snel. Maar op het eerste gezicht is er altijd wat terughoudendheid.’

Op welke dag in je fondsenwervende carrière kijk je nog wel eens terug?

‘Ik heb een grote aanvraag gedaan, een paar jaar terug, bij het Fonds Cultuurparticipatie voor het MeeMaakPodium: een project waarbij het initiatief voor projecten en activiteiten veel meer bij de bezoekers ligt. Zij krijgen letterlijk en figuurlijk het podium en wij hebben daarin een meer faciliterende rol. Het is een project wat meerdere jaren loopt en er is een groot bedrag bij gemoeid. Dat heeft onze werkwijze veranderd én verbetert de betrokkenheid van bezoekers bij de bibliotheek.’

‘Verder haal ik altijd veel voldoening uit de kleine blijken van waardering. Als ik hier op zaterdag boeken aan het opruimen ben en mensen hoor zeggen: ‘Wat een mooi kunstwerk is dat,’ kan ik daar heel blij van worden.’

Wat was het grootste dilemma waar je in je carrière mee bent geconfronteerd?

‘Een van de dilemma’s was de vraag of we een vriendenkring moesten oprichten. Op het eerste gezicht lijkt dat logisch, maar voor een bibliotheek werkt dat wezenlijk anders dan bij een museum of theater. Onze kernwaarden zijn toegankelijkheid en gelijkheid en een vriendenkring schept toch onderscheid tussen ‘vrienden’ en ‘gewone bezoekers’. Terwijl de bibliotheek juist de open huiskamer van de samenleving is, waar niemand privileges heeft. Zo hebben we uiteindelijk de keuze gemaakt om, in ieder geval voorlopig, geen vriendenkring te starten.’

Waar ben je als fondsenwerver het meest trots op?

‘Dat mijn rol als fondsenwerver hier binnen Rijn en Venen vanzelfsprekend is geworden en dat ik echt een plek heb in de organisatie. Ik heb mijn waarde, de waarde van de fondsenwerver, bewezen binnen de bibliotheek. Bij andere bibliotheekorganisaties is dat nog niet vanzelfsprekend.’

‘Stel, ik ga solliciteren en ik ga hier weg, dan heb ik zeker het gevoel dat er een nieuwe vacature voor fondsenwerver komt.’

'Zonder fondsenwerving, verliezen we een stukje van onze identiteit'

Wat is de belangrijkste les die je hebt geleerd?

‘Leer je organisatie goed kennen. En, dat klinkt misschien stom, maar ga met je voeten in de klei staan. In mijn geval dus: boeken opruimen, kinderen helpen met hun spreekbeurt en digibeten verder brengen. Zet jezelf in een positie waardoor je bewust wordt van wat je betekent en teweegbrengt voor je organisatie.’

Hoe zie jij je toekomst als fondsenwerver?

‘Ik zit hier heel goed op mijn plek dus ik zie mij in de toekomst echt nog wel blijven. Ik hoop dat ik de financieringsmix nog meer kan diversifiëren, want ik weet zeker dat er nog veel meer kansen zijn. Ik ben hier nog lang niet klaar!’

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 4, dat in december 2025 verscheen.

Labels: Boeken, Cultuur, Interview, Over fondsenwerving, Fondsenwerving, Bibliotheek, Vf 27-4, Bibliotheek Rijn en Venen, Roeland van der Hoorn

Christel Beentjes over fondsenwerving: 'De gesprekken die ik voer, wennen nooit'

2025-09-11T13:31:11Z

Hoe ben je in de goededoelensector terecht gekomen?

‘Ik heb veel saleservaring opgedaan en ik heb een tijd in de mediawereld gewerkt. Daarna ben ik toevallig in de fondsenwerving terechtgekomen. Ik was in 2009 met mijn coaching- en trainingsbedrijf gestart, maar toen stortte die markt in. In die tijd zochten ze bij Greenpeace een fondsenwerver op online marketing en dacht ik: ‘volgens mij kan ik dat’. Oorspronkelijk was dat een verlofvervanging, maar ik werd uiteindelijk gevraagd om te blijven. Met mijn ervaring in sales ging het werk me goed af en ik kwam in een professionele, geoliede machine terecht.’

‘Toen zag ik een vacature voor fondsenwerver bij Bio Vakantieoord, in Arnhem. In mijn familie hebben een aantal kinderen een beperking, dus ik sloeg daar direct op aan. Eerst twijfelde ik, want het was vanaf de kop van Noord-Holland ver reizen, maar toen ik de vacature een derde keer langs zag komen, heb ik toch gereageerd. Dat was een mooie tijd. Ik werkte er twee dagen op locatie en dan bleef ik slapen op het park. De andere twee dagen werkte ik vanuit huis of sprak ik met externe relaties van Bio af. Ik heb dat zes jaar gedaan en toen vond ik die weekindeling steeds moeilijker worden. Daarna kwam 113 op mijn pad.’

Je bent ongeveer twee jaar geleden begonnen bij 113. Wat deed je besluiten om over te stappen?

‘Het was een nieuwe rol waarbij de fondsenwerving van de grond af opgebouwd kon worden, dat vond ik sowieso interessant. Tegelijkertijd wil ik graag werken aan het taboe wat er in Nederland ligt op mentale gezondheid. Het is een onderwerp waar we het als samenleving lastig over hebben, terwijl het mij helemaal niet afschrikt. Als ik zeg dat ik bij 113 werk, schrikken mensen in mijn omgeving soms, vooral omdat ze denken dat ik in de hulplijn werk. Zij weten simpelweg niet precies wat een fondsenwerver doet.’

‘Ik heb in mijn werk veel met nabestaanden te maken. Zij zijn het hardst geraakt door een suïcide in hun omgeving en willen geld ophalen om te voorkomen dat het een ander overkomt. Dat maakt het wel een intense baan, want dat soort gesprekken wennen nooit. Als ik niet meer geraakt zou worden door de verhalen, moet ik me zorgen gaan maken.’

Paspoort

Christel Beentjes, geboren in 1971, woont in Castricum.

CV:

2023 – heden 113 Fonds Zelfmoordpreventie: Fondsenwerver
2016 – 2022 Bio Vakantieoord: Senior Fondsenwerver
2011 – 2016 Greenpeace: Fondsenwerver Online
2005 – 2009 Telegraaf Media Nederland: Key Account Manager
2000 – 2005 RTL Nederland: Account Manager
1994 – 1999 DTG: Key Accountmanager

Christel is ook eigenaar van Quinto Coaching (sinds 2009).

Geeft zelf aan: Alzheimer Nederland, Brandwonden Stichting, Natuurmonumenten, Homeopathie en YuYa

Kijkt/leest: Vakliteratuur (o.a. Vf, Adformatie) en leren van collega's (o.a. via LinkedIn en blogs)

Waar houd je je als fondsenwerver voornamelijk mee bezig?

‘Als ik kijk naar de verdeling van mijn werk, ben ik tachtig procent van de tijd bezig met particuliere donaties. Zeker als mensen veel geld doneren, wil ik dat persoonlijk aanpakken. Vaak zijn dat mensen die meer willen doen die ik naar collega’s doorverwijs. Zo doen wij bijvoorbeeld belangrijk onderzoek, ‘de Psychosociale Autopsie’. Samen met nabestaanden reconstrueren onderzoekers de zelfdoding van begin tot het eind, vaak met materialen die pas na de zelfdoding zijn gevonden, zoals een laptop, dagboek of afscheidsbrief. Het doel is zoveel mogelijk te leren van elke suïcide, data te verzamelen, patronen te herkennen en nieu we interventies te ontwikkelen. Voor nabestaanden werkt dat helend en het biedt ons waardevolle inzichten.’

‘Daarnaast ben ik het aanspreekpunt voor nalatenschappen, maar dat soort gesprekken hebben we nog niet heel veel. Soms spreek ik met mensen die iemand zijn verloren en het geld van de overleden persoon goed willen benutten, een enkele keer hebben mensen voor hun eigen overlijden geregeld dat wij erfgenaam zijn. Dat is aangrijpend.’

Het klinkt alsof mensen hun weg naar jullie weten te vinden. Hoe actief werven jullie zelf?

‘Op dit moment treden we nog niet actief naar buiten met een geefvraag. Toen ik hier kwam werken hadden we nog geen donatieformulier, toen namen mensen zelf contact op. Nu hebben we ook samenwerkingen geregeld om sponsorevenementen in goede banen te leiden. Dat was tot nu toe het belangrijkst. Ik spoor mensen die iets voor ons doen wel altijd aan om de media te betrekken, los van het feit dat het super waardevol is dat we daardoor donaties krijgen, maar vooral omdat dat het taboe helpt doorbreken.’

‘Dit najaar gaan we voor het eerst een eigen wervingscampagne voeren. We kunnen de mensen die we daarmee bereiken goed naar de juiste plekken wijzen: van een laagdrempelige online training tot de adviezen uit onderzoek. Ook op de website van 113 hebben we helder onderscheid gemaakt tussen verschillende invalshoeken op het onderwerp. En voor mezelf: ik hoop dat ik het als werver ook erg druk krijg.’

‘Voor ons is suïcide een normaal onderwerp, voor de mensen met wie we spreken niet altijd’

Hoe groot is het team van 113?

‘Er werken ruim 250 mensen bij 113, waarvan ongeveer de helft als hulpverlener. Verder zijn er flinke programma- en onderzoeksteams en uiteraard ondersteunende afdelingen zoals bedrijfsvoering, HR en MarCom, maar ik ben de enige die echt aan fondsenwerving doet. Ik werk met allerlei afdelingen samen. Ik ben deel van het marketing- en communicatieteam, dus zij ondersteunen mij met teksten en sociale media. Het fondsbestuur helpt me ook enorm, net als de financiële afdeling.’

‘Aan het begin heb ik wel wat weerstand gemerkt tegen fondsenwerving. Sommigen hadden het idee dat we bij mensen ‘leuren’ om geld te geven. Vorig jaar kwam een man, die de Matterhorn ging beklimmen om geld voor ons op te halen, vertellen tijdens de weekstart op ons kantoor. Zijn vader is aan suïcide overleden op de leeftijd die hij nu zelf had behaald, en hij wilde laten zien dat het belangrijk is om over gedachten aan zelfdoding te praten. Dit had veel impact op mijn collega’s en gaf een goed beeld over de motivatie van mensen om in actie te komen.’

Ik vind het lastig om in te schatten of fondsen werven voor 113 nu makkelijk of juist moeilijk is. Het is een beladen, taboe onderwerp, maar ook persoonlijk en aangrijpend.

‘Het zit een beetje in het midden. Werven onder bedrijven is bijvoorbeeld wel ingewikkeld. Maar voor nabestaanden is het helemaal niet moeilijk. Die zeggen in hun vriendenkring: ‘Ik ben mijn zoon verloren en ik ga hardlopen voor 113, wil je me ondersteunen?’ Zelfdoding wordt, terecht, heel heftig gevonden.’

Werken jullie veel samen met andere non-profits?

‘113 is de trekker van de landelijke agenda, die volgend jaar wordt vernieuwd. Daarin werken we samen met allerlei partners zoals de GGD, GGZ, het Suïcidepreventiecentrum en andere non-profitorganisaties. Samen verdelen wij de subsidiegelden die vanuit het Ministerie van VWS komt. Binnen 113 zijn er kwartiermakers die gefocust zijn op een bepaalde doelgroep, zoals ziekenhuizen, huisartsen of gemeenten. Het is van groot belang dat we niet de enige zijn die suïcidepreventie hoog op de agenda hebben staan, dat het wordt toegevoegd aan de behandeling van mentale gezondheid. Ook werken we samen met MIND, Mind Us en Join Us aan ‘In je bol’, een platform voor jongeren over mentale gezondheid.’

Wat is de voornaamste uitdaging die jij in jouw werk tegenkomt?

‘Dat je telkens bewust moet zijn van het feit dat je voor een onderwerp werft dat nog vaak taboe is. Voor ons is suïcide een normaal onderwerp, voor de mensen met wie we spreken niet altijd. Voor ieder gesprek denk je, hoe introduceer ik mezelf? Die balans zoeken is lastig.

‘De combinatie van helen, taboe-doorbreken en geld ophalen is onvoorstelbaar’

Op welke dag in je fondsenwervende carrière kijk je nog wel eens terug?

‘Dat was nog niet zo heel lang geleden. Ik werd benaderd door twee studentes van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen (HAN) uit de opleiding Sport en Beweging. Zij wilden als afstudeerproject een sponsorloop organiseren voor 113, omdat zij twee jongens uit hun directe omgeving waren verloren door suïcide. Ze wilden daar 1.500 euro mee ophalen. In de aanloop naar de dag heb ik ze uitgedaagd de lat hoger te leggen, deelden we het event via onze kanalen en hadden zij zelf de pers benaderd om aanwezig te zijn.’

‘Op de dag van de loop was ik er ook bij, in Nijmegen. Het werd een bijeenkomst van allemaal mensen en nabestaan den met een persoonlijke geschiedenis met zelfdoding. De moeders van de overleden jongens hielden een speech en dat was heel emotioneel. Die meiden werden geraakt, en daardoor was ik ook geraakt. Ik liet dat ook gewoon gebeuren. Eraan terugdenken is voor mij nog steeds genoeg om het weer te voelen. Eigenlijk stond iedereen daar samen te huilen. Uiteindelijk hebben ze 16.000 euro opgehaald.’

‘Ik vond het zo indrukwekkend, dat die meiden die een project bedacht hadden voor hun afstuderen, zoiets teweeg konden brengen. En dat mensen het als een soort nieuw verwerkingsmoment voor hun eigen verlies konden gebruiken. De combinatie van helen, het taboe doorbreken en daarnaast een mooi bedrag ophalen waardoor wij weer ons werk kunnen doen: dat is onvoorstelbaar.’

Wat was het grootste dilemma waar je in je carrière mee bent geconfronteerd?

‘Wat ik het lastigste vind, is dat de gever soms een specifiek doel mee wil geven aan een donatie, omdat ze op die manier grip willen houden op wat er met het geld gebeurt. Het komt voor dat je dan een geoormerkt bedrag voor een bepaald onderwerp hebt staan in een halfvol spaarpotje, maar op een ander gebied precies dat bedrag tekortkomt. Je kan dat geld dan niet voor het andere potje gebruiken. Voor het fonds hebben we twee pijlers bepaald: meer weten, door onderzoek, en meer praten, door trainingen en campagnes. Je wil eigenlijk een evenredige verdeling van die twee pijlers, en soms lukt dat niet. Bij elke werkgever waar ik heb gezeten, was dat een spanningsveld.’

Wat is de belangrijkste les die je hebt geleerd?

‘Wees jezelf. In deze functie loopt het ondersteunen van mensen die een enorm verlies hebben geleden en het praten over geld door elkaar. Bij 113 hebben wij vier belangrijke kernwaarden: ‘Verbindend, Volhardend, Vooruitstrevend en Veerkrachtig’. Ik probeer in mijn werk altijd verbindend en volhardend te zijn. Maar de verbinding is daarin het belangrijkst; dat kan je volgens mij alleen aangaan als je je laat raken door het verhaal van de ander. Dus:jezelf zijn en je kwetsbaar durven opstellen, dat zou ik iedereen aanraden.’

Behoefte om te praten over suïcide? Chat anoniem op 113.nl of bel 0800-0113.

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 3, dat in augustus 2025 verscheen.

Labels: Interview, Gezondheid, Hulpverlening, Over fondsenwerving, Fondsenwerving, 113 Zelfmoordpreventie, Mentale gezondheid, 113 Fonds Zelfmoordpreventie, Su�cide, Vf 27-3, Christel Beentjes