Artikelen

Jeroen Wooning over fondsenwerving: ‘�chte interactie is wat mensen bij elkaar brengt’

2026-04-14T12:42:40Z

Dit is je eerste functie in de goededoelensector. Hoe ben je bij de KNRM terecht gekomen?

‘Ik ben bij de KNRM gekomen omdat ik al dertig jaar geniet van de Noordzee. Ik surf heel graag en kan al plezier beleven van de weg naar de zee toe. Hiervoor werkte ik in marketing en communicatie voor bedrijven in de offshore energiesector, maar ik was op zoek naar een stukje zingeving. Mijn vrouw, die fondsenwerver is bij WWF Nederland, kwam een vacature tegen voor fondsenwerver bij de KNRM. Ik schreef een motivatiebrief, stopte die in een fles en leverde die hier op de balie af. Twee weken later kon ik beginnen.’

‘Ik moet wel zeggen: waar ik primair koos voor de KNRM vanwege mijn band met de zee, kreeg ik snel extreem veel respect voor al die mensen die levens redden op gevaarlijke plekken waar jij en ik over het algemeen niet willen zijn. Daar hebben zij de beste materialen en opleidingen voor nodig en dat ik daar mijn steentje aan mag bijdragen, is nu mijn grootste drijfveer.’

Paspoort

Jeroen Wooning, geboren in 1975, woont in Haarlem.

CV:

2020 – heden KNRM: Verbinder
2019 - 2020 45 NB°: Freelance marketeer
2005 - 2019 Diverse organisaties: (Arbeids-)marketing en verkoop
2000 - 2005 Sporthuis Wooning: Zelfstandig ondernemer- 1997
1999 Reisleider/Surfleraar

Geeft zelf aan: KNRM, WWF en Alzheimer Nederland (o.a.)

Kijkt/leest: Vakblad fondsenwerving, Goede Doelen Nederland,ondsenwervingblog.

Je werkt als fondsenwerver en relatiebeheerder, maar hebt daar zelf het label ‘verbinder’ op geplakt.

‘Voor mij zit in de functietitel ‘verbinder’ een combinatie van die twee onderdelen. Pure fondsenwerving kan opgevat worden als eenrichtingsverkeer: ik vraag, jij geeft. Maar ik wil een beleving creëren en zorgen dat de verbinding structureel wordt, en daarmee de donaties. We refereren aan onze donateurs als ‘redders aan de wal’, ten opzichte van de vrijwilligers die de ‘redders op zee’ zijn. Het één kan niet bestaan zonder het ander, dus je wilt zorgen dat je donateur dat voelt. De magie zit in de momenten waarin die twee groepen elkaar ontmoeten. Het is mijn werk om die verbinding te leggen; dat leidt ertoe dat mensen trots worden om bij te mogen dragen, dat ze daar betrokkenheid bij voelen.’

Hoe doe je dat?

‘Ik probeer op allerlei niveaus ontmoetingen te faciliteren tussen donateurs of bedrijven en de vrijwilligers die het reddingswerk doen. We kunnen mensen meenemen op een reddingboot en ze het werk laten beleven, maar dat is slechts de kers op de taart. Échte interactie is wat mensen dichter bij elkaar brengt.’

Wat doet de KNRM precies?

‘Men denkt wel eens dat de KNRM hetzelfde is als de reddingsbrigade, maar het zijn twee verschillende organisaties. Elk met een eigen organisatiestructuur en een eigen werkgebied. Kort gezegd is de reddingsbrigade in de zomer actief op het strand en in de branding, waar de vrijwilligers van de KNRM 24/7 en bij alle weersomstandigheden op en rond de zee en het ruime binnenwater gealarmeerd kunnen worden voor het redden en helpen van mens en dier. De Kustwacht is weer iets anders: zij zijn als het ware de meldkamer, zij bepalen wie in actie moet komen na een melding.’

‘Als de KNRM dan nodig is, gaan bij de vrijwilligers in de buurt piepers af. Gemiddeld gebeurt dat 2.500 keer per jaar op de in totaal 45 plekken waar we actief zijn. Noodsituaties kunnen 365 dagen per jaar, 24 uur per dag gebeuren. Dat vind ik zo bizar aan onze vrijwilligers: zij doneren met de manier waarop zij hun leven indelen, ontzettend veel tijd aan het redden van levens van mensen die ze niet kennen. Als ze een stukje gaan wandelen, nemen ze hun fiets aan de hand mee, omdat ze binnen tien minuten op de boot moeten kunnen zijn. Ze staan altijd aan.’

'Wat wij doen is écht, op het randje van leven en dood'

KNRM draait op vrijwillige bijdragen en ontvangt geen overheidssteun. Waarom niet?

‘Het is de afgelopen 200 jaar goed gegaan zonder! Maar zonder gekkigheid, onafhankelijkheid is voor ons ongelofelijk belangrijk. We willen te allen tijde onze eigen keuzes kunnen maken. Als wij vinden dat een bepaald overlevingspak het beste is, willen we dat regelen zonder rekening te moeten houden met regels uit Den Haag. Het maakt niet uit wie je bent of wat je hebt gedaan: wij redden iedereen, kosteloos, en met hulp van vrijwilligers. Dat kunnen we door donaties. Een ander voordeel is dat wanneer iemand een briljant idee heeft, ze er simpelweg mee naar onze directeur kunnen. Dan kan het zo geregeld zijn.’

In je werk staat het maken van verbindingen centraal. Wat is daarbij jouw belangrijkste troef?

‘Onze verhalen. We kunnen heel goed vertellen wie we zijn en wat we doen en je raakt daar snel van onder de indruk. We hebben een prachtige podcast (Redders op Zee, red.) waarin zowel de redders als geredde mensen hun ervaringen delen. Soms zijn die reddingsacties heel heftig geweest. Sowieso moedigen we het aan dat vrijwilligers vertellen over de dingen die ze meemaken, ook al vinden zij het zelf de normaalste zaak van de wereld.’

‘Ook hebben we een succesvolle serie gemaakt met influencer Govert Sweep. Hij heeft bij ons het hele opleidingstraject wat vrijwilligers moeten doen voor ze starten bij de KNRM doorlopen en ongezouten vastgelegd hoe dat ging. Hij was er niet voor de foto’s en de likes, maar om het échte verhaal te vertellen. Wat wij doen is echt, op het randje van leven en dood. Daar moet je mee om kunnen gaan en je moet het willen. Bij Govert klopte dat. Hij had tijdens de serie ook een pieper, ging mee met acties en was laatst op eigen initiatief aanwezig op een KNRM-event.

Hoe is jullie fondsenwervingsmix?

‘We ontvangen veel particuliere giften en we mogen nalatenschappen ontvangen, waar we heel dankbaar voor zijn. Die zijn heel vaak geoormerkt, bijvoorbeeld voor een specifieke reddingboot of reddingstation. Daarnaast hebben we veel bedrijfspartners: zoals grote organisaties die zich aan de KNRM in het groot verbinden, maar ook lokale bedrijven die zich inzetten voor een specifiek reddingstation. Voorheen was dat vooral vanuit de maritieme- en offshore sector, maar nu ook steeds meer bedrijven uit andere sectoren die bij onze kernwaarden passen: samen, veilig en met vertrouwen. Lokaal worden giften heel concreet en persoonlijk. Zij sponsoren dan bijvoorbeeld een overlevingspak, waarna ze dat pak aan een vrijwilliger overhandigen, in plaats van een cheque aan de stichting.'

'Het is voor een lokale ondernemer leuker om te schenken aan een bekende'

Hoe leiden jullie dat in goede banen?

‘Dat is inderdaad een uitdaging voor ons team. We proberen bij ieder reddingstation iemand te hebben die zich lokaal bezighoudt met de fondsenwerving en wij begeleiden hen vanuit het hoofdkantoor. Het is goed en duurzaam als zulk soort acties lokaal gecommuniceerd en gevoeld worden. Wij hoeven niet alle vissen zelf binnen te halen, we delen liever de hengels uit. Uiteindelijk is het voor een lokale ondernemer ook leuker om te schenken aan iemand die je kent.’

Wat is de voornaamste uitdaging die jij in jouw werk tegenkomt?

‘Voor mij is dat focus in mijn werk vinden. Ik vind alles binnen de KNRM leuk en daardoor zou ik 24/7 kunnen werken. Dat komt ook door de authentieke passie die je voelt bij de collega’s en de vrijwilligers die zich niet altijd op kantooruren inzetten. Dat maakt het soms moeilijk om nee te zeggen. Maar ik heb een fantastisch gezin en ik hang nog steeds erg graag aan de kite, dus die balans vinden tussen werk en privé vind ik wel heel belangrijk. Ik wil mijn werk zo goed mogelijk doen, zonder uitgeblust te raken.’

Op welke dag in je fondsenwervende carrière kijk je nog wel eens terug?

’11 mei 2020 was voor mij een hele heftige dag. Toen verongelukten vijf surfers door het zeeschuim bij Scheveningen. Ik werkte toen net twee maanden bij de KNRM en was die dag aan het kiten in IJmuiden. Bij mij waren de omstandigheden geweldig, er ontstonden door de zon op het wilde water regenboogjes in de golven. Ik was zo gelukkig. Op de kant kwam ik erachter wat er verderop gebeurd was. Eén persoon is pas na drie weken gevonden. Daar heb ik het ook echt persoonlijk moeilijk mee gehad.’

‘Tegelijkertijd werd het meteen duidelijk dat je onderdeel bent van een organisatie die in zulke situaties ongelofelijk veel kan betekenen. We hebben één surfer kunnen redden. Het leidt tot enorme trots en dankbaarheid voor de inzet van de vrijwilligers. Het motiveert mij ook om bij te dragen aan kleinere acties. Ik denk dat iedereen die hier werkt wel zo’n moment kent, waarop het duidelijk werd: hierom doe ik dit werk.’

Wat was het grootste dilemma waar je in je carrière mee bent geconfronteerd?

‘Ik heb niet echt grote dilemma’s gehad. Ik ben iemand die graag zijn gevoel volgt. Als iets niet goed voelt, doe ik het niet. Wat wel door je hoofd schiet, bijvoorbeeld na zoiets vreselijks als het drama in Scheveningen, is hoe je dan met fondsenwerving aan de slag gaat. Als je ziet dat de heftige verhalen iets losmaken, wil je mensen in staat stellen wat te doen, met respect voor de betrokkenen over wie het gaat. Vrijwilligers vinden het vragen om bijdragen sowieso wat moeilijker, maar als donateurs of partners een intrinsieke motivatie hebben en aangeven graag ons werk mogelijk te maken, neemt dat zo’n dilemma ook praktisch weer weg.’

‘Kijk niet alleen maar naar wat jij als werver wilt, maar ook naar wat je doelgroep wil’

Wat is de belangrijkste les die je hebt geleerd?

‘Kijk niet alleen naar wat jij als werver wilt, maar ook naar wat je doelgroep wil. Soms ben je met een goed idee op de verkeerde plek. Zorg ervoor dat je met mensen in gesprek raakt om erachter te komen wat zij willen.’

Hoe zie jij je toekomst als fondsenwerver?

‘Lekker doorgaan zoals het gaat! Hoe meer tijd er verstrijkt, hoe mooier de relaties worden. Alle samenwerkingen zijn klein begonnen en sommigen zijn ondertussen organisch naar veel grotere partnerschappen gegroeid. Daar zijn ook bedragen mee gemoeid waarvan je jaren geleden niet had durven dromen. Dat wil ik heel graag voortzetten.’

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Interview, KNRM, Over fondsenwerving, Fondsenwerving, Relatiebeheer, Vf 28-1, Jeroen Wooning, Redders aan de wal, Redders op zee, Reddingswerk, Verbinder

Van klikken naar kiezen: waar marketeers zich op voorbereiden

2026-03-24T12:27:07Z

Trends voor 2026, volgens DDMA-commissieleden

Hoewel niet elke ontwikkeling één-op-één te vertalen is naar de fondsenwervende sector, is de rode draad herkenbaar en toepasbaar. Juist voor kleinere teams met beperkte middelen ligt er veel ruimte voor slimme winst. Maar eerst even terug in de tijd.

Van kanaal naar contactmoment

De afgelopen tien jaar zijn veel goede doelen digitaal doorontwikkeld, zo merken we aan de verhalen van bij ons aangesloten non-profits. De website werd meer dan een brochure. Er kwamen betere nieuwsbrieven, social campagnes, webinars, SEO en SEA werden flink opgepakt, soms (hyper) personalisatie, maar vaak bleef dat werken en denken gestuurd door kanalen. E-mail liep dan naast de fysieke DM-campagne. Social naast zoekmachineoptimalisatie. Er was afstemming, maar het was niet altijd één geheel.

Wat we anno 2026 vaker zien: organisaties die vooruit willen, denken niet meer in middelen of kanalen, maar eerder in (contact)momenten. Ze stellen niet de vraag ‘welk kanaal gebruiken we?’, maar eerder, ‘wanneer is er contact, en wat doen we dan?’. Die denkwijze is niet heel nieuw, maar vraagt wel een andere mindset. En die helpt, want of iemand een petitie tekent, een vraag stelt via WhatsApp of belt met een donateursservice: al die interacties vormen samen de ervaring van donateurs en daarmee het verhaal dat ze doorvertellen.

De menselijke maat in een geautomatiseerde wereld

Een tweede belangrijke beweging is het evenwicht tussen automatisering en aandacht. AI is in 2025 definitief doorgedrongen tot elke marketingpraktijk. Veel organisaties zetten AI-tools in voor het maken van teksten, samenvattingen of beeld, maar intussen ook voor analyses, strategie of onderzoek. Dat zal blijven groeien. De kracht van generatieve AI voor marketing en dus werving, zit hem in snelheid, volume en variatie. Maar wanneer dat doorslaat, verlies je als organisatie iets fundamenteels: je typisch eigen, menselijke, relevantie.

Juist goede doelen kunnen hierin makkelijk opvallen. Want waar commerciële merken zich kunnen verliezen in geautomatiseerd gemak, hebben non-profits een verhaal met gewicht. Échte impact. Dat vraagt om communicatie die niet alleen voelt als oprecht, herkenbaar en dichtbij, maar het ook echt ís.

Onze commissieleden geven mee: gebruik AI waar dat het werk lichter maakt, maar bewaak de toon, de timing en de taal. Denk aan AI voor opzetjes van teksten, of bij het segmenteren van doelgroepen, maar laat eindredactie, regie en beslissingen altijd over aan mensen die snappen wat er op het spel staat: vertrouwen.

Privacy wordt persoonlijk

Een derde ontwikkeling die belangrijker is dan veel mensen denken: privacy en toestemming. Niet als juridische selectievakjes, maar als onderdeel van de ervaring. Wat iemand ontvangt, leest of doorklikt is steeds vaker afhankelijk van ingestelde voorkeuren, toestemmingen en platform-algoritmes. Dat maakt marketingcommunicatie complexer te sturen, maar tegelijkertijd verwacht de gebruiker wel dat het klopt.

In de fondsenwerving kan dat bijvoorbeeld betekenen dat een nieuwsbrief aansluit op een onderwerp waar iemand recent voor doneerde. Dat vereist finesse: je mag geen herinnering sturen voor een actie die al is afgerond, voor een donatie die al is gestort, of retargetten waar het ongepast is. Iets dat helaas nog veel voorkomt in de goededoelensector.

‘Gebruik AI waar dat het werk lichter maakt, maar bewaak de toon, de timing en de taal’

De verwachting is dat Europese wetgeving op dit punt strenger wordt en platformen hun controle over data verder uitbreiden. Organisaties die nu investeren in transparante communicatie over wat ze met data doen, en waarom, bouwen niet alleen compliance op, maar vooral ook vertrouwen.

Experimenteren mag weer

Veel ondervraagde marketingspecialisten noemden de herwaardering van testen, proberen en bijsturen als lichtpunt. Na jaren van focus op efficiëntie en optimalisatie lijkt het of er weer ruimte ontstaat voor het experiment. Omdat de context zo snel verandert, helpt het niet om alles vooraf dicht te willen timmeren. Snel iets proberen, meten en bijstellen blijkt vaak effectiever.

Dat kan klein beginnen. Een alternatieve onderwerpregel testen in de nieuwsbrief. Twee versies van een campagnepagina vergelijken. Of feedback verzamelen na een telefoongesprek. Dat vraagt geen dure tools, het vraagt vooral lef om te zeggen: we weten het nog niet zeker, maar we gaan het uitvinden.

Vertrouwen is het nieuwe bereik

Misschien wel de belangrijkste les die we van alle DDMA-commissies te horen krijgen: vertrouwen wordt een belangrijke KPI. Niet omdat we dat met z’n allen hebben afgesproken, maar omdat de omgeving verandert. Mensen klikken minder. Zoeken anders. Komen vaker via generatieve AI, chatbots, aanbevelingen of communities binnen dan via Google. Ze willen weten: ‘is dit echt, is dit goed, past dit bij mij?’ Goede doelen hebben daarin een streepje voor, mits je dat waarmaakt. Dus wees helder in je boodschap. Laat zien waar middelen naartoe gaan. Spreek aan op waarden. En zorg dat alles wat je doet – van DM tot chatbot – diezelfde lijn ondersteunt.

Het zijn niet de grootste marketing- en wervingsbudgetten die winnen. Maar de organisaties die herkenbaar, betrouwbaar, origineel en menselijk zijn: juist in een digitale omgeving.

Tot slot: de samenhang maakt het verschil

In gesprekken met alle commissievoorzitters viel één ding op: bijna niemand heeft het nog over ‘de juiste tone-of-voice op kanaal X’ of ‘de ideale verzendtijd voor campagne Y’. Wat ertoe doet in 2026 is samenhang. Dat wat je zegt op maandag, klopt met wat je doet op donderdag. Een donateur blijven achtervolgen omdat die via Google naar je contactgegevens zocht is zó not done. Zorg dat je telemarketingteam weet wat er in de nieuwsbrief stond. Dat je wéét wie er eerder ‘ja’ zei, of juist twijfelde, of vroeg om nooit meer te bellen….

Voor organisaties met kleine teams is dat geen reden tot stress, maar een kans. Want waar de lijnen kort zijn, is samenhang sneller gebouwd. En waar de afstand tot je achterban vaak klein is, kun je met kleine gebaren veel vertrouwen winnen.

Dus kijk vooruit. Test iets nieuws. Automatiseer slim. Maar blijf vooral mens. Dat is waar fondsenwerving altijd op heeft gebouwd en ook de komende jaren op zal blijven drijven.

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Privacy, Trends, Communicatie, Marketing, Tools & Tips, DDMA, Vertrouwen, Fondsenwerving, Strategie, Personalisatie, Partnerschappen, AI, Ethiek, Vf 28-1, Adverteren, Automatisering, Communicatiekanalen, DDMA-Commissies, Marketeers, Menselijke maat, Samenhang, Tone-of-voice

Marketing automation in fondsenwerving: meer dan slimme e-mails

2026-03-12T12:05:53Z

Ongetwijfeld herken je het spanningsveld: de druk om op korte termijn opbrengst te realiseren (cashflow, campagnedoelen, targets) versus de noodzaak om op lange termijn waarde op te bouwen (retentie, vertrouwen en merkkapitaal). Juist daar kan marketing automation het verschil maken óf de relatie onder druk zetten.

Wie automation vooral inzet als productiemachine voor méér berichten, loopt vroeg of laat tegen dezelfde grens aan: supporters haken af. De frequentie is niet het probleem, maar het gebrek aan relevantie. Marketing automation moet daarom sturen op contactwaarde per moment, niet op maximale contactdruk.

De vraag is daarom niet: hoe automatiseer je meer? Maar: hoe automatiseer je zó dat donateurs of leden zich gezien blijven voelen?

Wat is marketing automation?

Marketing automation is het doelgericht inzetten van technologie om (digitale) interactie relevanter, consistenter, transparanter en mensgerichter te maken. In plaats van losse campagnes en handmatig verzonden berichten, stelt marketing automation organisaties in staat om structureel en op grote schaal in contact te staan met hun doelgroep. Met een ‘journey’ bedoelen we niet de volledige relatie met een donateur, maar het afgebakende interactiepad binnen die bredere relatie. Voordat dit wordt ingezet is echter het belangrijk om te beginnen met de data.

'De donateur is geen klant, maar ook geen anonieme gever: het is iemand die zich identificeert met je missie'

Datagedreven automation betekent dat communicatie niet vertrekt vanuit zenden, maar vanuit begrijpen van de doelgroep. Je leert kijken naar de digitale signalen van je achterban: openen, klikken, lezen, afhaken, terugkomen. Binnen de grenzen van AVG en de cookiewet kun je die signalen benutten om op het juiste moment de juiste boodschap aan te bieden, in plaats van iedereen hetzelfde te sturen.

Organisaties die minder investeren in werving, compenseren dat vaak onbewust door meer druk op hun bestaande achterban te leggen. Marketing automation biedt hier een alternatief: gerichter vragen, meer begeleiden, waardoor retentie en waarde op lange termijn toenemen.

Belangrijk hierbij is dat datagedreven automation niet hetzelfde is als ‘harder optimaliseren op conversie’. De kern is niet alleen méér transacties uit hetzelfde bestand halen, maar juist de relatie versterken: supporters begeleiden en erkennen en zelf op het juiste moment waarde toevoegen, zodat geven weer voelt als betrokkenheid, niet als een verkoopmoment.

Automation is een versterker, ook van zwakke plekken

Marketing automation wordt vaak beoordeeld op wat een tool ‘kan’, zoals a/b testen, dynamische content, AI. In de praktijk zien we een andere realiteit: automation is vooral een versterker van datgene wat er al is.

Dat heeft twee kanten:

als de basis klopt, ontstaat relevantie
als de basis niet klopt, ontstaat ruis

Automation maakt communicatie consistenter, maar ook onverbiddelijk. Als de tone-of-voice te promotioneel is, wordt dat sneller voelbaar. Als segmenten niet kloppen, wekt relevantie al snel irritatie op. En als datakwaliteit niet op orde is, kun je technisch perfecte flows bouwen maar zullen die inhoudelijk leeg aanvoelen.

Versnipperde data is zelden een puur technisch probleem. Het is vaak het gevolg van onduidelijkheid over wat een organisatie belangrijker vindt: snelheid of relatie, conversie of vertrouwen. Marketing automation dwingt die keuze expliciet te maken.

Daarom is marketing automation geen los project, maar een organisatiekeuze. Het gaat niet alleen om de tool, maar ook om:

wie eigenaar is van de journey
wie mag verbeteren en testen
welke data als ‘waar’ geldt
hoe vaak je communiceert met supporters (contactdruk)
hoe je omgaat met toestemming en voorkeuren (consent)

De eerste stap is zelden technisch, maar strategisch

Veel organisaties starten met e-mail. Logisch, want e-mail is meetbaar, schaalbaar en relatief snel te implementeren. Maar (fondsen)werving draait niet om e-mail. Het draait om het winnen en opbouwen van vertrouwen. Mensen dragen niet bij omdat ze een product afnemen. Ze dragen bij omdat ze geraakt zijn. Omdat ze willen bijdragen aan iets dat groter is dan henzelf.

In (fondsen)werving is de ‘return’ vooral moreel en emotioneel. Mensen geven vertrouwen. En vertrouwen vraagt om communicatie die klopt in toon, niet alleen in timing. Dat is precies waarom de eerste stap in automation zelden een technische keuze is, maar een strategische.

Meer automation, minder relatie?

Veel (fondsen)wervers herkennen een ongemakkelijke waarheid: je missie is menselijk, maar je proces kan soms aanvoelen als een kassasysteem. Alsof de relatie met een supporter zich laat samenvatten in een paar stappen:

open > klik > donatie > bedankmail > volgende vraag

Het is niet zo dat organisaties dat expres doen. De intentie is meestal oprecht. Maar onder druk van targets en beperkte capaciteit wordt communicatie korter, directer en efficiënter. En voor je het weet voelt fondsenwerving voor de supporter als een transactie: ‘Jij geeft geld, wij sturen bevestiging.’

Wat verliezen we als we dit normaliseren? De achterban geeft niet alleen geld of tijd. Ze geeft vertrouwen. Transactionele communicatie kan op korte termijn effectief zijn, maar op lange termijn ondermijnt het precies datgene waar fondsenwerving op drijft: duurzame betrokkenheid. Onze overtuiging is dat relationele journeys uiteindelijk beter presteren.

Stichting Vrienden van het Sophia

Kinderen horen niet ziek te zijn. Toch is dat voor veel gezinnen de realitieit. Stichting Vrienden van het Sophia zet zich in om de beste zorg voor zieke kinderen mogelijk te maken door wetenschappelijk onderzoek te financieren, zorginnovaties te ondersteunen en voorzieningen te realiseren die buiten de reguliere zorgdekking vallen.

Omdat donateurs essentieel zijn voor het realiseren van deze missie, onderzocht de stichting hoe zij de relatie met haar donateurs verder zouden kunnen verdiepen. Hoe communiceer je persoonlijker en relevanter, zonder dat het voelt als losse, eenmalige mailingen?

Tot nu toe ontving de stichting veel donaties via een extern donatieplatform. Met de integratie van Marketing Cloud Next wil de stichting bewegen naar een meer structurele en kwalitatieve band met hun donateurs. Door de donatie aan Salesforce te koppelen, krijgen zij de mogelijkheid om de database kwalitatief te verrijken, de donateur te leren kennen en hen mee te nemen op een reis binnen de wereld van Stichting Vrienden van het Sophia. Met relevante verhalen, impact en betrokkenheid.

In een eerste testcampagne met de stichting lag de focus niet alleen op techniek maar vooral op vertrouwen, door slimmer te segmenteren, betere timing en communicatie-ontwerpen die voelen als een doorlopend gesprek. Door deze aanpak werd de database verrijkt met inzichten in betrokkenheid, voorkeuren en timing. Zo kon Stichting Vrienden van het Sophia gericht bouwen aan relaties met mensen die zich niet alleen donateur voelen, maar een echte Vriend van het Sophia.

Toon is de stille succesfactor

Marketing automation kan veel: timers, splits, personalisatie en inmiddels ook AI-gedreven tone-of-voice. In fondsenwerving is die toon echter geen cosmetische keuze, maar een strategische succesfactor: toon bouwt vertrouwen, en vertrouwen bepaalt conversie en retentie. Juist wanneer communicatie verder automatiseert, moet de organisatie expliciet sturen op consistentie, empathie en merkidentiteit in elke boodschap, zodat schaalbaarheid niet ten koste gaat van de relatie.

Een paar praktische richtlijnen helpen om automation menselijk te houden:

één e-mail heeft idealiter één doel (één call-to-action)
houd het kort en mobile-first (circa 150–300 woorden)
personaliseer op betekenis (naam, eerdere steun, type supporter)
ontwerp betrokkenheidstrajecten alsof je een gesprek voert, niet alsof je een proces afwerkt

Het klinkt eenvoudig, maar marketing automation dwingt keuzes af die we liever vermijden. Maar dat is precies de kracht: automation wint niet door meer complexiteit, maar door hogere relevantie.

Vijf inspiratie tips voor je marketing automation

Duurzame (fondsen)werving begint zelden bij meer vragen, maar bij beter zorgen voor bestaande betrokkenheid. De volgende journeys zijn daarin opvallend effectief, niet omdat ze technisch complex zijn, maar omdat ze bijdragen aan vertrouwen.

1) Welkom zonder vraag: de start van de relatie

De eerste interacties zetten de toon. In plaats van direct te activeren of te converteren, staat erkenning en context centraal: wie zijn we, waar staan we voor en wat betekent jouw steun. Gebruik geen call-to-action of urgentie, maar creëer rust en een eerste gevoel van verbondenheid. Dat kan bijvoorbeeld met een welkomstbericht zonder dat je binnen dertig dagen iets terugvraagt.

2) Van eerste steun naar duurzame betrokkenheid

Bouw rustig op: bedank eerst, verdiep daarna, nodig pas later uit. De journey is geen funnel, maar een manier om betrokkenheid te begeleiden, ook als iemand (nog) niets doet. De betrokkenheid van een donateur groeit, pauzeert en komt soms later terug.

3) Herstel na een mislukte donatie: automation als service

Soms wordt een donatie niet afgerond, waarna het contact eindigt. Een kort herstel-traject kan dan werken als service: benoem dat de donatie onderbroken is en dat de oorzaak waarschijnlijk technisch was, en bied een eenvoudige oplossing. En als iemand niet opnieuw doneert? Toon alsnog waardering voor de poging. Het doel is niet om de donatie te ‘redden’, maar om te laten zien dat de relatie belangrijker is dan de transactie.

4) Terugwinnen zonder schuld: ‘we missen je’

Terugwinnen werkt zelden door schuldgevoel op te wekken (’je bent weg’), maar juist via erkenning: waardering voor eerdere steun, laten zien wat die steun mogelijk maakte en uitnodigen om weer aan te haken, zonder druk. Oftewel: een bericht zonder call-to-action.

5) Erkenning van (langdurige) betrokkenheid

Langdurige steun verdient erkenning. Af en toe expliciet benoemen dat iemand net is aangehaakt of al langere tijd betrokken is, zegt eigenlijk maar één ding: we zien je. Denk aan een telefoontje of berichtje om iemand te bedanken voor een eerste bijdrage, of om stil te staan bij vijf jaar steun. Door waardering uit te spreken, zonder verzoek of verwachting, voelt de relatie als iets blijvends en niet als een optelsom van losse transacties.

Marketing automation in fondsenwerving vraagt om menselijkheid

Marketing automation bouw je niet door meer technologie toe te voegen, maar door scherp te blijven op wat je wilt versterken: de relatie met je achterban. Goed opgebouwde automation volgt het ritme van betrokkenheid, maakt bewuste keuzes in contactmomenten en gebruikt data om te begrijpen, niet om te duwen. Het is geen eenmalig project, maar een leerproces dat vraagt om eigenaarschap en aandacht.

Samengevat bouw je marketing automation door:

te ontwerpen vanuit relaties, niet vanuit campagnes
te focussen op betekenisvolle momenten in de supportersreis
data te gebruiken als signaal, niet als beslisser
klein te beginnen, te leren en pas daarna te schalen
eigenaarschap expliciet te beleggen over toon, timing en contactdruk

Als de basis klopt, wordt marketing automation geen afstandelijk systeem, maar een menselijk verlengstuk van je missie - schaalbaar, relevant en in dienst van duurzame betrokkenheid. Wat ons betreft is het belangrijkste doel in fondsenwerving zelden de klik of de conversie, maar de vraag: zou deze supporter zich na dit contact meer verbonden voelen dan ervoor?

NGO 3.0 - Een weg naar digitale transformatie

In het boek NGO 3.0 - Een weg naar digitale transformatie, van TwoPurpose, beschrijven we hoe marketing automation zich ontwikkelt van ‘slimme campagnes’ naar datagedreven impact. Dit artikel is een praktische verdieping daarop: niet door meer techniek te stapelen, maar door te laten zien hoe data helpt om menselijker en relevanter te communiceren op schaal.

Lees hier meer over het boek.

Bronnen

https://mindwize.nl/fondsenwervingskennis/blogs/donateurs-stoppenmet-geven-als-je-ze-te-vaakom-een-gift-vraagt/

https://mindwize.nl/fondsenwervingskennis/blogs/wat-doet-minderinvesteren-in-werving/about

Een versie van dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Tools & Tips, Donor Journey, Technologie, Fondsenwerving, Betrokkenheid, E-mail, Relatiebeheer, Digitale fondsenwerving, Marketing automatisering, TwoPurpose, Vf 28-1, Meylin Hulleman, Stefan Reiling, Stichting Vrienden van het Sophia

Fondsen werven onder alumni: een warme band met je alma mater

2026-04-16T14:01:09Z

Deel 1: Ubbo Emmius Fonds (Groningen, wo)

Elise Kamphuis (relatiebeheerder Ubbo Emmius Fonds) en Marjolijn Groendijk (alumni event manager) zijn werkzaam bij de afdeling Alumnirelaties en Fondsenwerving van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). De afdeling steunt o.a. het Ubbo Emmius Fonds (UEF) dat in 1996 door de RUG is opgericht om vooruitstrevend onderzoek en onderwijs aan de universiteit te steunen.

Groendijk: ‘Binnen Nederland hebben we een aantal actieve alumnikringen (Friesland, Groningen, regio Amsterdam, regio Zuid-Holland) en daar organiseren we twee keer per jaar een bijeenkomst voor om met onze alumni in contact te blijven. We proberen fondsenwerving in die bijeenkomsten te integreren.’

Kamphuis: ‘Die bijeenkomsten hadden vroeger al een fondsenwervend karakter. De regionale alumnikringen ‘adopteerden’ dan een onderzoek, dus bij iedere kring werd voor een ander onderwerp geworven. Deze aanpak hebben we vervangen door het Vrienden en Supportersprogramma. Hierdoor kunnen de alumnibijeenkomsten meer in het teken staan van het verbinden en zijn de events toegankelijker. Je moet beide doen, maar dat betekent een goede balans vinden. Onze alumni zijn immers de ambassadeurs van de universiteit.’

Groendijk: ‘We blijven sowieso op allerlei manieren met onze alumni in contact: met het magazine ‘Broerstraat 5’, via sociale media, ons alumniplatform RUGconnect, nieuwsbrieven en door een verjaardagsgedicht te sturen. Soms is de binding met de universiteit al sterker: via een oud-bestuur, een sportclubs of vereniging.

’Kamphuis: ‘In onze werving ligt het accent op het realiseren van (interdisciplinair) onderzoek. Dit kan PhD onderzoek zijn rond de thema’s AI, duurzame samenleving, de energietransitie, gezond ouder worden, maar ook baanbrekend onderzoek van Nobelprijswinnaar Ben Feringa. We gebruiken deze voorbeelden in onze communicatie en onze geefvragen naar alumni. De uitdagingen van deze tijd zijn interdisciplinair, maar reguliere onderzoeksfinanciering is vaak monodisciplinair gericht. Juist daar proberen wij een gat te vullen.’

‘We merken dat mensen graag bijdragen als je het ze vraagt. Ondertussen doen ruim duizend mensen dat. Maar het UEF en de geefmogelijkheden zijn vaak ook onbekend, en onbekend maakt onbemind.’

Kamphuis: Groendijk: ‘Daarom probeer ik om het UEF altijd terug te laten komen in de programmering van evenementen. Als sprekers uit ons alumninetwerk bijvoorbeeld subsidie hebben gehad, vragen we hen dat expliciet te benoemen om ons werk onder de aandacht te brengen. In de week na een evenement mail ik deelnemers altijd nog over ons werk en vraag ik of ze vrijblijvend informatie willen ontvangen. En we vertellen dat je Vriend (vijftig euro per jaar) of Supporter (vanaf vijfhonderd euro per jaar voor minimaal vijf jaar) kan worden.’

‘Bekendheid van het fonds is voor ons een eerste vereiste. Als we personen benaderen, kijken we naar mensen die bijeenkomsten bezoeken of op een andere manier een band met de universiteit hebben. Maar soms krijg je ook een donatie van iemand waarvan je het totaal niet had verwacht. Laatst meldde een alumnus van 23 jaar zich. Hij was uit zichtzelf bij ons terecht gekomen.’

‘De basis van onze strategie is: de warme banden aanhouden en ontwikkelen’ - Marjolijn Groendijk

‘Het UEF heeft de grootste gift aan een universiteit ooit mogen ontvangen, toen een alumnus 160 miljoen euro schonk voor onderzoek. Het is een uitdaging om dat goed te besteden. Met de gift konden we o.a. een groot onderzoeksinstituut oprichten dat werkt aan de ontwikkeling van een extreem zuinige supercomputer. Daar zijn meer dan honderd hoogleraren, docenten, promovendi en masterstudenten bij betrokken.’

‘We willen de komende tijd ook meer beleid voeren op nalatenschappen. De bijeenkomsten die we tot nu toe hebben georganiseerd zijn gericht op vijftigplussers en erg populair. We hebben zelfs wachtlijsten. Dit onderwerp leeft dus enorm.’

Groendijk: ‘De basis van onze strategie is de warme banden aanhouden en die te blijven ontwikkelen.’

Kamphuis: ‘En onze fondsenwervende strategie is breed. We willen een brede basis met kleine donateurs, want veel kleine bijdragen bij elkaar wordt vanzelf een groot bedrag, en soms groeit één klein bedrag op termijn uit tot een veel groter bedrag. Dit sluit aan bij de Groningse mentaliteit en ons Vrienden- en Supportersprogramma.’

Deel 2: Universiteitsfonds Twente (Enschede, wo)

Josine Meerburg is fondsenwerver bij Stichting Universiteitsfonds Twente in Enschede. Dat fonds werd in 1948 opgericht, dertien jaar vóórdat de universiteit ontstond. Daarvóór zette het fonds zich in om ingenieurs naar Oost-Nederland te trekken. Fondsenwerving is zodoende onderdeel van het DNA van de universiteit. Meerburg is één van twee fondsenwervers in een team van in totaal zeven personen (medewerkers van het alumnibureau en een CRM-specialist).

Meerburg: ‘Ik kwam hier in 2014 werken toen de universiteit besloot serieuzer te gaan werven onder alumni. Toen zijn we begonnen met onze jaarcampagne, waarbij we persoonlijke brieven stuurden naar alumni en vertelden wat er op de universiteit allemaal gebeurt. Dat doen we nog steeds ieder jaar, want als je iets lang volhoudt, wordt het herkenbaar.
Daarnaast zijn we toen ook gestart met crowdfunding voor projecten binnen de netwerken van onze studenten. Voor het Solar Team bijvoorbeeld, dat iedere twee jaar met een solar car naar Australië afreist. Door de jaren heen zijn daar veel mensen bij betrokken geweest. Opvallend is dat het vooral jonge alumni zijn die aan zulk soort acties doneren, terwijl de jaarcampagne bij oudere alumni beter werkt. Vaak zijn dat mensen die het fundament gebouwd hebben van wat het nu is geworden.’

‘Voor de jaarcampagne proberen we zo goed mogelijk te segmenteren. We schrijven studentbestuurders bijvoorbeeld anders aan. En dit jaar had ik iedereen ouder dan veertig jaar aangeschreven. Daardoor hebben we een idee bij welke groepen de success-rate het hoogst is. Donateurs krijgen daarna altijd een bedankje en een uitnodiging voor een donateursbijeenkomst. Op dit moment zijn dat er zo’n vijftienhonderd, een vergelijkbaar aantal met andere universiteiten.’

'Voor onze jaarcampagne proberen we zo goed mogelijk te segmenteren' - Josine Meerburg

‘We werven ieder jaar voor verschillende projecten – een onderzoeksproject, een studentenproject, een studiebeurs en een project voor iets op campus - en donateurs kiezen waar ze aan willen schenken. Opvallend veel donateurs kiezen ervoor om ongeoormerkt te geven, waardoor we heel breed kunnen besteden. Zo gaat er ook geld naar de financiering van bijvoorbeeld congressen, sportwedstrijden en symposia.’

‘Naast de campagnes hebben we een alumninieuwsbrief, om terug te koppelen waar we mee bezig zijn. We vinden het natuurlijk ook heel belangrijk dat we af en toe iets van ons laten horen, dat we kunnen laten zien wat er gebeurt op de universiteit. En we weten: hoe warmer de band, hoe eerder mensen overgaan tot doneren.’

‘Met alle universiteiten van Nederland loopt een gezamenlijke campagne rondom nalaten aan de wetenschap, en überhaupt voor geven aan de universiteit. Dat leidde vorig jaar tot een nalatenschap van 2,5 miljoen. We hopen natuurlijk voor de toekomst dat er nog meer in het vat zit, en als we daar hard voor werken kan dat prima, want we zijn een jonge universiteit.’

Deel 3: Foundation HMSM (Maastricht, hbo)

Binie Hermans is Fundraising & Alumni Project Coordinator bij Hotel Management School Maastricht. Zij zette de foundation ongeveer zes jaar geleden mede op toen de school verrast werd door een legaat van een alumnus. De hotelschool is een van de weinige hbo-opleidingen die fondsen werft onder haar alumni. In de praktijk betekent dat: zichtbaar blijven binnen het alumnibestand en aanmoedigen tot geven, maar geen grote fondsenwervende campagnes.

Hermans: ‘Wij hebben als doelstelling om onze studenten financieel te ondersteunen, en dan voornamelijk studenten voor wie, naast de motivatie om de opleiding te gaan volgen, een financiële behoefte hebben. In het begin steunden we vooral internationale studenten van buiten de EU. Wij willen een internationale omgeving creëren voor onze studenten om ze goed voor te bereiden op de hospitality-wereld en het studiegeld is voor die potentiële studenten heel hoog. Voor een Libanese student, die tijdens zijn studie financieel in de knel kwam, haalden we onder alumni 25.000 euro op met een crowdfundingsactie.’

‘Nu is onze focus veranderd en hebben we drie nieuwe fondsen: het First Generation Fund voor studenten die als eerste in hun familie gaan studeren, het Extra Mile Fund voor extra-curriculaire activiteiten en het Entrepreneur Fund dat innovatie en ondernemerschap stimuleert.‘

‘We zijn op hbo-niveau vrij uniek met onze foundation’ - Binie Hermans

In het eerste jaar van de studie wonen de studenten op campus, waardoor het dan al een hechte groep wordt. Daarna houden we via een alumniplatform en met een magazine contact. Met de nieuwe fondsen proberen we studenten al vroeg te betrekken bij de foundation, zodat ze later sneller teruggeven.’

‘Op dit moment zijn er ongeveer 250 alumni-donateurs, daarbuiten werven we nog niet. Onze alumni dragen op allerlei manieren bij. We ontvangen grotendeels particuliere donaties, eenmalig dan wel periodiek. Voor ons is werven bij bedrijven ook interessant, bij hotelketens of organisaties van alumni bijvoorbeeld, maar we moeten op dat vlak wel zorgvuldig zijn dat de onafhankelijkheid van ons onderwijs gewaarborgd blijft. Daarbij organiseren we jaarlijks een benefiet, in samenwerking met het Conservatorium in Maastricht. En hoewel we gestart zijn door een nalatenschap, werven we daar niet actief op. Daar zijn we nog iets te jong voor. Ik hoop wel dat dat nog kan komen.

’We zijn op hbo-niveau vrij uniek met onze foundation. In de kunstsector komt fondsenwerving onder alumni nog wel eens voor, maar daarbuiten eigenlijk niet. We hebben best een grote groep van alumni die iets terug doet voor de school, niet alleen in geld, maar ook in tijd. Dan heb je het over gastcolleges en stageplekken. Onze alumni zeggen nu eenmaal vaker: ‘Kan ik wat voor je doen?’ dan ‘Kan ik iets aan je overmaken?’

Opbrengsten uit alumniwerving

De exacte opbrengsten uit alumniwerving variëren en worden niet specifiek onderzocht in geefonderzoek. Uit jaarverslagen valt op te halen dat universiteiten meer ophalen dan hbo- en mbo-instellingen.

Deel 4: Alumnibeleid op het MBO

In goed contact staan met alumni kan enorm veel waarde hebben voor mbo-scholen en de omgeving waarin ze staan. Hoewel de MBO Raad, brancheorganisatie voor scholen in het middelbaar beroepsonderwijs, al langer campagne voert voor goed alumnibeleid, speelt fondsenwerving daar geen rol in, legt woordvoerder Jaap den Ouden uit.

Den Ouden: ‘Het mbo kiest bewust in haar alumnibeleid niet in te zetten op fondsenwerving maar in menselijk kapitaal. Studenten en oud-studenten worden gezien als toekomstige samenwerkers met de opleidingen. Dit kan zijn als stageverlener (studenten worden ondernemers, leidinggevenden) of stagebegeleider bijvoorbeeld. De stage in het mbo is zo'n groot onderdeel van de opleiding dat alumnibeleid hiervoor van onschatbare waarde is.'

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Must read, Werving, Universiteit, Onderwijs, Fondsenwerving, Evenementen, Relatiebeheer, Rijksuniversiteit Groningen, Ubbo Emmius Fonds, Vf 28-1, Alumni, Alumnibeleid, Binie Hermans, Elise Kamphuis, Foundation HMSM, HBO, Hotelschool Maastricht, Jaap den Ouden, Josine Meerburg, Marjolijn Groendijk, MBO, MBO Raad, Netwerken, Universiteitsfonds Twente

Roeland van der Hoorn over fondsenwerving: ‘Wees je bewust van wat je voor je organisatie teweegbrengt’

2026-02-10T11:33:13Z

Hoe ben je in de fondsenwervende sector terecht gekomen?

‘Ik wilde graag de culturele sector in, dat heb ik van huis uit meegekregen. Ik heb Algemene cultuurwetenschappen gestudeerd maar ik wist niet waar ik uit wilde komen. Toen kwam er een traineeship voorbij van Van Dooren Advies (VDA). Zij zagen dat er vraag naar fondsenwervers was in de culturele wereld en herkenden daarnaast een behoefte aan cultureel ondernemerschap. Het was een mogelijkheid om voor de bibliotheek Rijn en Venen te gaan werken. We zijn met afstand de grootste culturele instelling van de omgeving, als je kijkt naar de hoeveelheid mensen die we bereiken en de impact die we hebben. Daarbij kom ik zelf uit Leimuiden en ik wilde me graag inzetten voor mijn eigen omgeving. VDA zorgde destijds voor de theoretische handvatten en daarnaast ging ik hier aan het werk.’

Paspoort

Roeland van der Hoorn, geboren in 1995, woont in Leimuiden.

CV:

2020 – heden Bibliotheek Rijn en Venen: Coördinator fondsenwerving & Frontofficemedewerker

Voordat Roeland begon bij Bibliotheek Rijn en Venen, was hij student Cultuurwetenschappen aan de UvA (2013 – 2019, Bachelor en Master), en trainee bij Van Dooren Advies (2020- 2021).

Geeft zelf aan: Lokale organisaties en initiatieven die bijdragen aan de leefbaarheid van mijn eigen woonplaats.

Kijkt/leest: Het Bibliotheekblad, voor ontwikkelingen in de sector.

‘Ik keek er niet gek van op dat er fondsen werden geworven voor de bibliotheek. Subsidies zijn niet vanzelfsprekend, zeker op lokaal niveau niet. Een aantal van mijn medestudenten ging na de opleiding ook aan de slag als fondsenwerver in de culturele sector. Ik werk hier nu drie dagen in de week als fondsenwerver, de vierde dag werk ik ‘voor de schermen’. Dan komen kleine kinderen naar me toe om me te vragen of we een boek hebben over hagedissen, omdat hun spreekbeurt daarover gaat. Het is geen vereiste om je werk goed te kunnen doen, maar het is wel goed voor mijn werk. Het is mijn taak om te vertellen wat we doen en voor wie. Als ik op de vloer sta, kan ik mijn andere werk beter en geloofwaardiger doen.’

Wat doe je in je huidige functie?

‘Ik doe hele verschillende dingen. Een deel van de financiering voor onze kerntaken komt van de gemeente. Daar komt binnenkort ook een zorgplicht bij: dan wordt het wettelijk verplicht voor gemeenten om in bibliotheken te voorzien. Voor alles wat we daar bovenop willen doen, schrijf ik fondsen aan, zoals voor de uitwerking van vernieuwende programma’s en diensten waaronder taalonderwijs, of het textielkunstwerk wat boven in de vestiging hangt. Het is veel projectfinanciering, maar we hameren erop dat bijdragen structureler worden. Wij willen graag iets extra’s bieden. Als we dat niet kunnen doen, verliezen we een stukje van onze identiteit.’

‘Toen ik hier binnenkwam in 2020, werd er nog niet aan fondsenwerving gedaan. De directeur zei destijds: ‘We gaan een complete vernieuwing in, daar hoort ook fondsenwerving bij.’ Ik ben dat langzaam gaan opbouwen, maar dat was geen makkelijke taak. Ik loop nu al een paar jaar rond, maar we zij nog niet zo ver dat onze hele fondsenwervingsmix helemaal is afgedekt.’

‘Subsidies zijn niet vanzelfsprekend, zeker op lokaal niveau niet’

Hoe ziet jullie fondsenwervingsmix er op dit moment uit?

‘Het grootste gedeelte van onze gelden komt van de gemeente. Er zijn allerlei subsidies waar we voor in aanmerking komen. Vervolgens komt een deel uit fondsen, een beetje uit het lokale bedrijfsleven en een klein stukje uit leden. Vooralsnog is dat alleen uit contributie en wat ‘fooien’, nog niet uit actieve particuliere werving. Hoewel ik daar wel mogelijkheden zie, gebeurt dat nu nog niet.’

‘We zijn in 2020 begonnen met oogsten van het laaghangende fruit. Destijds was het: we hebben nu geld nodig voor dit project, dus gaan we dat bij dat fonds aanvragen. Nu loopt dat heel stabiel en is dat gedeelte goed gestructureerd. Ook de projectadministratie nam ik snel onder handen, want je wil alle informatie over je verschillende geldstromen en subsidies op een centrale plek bewaren. Dat zie je niet terug in concrete opbrengsten, maar ik zie dat als relatiebeheer.’

‘We krijgen steun van bedrijven die lokaal betrokken zijn en graag hun naam willen verbinden aan een betrouwbare naam als de bibliotheek’

Welke fondsen schrijf je zoal aan?

‘Dat is een brede groep landelijke fondsen, denk bijvoorbeeld aan het VSBfonds, het Letterenfonds en het Mondriaanfonds, maar ook Fonds Sluyterman van Loo. Ook lokaal hebben we financiering aangevraagd bij het Alphen Fonds en lokale fondsen in Boskoop en Rijnwoude. Ik merk bij hen vaak grotere betrokkenheid. Gemiddeld halen we per jaar een paar ton op uit fondsen.’

Hoe gaat het werven bij het bedrijfsleven in zijn werk?

‘Ook daar valt nog winst te behalen, want de bijdragen van bedrijven zijn nog niet structureel helaas. We krijgen steun van bedrijven die lokaal betrokken zijn en graag hun naam willen verbinden aan een betrouwbare naam als de bibliotheek. Soms is hun bijdrage zichtbaar, soms ook niet. Een lokale ondernemer verzorgt bijvoorbeeld onze ‘Zin in Zondag’-serie, waarbij er iedere zondag een culturele activiteit in ons gebouw wordt georganiseerd. Vooralsnog komen die mensen naar ons toe en werf ik niet actief bij bedrijven. Dat wil ik wel graag veranderen, juist ook om onze financieringsmix te diversifiëren.'

Waar liggen wat jou betreft nog kansen?

‘Ik geloof dat we met de bibliotheek ook aan nalatenschappenwerving zouden kunnen doen, in navolging van andere culturele instellingen. De bibliotheek is voor veel mensen iets aaibaars en een plek waar ze een warm gevoel bij hebben. Tegelijkertijd zou zo’n campagne lastig op te zetten zijn, omdat alle bibliotheken onafhankelijk zijn en ook ondergebracht zijn bij verschillende koepelorganisaties. Ik heb er wel eens over gepraat met de VOB (Vereniging Openbare Bibliotheken, red.), of we mensen niet kunnen wijzen op de mogelijkheid om na te laten aan de bibliotheek, bijvoorbeeld met een radiospotje. Ik hoop dat mensen die dat horen daarna hun lokale bieb bellen om de mogelijkheden te bespreken. Maar de koepelorganisaties zijn daar nog niet zo happig op, juist omdat iedere bibliotheek autonoom is en niet iedere lokale bibliotheek een nalatenschap goed kan verwerken.’

In hoeverre is de bibliotheeksector bezig met fondsenwerving?

‘Op dit moment zijn er maar tien á vijftien mensen in onze sector die fondsenwerving echt als kerntaak hebben, meer niet. Anderen doen het meer incidenteel, bijvoorbeeld voor een specifiek programma. De meeste van de vijftien wervers zijn in dienst van de grotere bibliotheken in Nederland. Met dat groepje proberen we elk kwartaal bij één van onze bibliotheken fysiek af te spreken. Dan delen we onze ervaringen en bespreken we interessante regelingen, opleidingen en nieuwe ideeën zoals het werven van nalatenschappen. Het is heel prettig om op die manier met collega’s te kunnen sparren.’

‘We zijn geen concurrenten van elkaar, maar we doen wel hetzelfde werk. Dat geeft een interessante dynamiek waarbij we vooral van elkaar proberen te leren. De samenstelling van de groep is ook heel verschillend: er zitten hele ervaren fondsenwervers tussen maar ook mensen die net komen kijken en fondsenwerving in hun portefeuille krijgen. Dat contact is erg waardevol.’

Wat is de voornaamste uitdaging die jij in jouw werk tegenkomt?

‘Dat potentiële gevers, fondsen, particulieren of bedrijven de bibliotheek zien als iets vanzelfsprekends, niet als een instituut waaraan gegeven moet worden. Als je tijd hebt om het uit te leggen, verdwijnt die reactie wel vrij snel. Maar op het eerste gezicht is er altijd wat terughoudendheid.’

Op welke dag in je fondsenwervende carrière kijk je nog wel eens terug?

‘Ik heb een grote aanvraag gedaan, een paar jaar terug, bij het Fonds Cultuurparticipatie voor het MeeMaakPodium: een project waarbij het initiatief voor projecten en activiteiten veel meer bij de bezoekers ligt. Zij krijgen letterlijk en figuurlijk het podium en wij hebben daarin een meer faciliterende rol. Het is een project wat meerdere jaren loopt en er is een groot bedrag bij gemoeid. Dat heeft onze werkwijze veranderd én verbetert de betrokkenheid van bezoekers bij de bibliotheek.’

‘Verder haal ik altijd veel voldoening uit de kleine blijken van waardering. Als ik hier op zaterdag boeken aan het opruimen ben en mensen hoor zeggen: ‘Wat een mooi kunstwerk is dat,’ kan ik daar heel blij van worden.’

Wat was het grootste dilemma waar je in je carrière mee bent geconfronteerd?

‘Een van de dilemma’s was de vraag of we een vriendenkring moesten oprichten. Op het eerste gezicht lijkt dat logisch, maar voor een bibliotheek werkt dat wezenlijk anders dan bij een museum of theater. Onze kernwaarden zijn toegankelijkheid en gelijkheid en een vriendenkring schept toch onderscheid tussen ‘vrienden’ en ‘gewone bezoekers’. Terwijl de bibliotheek juist de open huiskamer van de samenleving is, waar niemand privileges heeft. Zo hebben we uiteindelijk de keuze gemaakt om, in ieder geval voorlopig, geen vriendenkring te starten.’

Waar ben je als fondsenwerver het meest trots op?

‘Dat mijn rol als fondsenwerver hier binnen Rijn en Venen vanzelfsprekend is geworden en dat ik echt een plek heb in de organisatie. Ik heb mijn waarde, de waarde van de fondsenwerver, bewezen binnen de bibliotheek. Bij andere bibliotheekorganisaties is dat nog niet vanzelfsprekend.’

‘Stel, ik ga solliciteren en ik ga hier weg, dan heb ik zeker het gevoel dat er een nieuwe vacature voor fondsenwerver komt.’

'Zonder fondsenwerving, verliezen we een stukje van onze identiteit'

Wat is de belangrijkste les die je hebt geleerd?

‘Leer je organisatie goed kennen. En, dat klinkt misschien stom, maar ga met je voeten in de klei staan. In mijn geval dus: boeken opruimen, kinderen helpen met hun spreekbeurt en digibeten verder brengen. Zet jezelf in een positie waardoor je bewust wordt van wat je betekent en teweegbrengt voor je organisatie.’

Hoe zie jij je toekomst als fondsenwerver?

‘Ik zit hier heel goed op mijn plek dus ik zie mij in de toekomst echt nog wel blijven. Ik hoop dat ik de financieringsmix nog meer kan diversifiëren, want ik weet zeker dat er nog veel meer kansen zijn. Ik ben hier nog lang niet klaar!’

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 4, dat in december 2025 verscheen.

Labels: Boeken, Cultuur, Interview, Over fondsenwerving, Fondsenwerving, Bibliotheek, Vf 27-4, Bibliotheek Rijn en Venen, Roeland van der Hoorn

Christel Beentjes over fondsenwerving: 'De gesprekken die ik voer, wennen nooit'

2025-09-11T13:31:11Z

Hoe ben je in de goededoelensector terecht gekomen?

‘Ik heb veel saleservaring opgedaan en ik heb een tijd in de mediawereld gewerkt. Daarna ben ik toevallig in de fondsenwerving terechtgekomen. Ik was in 2009 met mijn coaching- en trainingsbedrijf gestart, maar toen stortte die markt in. In die tijd zochten ze bij Greenpeace een fondsenwerver op online marketing en dacht ik: ‘volgens mij kan ik dat’. Oorspronkelijk was dat een verlofvervanging, maar ik werd uiteindelijk gevraagd om te blijven. Met mijn ervaring in sales ging het werk me goed af en ik kwam in een professionele, geoliede machine terecht.’

‘Toen zag ik een vacature voor fondsenwerver bij Bio Vakantieoord, in Arnhem. In mijn familie hebben een aantal kinderen een beperking, dus ik sloeg daar direct op aan. Eerst twijfelde ik, want het was vanaf de kop van Noord-Holland ver reizen, maar toen ik de vacature een derde keer langs zag komen, heb ik toch gereageerd. Dat was een mooie tijd. Ik werkte er twee dagen op locatie en dan bleef ik slapen op het park. De andere twee dagen werkte ik vanuit huis of sprak ik met externe relaties van Bio af. Ik heb dat zes jaar gedaan en toen vond ik die weekindeling steeds moeilijker worden. Daarna kwam 113 op mijn pad.’

Je bent ongeveer twee jaar geleden begonnen bij 113. Wat deed je besluiten om over te stappen?

‘Het was een nieuwe rol waarbij de fondsenwerving van de grond af opgebouwd kon worden, dat vond ik sowieso interessant. Tegelijkertijd wil ik graag werken aan het taboe wat er in Nederland ligt op mentale gezondheid. Het is een onderwerp waar we het als samenleving lastig over hebben, terwijl het mij helemaal niet afschrikt. Als ik zeg dat ik bij 113 werk, schrikken mensen in mijn omgeving soms, vooral omdat ze denken dat ik in de hulplijn werk. Zij weten simpelweg niet precies wat een fondsenwerver doet.’

‘Ik heb in mijn werk veel met nabestaanden te maken. Zij zijn het hardst geraakt door een suïcide in hun omgeving en willen geld ophalen om te voorkomen dat het een ander overkomt. Dat maakt het wel een intense baan, want dat soort gesprekken wennen nooit. Als ik niet meer geraakt zou worden door de verhalen, moet ik me zorgen gaan maken.’

Paspoort

Christel Beentjes, geboren in 1971, woont in Castricum.

CV:

2023 – heden 113 Fonds Zelfmoordpreventie: Fondsenwerver
2016 – 2022 Bio Vakantieoord: Senior Fondsenwerver
2011 – 2016 Greenpeace: Fondsenwerver Online
2005 – 2009 Telegraaf Media Nederland: Key Account Manager
2000 – 2005 RTL Nederland: Account Manager
1994 – 1999 DTG: Key Accountmanager

Christel is ook eigenaar van Quinto Coaching (sinds 2009).

Geeft zelf aan: Alzheimer Nederland, Brandwonden Stichting, Natuurmonumenten, Homeopathie en YuYa

Kijkt/leest: Vakliteratuur (o.a. Vf, Adformatie) en leren van collega's (o.a. via LinkedIn en blogs)

Waar houd je je als fondsenwerver voornamelijk mee bezig?

‘Als ik kijk naar de verdeling van mijn werk, ben ik tachtig procent van de tijd bezig met particuliere donaties. Zeker als mensen veel geld doneren, wil ik dat persoonlijk aanpakken. Vaak zijn dat mensen die meer willen doen die ik naar collega’s doorverwijs. Zo doen wij bijvoorbeeld belangrijk onderzoek, ‘de Psychosociale Autopsie’. Samen met nabestaanden reconstrueren onderzoekers de zelfdoding van begin tot het eind, vaak met materialen die pas na de zelfdoding zijn gevonden, zoals een laptop, dagboek of afscheidsbrief. Het doel is zoveel mogelijk te leren van elke suïcide, data te verzamelen, patronen te herkennen en nieu we interventies te ontwikkelen. Voor nabestaanden werkt dat helend en het biedt ons waardevolle inzichten.’

‘Daarnaast ben ik het aanspreekpunt voor nalatenschappen, maar dat soort gesprekken hebben we nog niet heel veel. Soms spreek ik met mensen die iemand zijn verloren en het geld van de overleden persoon goed willen benutten, een enkele keer hebben mensen voor hun eigen overlijden geregeld dat wij erfgenaam zijn. Dat is aangrijpend.’

Het klinkt alsof mensen hun weg naar jullie weten te vinden. Hoe actief werven jullie zelf?

‘Op dit moment treden we nog niet actief naar buiten met een geefvraag. Toen ik hier kwam werken hadden we nog geen donatieformulier, toen namen mensen zelf contact op. Nu hebben we ook samenwerkingen geregeld om sponsorevenementen in goede banen te leiden. Dat was tot nu toe het belangrijkst. Ik spoor mensen die iets voor ons doen wel altijd aan om de media te betrekken, los van het feit dat het super waardevol is dat we daardoor donaties krijgen, maar vooral omdat dat het taboe helpt doorbreken.’

‘Dit najaar gaan we voor het eerst een eigen wervingscampagne voeren. We kunnen de mensen die we daarmee bereiken goed naar de juiste plekken wijzen: van een laagdrempelige online training tot de adviezen uit onderzoek. Ook op de website van 113 hebben we helder onderscheid gemaakt tussen verschillende invalshoeken op het onderwerp. En voor mezelf: ik hoop dat ik het als werver ook erg druk krijg.’

‘Voor ons is suïcide een normaal onderwerp, voor de mensen met wie we spreken niet altijd’

Hoe groot is het team van 113?

‘Er werken ruim 250 mensen bij 113, waarvan ongeveer de helft als hulpverlener. Verder zijn er flinke programma- en onderzoeksteams en uiteraard ondersteunende afdelingen zoals bedrijfsvoering, HR en MarCom, maar ik ben de enige die echt aan fondsenwerving doet. Ik werk met allerlei afdelingen samen. Ik ben deel van het marketing- en communicatieteam, dus zij ondersteunen mij met teksten en sociale media. Het fondsbestuur helpt me ook enorm, net als de financiële afdeling.’

‘Aan het begin heb ik wel wat weerstand gemerkt tegen fondsenwerving. Sommigen hadden het idee dat we bij mensen ‘leuren’ om geld te geven. Vorig jaar kwam een man, die de Matterhorn ging beklimmen om geld voor ons op te halen, vertellen tijdens de weekstart op ons kantoor. Zijn vader is aan suïcide overleden op de leeftijd die hij nu zelf had behaald, en hij wilde laten zien dat het belangrijk is om over gedachten aan zelfdoding te praten. Dit had veel impact op mijn collega’s en gaf een goed beeld over de motivatie van mensen om in actie te komen.’

Ik vind het lastig om in te schatten of fondsen werven voor 113 nu makkelijk of juist moeilijk is. Het is een beladen, taboe onderwerp, maar ook persoonlijk en aangrijpend.

‘Het zit een beetje in het midden. Werven onder bedrijven is bijvoorbeeld wel ingewikkeld. Maar voor nabestaanden is het helemaal niet moeilijk. Die zeggen in hun vriendenkring: ‘Ik ben mijn zoon verloren en ik ga hardlopen voor 113, wil je me ondersteunen?’ Zelfdoding wordt, terecht, heel heftig gevonden.’

Werken jullie veel samen met andere non-profits?

‘113 is de trekker van de landelijke agenda, die volgend jaar wordt vernieuwd. Daarin werken we samen met allerlei partners zoals de GGD, GGZ, het Suïcidepreventiecentrum en andere non-profitorganisaties. Samen verdelen wij de subsidiegelden die vanuit het Ministerie van VWS komt. Binnen 113 zijn er kwartiermakers die gefocust zijn op een bepaalde doelgroep, zoals ziekenhuizen, huisartsen of gemeenten. Het is van groot belang dat we niet de enige zijn die suïcidepreventie hoog op de agenda hebben staan, dat het wordt toegevoegd aan de behandeling van mentale gezondheid. Ook werken we samen met MIND, Mind Us en Join Us aan ‘In je bol’, een platform voor jongeren over mentale gezondheid.’

Wat is de voornaamste uitdaging die jij in jouw werk tegenkomt?

‘Dat je telkens bewust moet zijn van het feit dat je voor een onderwerp werft dat nog vaak taboe is. Voor ons is suïcide een normaal onderwerp, voor de mensen met wie we spreken niet altijd. Voor ieder gesprek denk je, hoe introduceer ik mezelf? Die balans zoeken is lastig.

‘De combinatie van helen, taboe-doorbreken en geld ophalen is onvoorstelbaar’

Op welke dag in je fondsenwervende carrière kijk je nog wel eens terug?

‘Dat was nog niet zo heel lang geleden. Ik werd benaderd door twee studentes van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen (HAN) uit de opleiding Sport en Beweging. Zij wilden als afstudeerproject een sponsorloop organiseren voor 113, omdat zij twee jongens uit hun directe omgeving waren verloren door suïcide. Ze wilden daar 1.500 euro mee ophalen. In de aanloop naar de dag heb ik ze uitgedaagd de lat hoger te leggen, deelden we het event via onze kanalen en hadden zij zelf de pers benaderd om aanwezig te zijn.’

‘Op de dag van de loop was ik er ook bij, in Nijmegen. Het werd een bijeenkomst van allemaal mensen en nabestaan den met een persoonlijke geschiedenis met zelfdoding. De moeders van de overleden jongens hielden een speech en dat was heel emotioneel. Die meiden werden geraakt, en daardoor was ik ook geraakt. Ik liet dat ook gewoon gebeuren. Eraan terugdenken is voor mij nog steeds genoeg om het weer te voelen. Eigenlijk stond iedereen daar samen te huilen. Uiteindelijk hebben ze 16.000 euro opgehaald.’

‘Ik vond het zo indrukwekkend, dat die meiden die een project bedacht hadden voor hun afstuderen, zoiets teweeg konden brengen. En dat mensen het als een soort nieuw verwerkingsmoment voor hun eigen verlies konden gebruiken. De combinatie van helen, het taboe doorbreken en daarnaast een mooi bedrag ophalen waardoor wij weer ons werk kunnen doen: dat is onvoorstelbaar.’

Wat was het grootste dilemma waar je in je carrière mee bent geconfronteerd?

‘Wat ik het lastigste vind, is dat de gever soms een specifiek doel mee wil geven aan een donatie, omdat ze op die manier grip willen houden op wat er met het geld gebeurt. Het komt voor dat je dan een geoormerkt bedrag voor een bepaald onderwerp hebt staan in een halfvol spaarpotje, maar op een ander gebied precies dat bedrag tekortkomt. Je kan dat geld dan niet voor het andere potje gebruiken. Voor het fonds hebben we twee pijlers bepaald: meer weten, door onderzoek, en meer praten, door trainingen en campagnes. Je wil eigenlijk een evenredige verdeling van die twee pijlers, en soms lukt dat niet. Bij elke werkgever waar ik heb gezeten, was dat een spanningsveld.’

Wat is de belangrijkste les die je hebt geleerd?

‘Wees jezelf. In deze functie loopt het ondersteunen van mensen die een enorm verlies hebben geleden en het praten over geld door elkaar. Bij 113 hebben wij vier belangrijke kernwaarden: ‘Verbindend, Volhardend, Vooruitstrevend en Veerkrachtig’. Ik probeer in mijn werk altijd verbindend en volhardend te zijn. Maar de verbinding is daarin het belangrijkst; dat kan je volgens mij alleen aangaan als je je laat raken door het verhaal van de ander. Dus:jezelf zijn en je kwetsbaar durven opstellen, dat zou ik iedereen aanraden.’

Behoefte om te praten over suïcide? Chat anoniem op 113.nl of bel 0800-0113.

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 3, dat in augustus 2025 verscheen.

Labels: Interview, Gezondheid, Hulpverlening, Over fondsenwerving, Fondsenwerving, 113 Zelfmoordpreventie, Mentale gezondheid, 113 Fonds Zelfmoordpreventie, Su�cide, Vf 27-3, Christel Beentjes

Gevoelsreactie

2025-08-14T12:10:00Z

Het thema van de Vakdag verwijst naar de vraag wat je eerste impuls is (in benarde situaties). Na de impuls volgen emoties en dan pas rationele afwegingen. Vanuit de neuromarketing weten we steeds meer dat emoties een grote rol spelen bij keuzes van donateurs. En dat terwijl fondsenwerving zo rationeel is geworden met analyses, conversieberekeningen, onderzoeken naar imago en bekendheid, terugverdientijd. Ik pleit ervoor meer aandacht te geven aan emoties. Zie ook de rubriek van onze gewaardeerde gastauteur Jeroen Talens. Kahneman schreef in 2011 in Thinking, Fast and Slow: ‘The affect heuristic is an instance of substitution, in which the answer to an easy question (‘How do I feel about it?’) serves as an answer to a much harder question (‘What do I think about it?’).’

Oftewel: donateurs vervangen complexe afwegingen vaak door een simpele gevoelsreactie. Ook Christel Beentjes van 113 noemt dit in het prachtige, laatste interview in dit blad.

Bij uitstek moet een fondsenwerver daarom weten hoe emoties werken en waar kan je dat het beste leren? Jawel, bij jezelf. Angst, boosheid, blijheid. Ieder mens heeft emoties en ze bestaan in veel verschillende verschijningsvormen. Bestudeer de schakeringen in je emoties en kijk hoe jij ze kan benutten in je werk. Hoe uiten mensen boosheid? De een kropt het op en de ander barst meteen in woede uit. Dus hoe een organisatie emoties oproept én uitdrukt (visueel, taalgebruik, toon) beïnvloedt de bereidheid tot geven, wat dus ook weer bij ieder mens anders kan zijn. Een mismatch tussen gevoel en expressie (bijvoorbeeld als je over-the-top dankbaarheid toont) kan averechts werken. Zet jezelf in als je concept-uitingen ziet: wat is jouw eerste impuls en welke emotie roept het bij jou op?

En over mijn sprong in de gracht: het kind en ik zijn na enkele minuten door buren de kant opgeholpen. En daar volgden de emoties van blijdschap en schrik achteraf.

Dit editorial stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 3, dat in augustus 2025 verscheen.

Labels: Vakdag Fondsenwerving, Editorial, Fondsenwerving, Emoties, Fight, flight, freeze... or fundraise!, Vakdag 2025, Vf 27-3, Ratio, Impulsen

Puhie Demaku over fondsenwerving: ‘Oprechtheid is de kracht die alles verbindt’

2025-08-12T10:31:59Z

Je komt oorspronkelijk uit Kosovo. Hoe ben je in België terechtgekomen?

‘Mijn ouders zijn naar België gevlucht vanwege de politieke onderdrukking in de jaren negentig, toen het voormalige Joegoslavië uiteenviel. Mijn vader is schrijver en kwam toen in het vizier van de Servische regering. Ik was destijds negen jaar oud. Aan het einde van de oorlog, bijna tien jaar later, ben ik met mijn ouders teruggegaan. Die ervaring heeft me een bepaalde richting in het leven gegeven. Je wordt heel bewust van wat onderdrukking en politieke beslissingen betekenen, wanneer je het in levenden lijve ervaart.’

Vandaar ook dat je snel politiek betrokken raakte in Kosovo?

‘Idealisme is me met de paplepel ingegoten en ik heb de heropbouw van Kosovo heel bewust ervaren; met alle politieke verschuivingen richting de onafhankelijkheid. Na mijn studiejaren in Pristina en Engeland werkte ik een tijdje voor de Amerikaanse overheid in Kosovo, voor US Treasury. Maar het kriebelde heel hard om politiek actiever te worden, dus nam ik daar in 2010 ontslag.’

‘Ik werkte eerst als adviseur van de spreker van het parlement en werd daarna zelf verkozen tot parlementslid. Mijn partij Vetëvendosje zetelde in de oppositie en ikzelf was actief in de commissie van Buitenlandse Zaken. Het was een zeer unieke, ontzettend leerrijke ervaring. Op een gegeven moment moest ik mij voor mijn gevoel te veel aanpassen aan de politieke wereld. Toen besloot ik dat ik niet over mijn eigen waarden van integriteit en ethiek wilde onderhandelen. Ik heb mijn kandidatuur niet verdergezet en besloot met mijn man terug naar België te verhuizen. Ik had al veel ervaring als communicatiespecialist, dus ik kon op die ervaring terugvallen.’

Paspoort: Puhie Demaku

Puhie Demaku, geboren in 1982, woont in Antwerpen.

CV:

2020 – heden Broederlijk Delen: Teamleider Communicatie en Fondsenwerving (2022-nu), Teamleider Fondsenwerving (2020-22)
2017 – 2020 Consultant
2014 – 2017 Parlementslid Kosovo
2011 – 2014 University of Maryland University College: Adjunct-Professor Internationale Politieke Betrekkingen
2009 – 2010 US Treasury, Office of Technical Assistance, Prishtina, Kosovo
2008 – 2009 Overheid Kosovo - Ministerie van Lokale Bestuur: Kabinetschef
2005 – 2007 Kosovo Cluster and Business Support Project, USAID: Communicatiespecialist
2000 – 2005 Radio Plus, Journalist / Presentator

Geeft zelf aan: inzamelacties van jeugdbewegingen, vrijwilligersorganisaties en schoolverenigingen en initiatieven in Kosovo

Kijkt/leest: Fundraisers Belgium, individuele experts via blogs/webinars/LinkedIn

En toen verruilde je de politiek voor een positie bij de fondsenwerving van Broederlijk Delen. Wat motiveerde voor jou die overstap en wat trok je aan in de organisatie?

‘Ik kende de organisatie nog uit mijn schooltijd en toen ik naar een nieuwe functie zocht kwam ik de vacature van Broederlijk Delen tegen. De waarden van de organisatie kwamen enorm overeen met de mijne, maar wat mij ook enorm aansprak was hoe sterk de organisatie inzette op lokale versterking. Ik had in Kosovo veel koloniale praktijken gezien: buitenstaanders hielden geen rekening met de culturele gevoeligheden en de geschiedenis van de soms eeuwenlange strijd die de mensen getekend had. Hier was het precies het tegenovergestelde. Broederlijk Delen zet mensen in hun kracht, met respect voor wat in de lokale gemeenschappen belangrijk is.’

‘Ook de manier waarop Broederlijk Delen verbindende communicatie inzette, sprak me enorm aan, al voor ik er kwam werken: niet alleen kritiek bieden maar ook voorbeelden en oplossingen geven. De beste voorbeelden zijn van de sterke mensen met wie we in de partnerlanden samenwerken. We zijn geen noodhulporganisatie, maar we bouwen structurele, duurzame partnerschappen voor de lange termijn, met mensen die stevig in hun schoenen staan in bittere omstandigheden. Door die verhalen naar hier te brengen, bouwen we bruggen en zeggen we: ‘Kijk, je staat er helemaal niet alleen voor.’’

‘De manier waarop Broederlijk Delen verbindende communicatie inzette, sprak me enorm aan’

‘Toen wist ik ook heel zeker dat ik enkel nog wilde werken voor organisaties die aansluiten bij mijn eigen persoonlijke waarden. Dus het was een combinatie van mijn idealisme, de passie die ik heb om iets te betekenen voor de wereld en de diepgrondige aanpak van de organisatie die me voor Broederlijk Delen deed kiezen.’

Nu ben je teamleider fondsenwerving en communicatie, hoe is dat gegaan?

‘Eerst was ik alleen verantwoordelijk voor het team fondsenwerving – dat was niet helemaal nieuw voor mij omdat ik eerder wat institutionele fondsenwerving heb gedaan – maar na een strategische reorganisatie in 2021 is daar ook communicatie bij gekomen. Ik vond dat logisch: wat je uitzet in communicatie, oogst je met fondsenwerving. Nu zijn we met een team van tien mensen, ieder met zijn eigen specialisatie, zoals legaten- en particuliere wervers, een telemarketeer, een persverantwoordelijke en een grafisch ontwerpster. Het geeft mij grote voldoening om te fungeren als lijm van het team en om mensen samen te brengen.’

‘De manier waarop binnen de organisatie gekeken wordt naar fondsenwerving is eigenlijk ook heel gelijkwaardig. We beschouwen de donateurs als bondgenoten, met wie we een partnerschap afsluiten omdat zij oprecht geloven in de missie. Dat vind ik fantastisch om te zien en te ervaren.’

Net als in Nederland staat ook het Belgische maatschappelijke middenveld onder druk. Wat merk je van de veranderingen in de wereld?

‘Ik denk dat in deze snel evoluerende wereld een mens vooral heel wendbaar moet zijn. Vroeger spraken we vooral van IQ, van intelligentie. Daarna werd het EQ, emotionele intelligentie. Nu wordt het AQ - adaptability quotient. Je wendbaarheid en hoe snel je kan schakelen is belangrijk, vooral in deze wereld van onzekerheid. Dat geldt voor ons als fondsenwervers maar eigenlijk voor iedereen in de maatschappij.’

Die wendbaarheid, zijn jullie daar bij Broederlijk Delen erg mee bezig?

‘Ja, we zijn echt aan het kijken wat het voor ons gaat betekenen. De politieke en economische verschuivingen hebben merkbaar invloed op de mensen. Zij worden onzeker en angstig en dat leidt ertoe dat ze terugkeren naar individualiteit. Solidariteit wordt gezien als luxe, dus het is aan ons om mensen bewust te maken dat solidariteit moet blijven bestaan, vooral in onzekere tijden. Onverschilligheid is de grootste vijand van de verandering, dus we moeten elkaar moed inspreken. Als organisatie moet je dat durven, maar dat is écht niet makkelijk. We willen in onze communicatie en fondsenwervende strategie de aandacht blijven vragen voor de ‘vergeten’ conflicten in de landen waar we actief zijn. Dat is een bikkelharde strijd.’

‘We beschouwen onze donateurs als bondgenoten’

Wat is de voornaamste uitdaging die jij in jouw werk tegenkomt?

‘Het vinden van het juiste evenwicht tussen authenticiteit en effectiviteit. Enerzijds willen we als fondsenwervers eerlijke, oprechte verhalen vertellen die écht raken en het verschil laten zien wat hun steun teweegbrengt. Anderzijds vraagt succesvolle fondsenwerving ook om strategische keuzes en resultaten. Die balans vinden – zonder concessies te doen aan onze waarden – is elke keer weer een mooie, maar soms complexe puzzel.’

‘Fondsenwerving is niet zomaar een beroep, vind ik. Het moet een roeping zijn om een missie te verwezenlijken. Je hebt geld nodig om mensen bewust te maken van de missie en via fondsenwerving ga je dat materialiseren en concretiseren.’

Op welke dag in je fondsenwervende carrière kijk je nog wel eens terug?

‘Mijn allereerste campagne bij Broederlijk Delen in 2021, midden in de coronaperiode, was een bijzondere. Onze achterban en supporters lieten zich niet tegenhouden – integendeel, ze werden creatief, pasten hun inzamelacties aan en vonden nieuwe manieren om betrokkenheid te tonen. Dat moment toonde voor mij de kracht van een gemeenschap die oprecht gelooft in solidariteit. We zaten wereldwijd in dezelfde zee in dezelfde storm, maar niet in dezelfde boot. De ongelijkheid waar we al jarenlang tegen strijden werd plots zó zichtbaar, zó scherp voelbaar. Dat onze achterban zo verbonden in beweging bleef, raakte me diep.'

Wat was het grootste dilemma waar je in je carrière mee bent geconfronteerd?

‘Eerlijk gezegd zijn er heel weinig of geen dilemma’s geweest. Toen we besloten om te stoppen met face-to-face fondsenwerving, een kanaal dat oorspronkelijk veel potentieel leek te hebben, was dat lastig. Het sloot niet goed genoeg aan bij het DNA van onze organisatie. Het bracht weliswaar inkomsten, maar de kosten en inconsistente resultaten maakten het onhoudbaar.’

‘Ik verweet mezelf destijds veel en dacht dat het erg mis zou lopen, maar enkele maanden later hoorde ik dat we niet de enige organisatie waren geweest die dit had besloten. Dat gaf me de geruststelling dat we niet alleen stonden. Uiteindelijk gaf het ons de ruimte om te focussen op andere, effectievere manieren om fondsen in te zamelen die beter bij onze missie en waarden pasten.’

Wat is de belangrijkste les die je hebt geleerd?

‘Oprechtheid is de kracht die alles verbindt. Wanneer je over fondsenwerving spreekt, leg dan je hart op tafel. Wees puur, zowel binnen de muren van je organisatie als daarbuiten. In een wereld waar we als fondsenwervers met weinig zijn, is het de kracht van samenwerking die ons voortdrijft. Dus: geloof met heel je wezen in wat je doet. Wanneer je met hart en ziel betrokken bent bij de missie, zullen mensen om je heen dat onmiskenbaar voelen. Mensen zijn de dragers van verandering. Als je oprecht verbinding maakt, komt alles in beweging.’

‘Wees puur, zowel binnen de muren van je organisatie als daarbuiten’

Hoe zie je je toekomst als fondsenwerver?

‘Ik zit heel goed op mijn plek hier. Dat idealisme, dat blijft in mij bestaan en dat zal ik altijd meenemen. Ik zal er altijd naar streven dat mijn job gelinkt is aan de waarden waar ik voor sta als persoon. Waar ik ook ben, zal ik een bijdrage willen leveren aan de mensheid en de maatschappij.’

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 2, dat in mei 2025 verscheen.

Labels: Interview, Belgi�, Ontwikkelingssamenwerking, Over fondsenwerving, Fondsenwerving, Vf 27-2, Broederlijk Delen, Puhie Demaku, Brussel, Solidariteit

Cystic Fibrosis: van levensbedreigend naar chronisch

2025-06-17T12:52:33Z

Interview met Jacquelien Noordhoek, directeur NCFS

Wat trof je aan toen je begon bij de NCFS?

‘In 1969 is de NCFS opgericht door twee ouderparen die allebei een kindje aan CF hadden verloren. Toen ik in 1998 werd aangesteld, was er administratieve ondersteuning en stuurden we gestencilde nieuwsbrieven de deur uit. Veel voorlichting dus. Er waren toen ongeveer duizend mensen met CF, destijds met een gemiddelde levensverwachting van 25 jaar. Stap voor stap zijn we gaan professionaliseren, met hulp van buiten en door het aantrekken van medewerkers met specifieke expertise.’

Biografie: Jacquelien Noordhoek

CV:

1998 – heden CEO bij NCFS
2015 – 2023 President bij CF Europe
1992 – 1998 Manager Boddaertcentrum bij Stichting Boschhuis
1990 – 1994 Researcher Social Sciences bij Vrije Universiteit

Noordhoek is/was de afgelopen tien jaar actief als Raad van Toezicht-lid bij het Flevoziekenhuis (2014- 2022), Ziekenhuis Amstelland (2022-heden), INVOLV (2023-heden) en Parc Spelderholt (2025-heden).

Welke stappen hebben jullie gezet in de professionalisering?

‘Destijds organiseerden we - met een beetje subsidie van het Ministerie VWS - informatievoorziening, lotgenotencontact en belangenbehartiging. Ik ben begonnen met het professionaliseren van de fondsenwerving. Met Hans van der Westen (nu werkzaam bij LVWB, red.) ben ik bijvoorbeeld naar het AFP ICON geweest in Seattle. Daar heb ik onder andere geleerd om te vragen; anders krijg je niks. Een korte anekdote: we hadden voor ons nieuwe kantoor een schilder nodig. ‘Wie komt er bij ons witten, maar dan wel ‘zwart’’, zei ik tijdens een bijeenkomst met een knipoog. Komt er een meneer op me af die zich voorstelt als Dolf Swart met een schilderbedrijf die de boel gratis kwam witten.’

‘Na tien jaar gingen we wetenschappelijk onderzoek financieren en onze CF-registratie opzetten. Ik sloot me aan bij de Samenwerkende Gezondheidsfondsen (SGF) en was deel van het bestuur. Daar heb ik later weer afscheid van genomen, omdat ziekte overstijgende projecten te veel tijd vroegen. Er was ook te weinig gevoelde relevantie voor het ziektebeeld van CF.’

‘We hebben veel gelobbyd voor baanbrekende geneesmiddelen die CF bij de oorzaak aanpakken. Medicijnen die gamechangers werden. We zagen mensen bij wie de longfunctie met twintig procent verbeterde. Helaas zijn de bijwerkingen soms heftig, waardoor sommige mensen moesten stoppen met die medicatie. Door deze medicatie zijn er bijna geen longtransplantaties meer nodig. De CF-gerelateerde diabetes genas bij sommigen binnen veertien dagen. Je komt er snel van aan en moet ineens op je gewicht gaan letten. Voor het eerst in je leven word je sterker en heb je meer energie. Ik heb het bij mijn eigen kind gezien. Hij kan nu werken en is een getrainde vent. Voor de kinderen die nu geboren worden geldt dat zij de pensioengerechtigde leeftijd gaan bereiken!’

Over Cystic Fibrosis

Cystic Fibrosis (CF), ook wel taaislijmziekte, is een erfelijke en ongeneeslijke ziekte. Ongeveer 1.750 mensen in Nederland hebben taaislijmziekte en ieder jaar komen daar ongeveer 25 kinderen met CF bij.

Als je CF hebt, is het slijm door het hele lichaam te taai. Hierdoor werken diverse organen, zoals de longen, alvleesklier en voortplantingsorganen minder goed en kan de functie van deze organen achteruitgaan. (bron: Nederlandse Cystic Fibrosis Stichting)

En waar staan jullie nu?

‘Onze CF-registratie is een prachtige, geanonimiseerde database met per patiënt ongeveer honderd variabelen. Wij doen de statistische analyses, zien hoe de zeven CF-centra presteren en benchmarken de kwaliteit van zorg.’

‘We willen de kwaliteit van de zorg verbeteren met behulp van de registratie en we organiseren geaccrediteerde bijscholing voor de artsen. Vorig jaar hebben we een verkenning gedaan met onze belangrijkste stakeholders. Daar kwam onder andere uit dat we ons gaan profileren als expertisecentrum in plaats van gezondheidsfonds.’

‘Verder gaan we waarschijnlijk nog een ziektebeeld onder onze hoede nemen. Het gaat om Primaire Ciliaire Dyskinesie, een ziekte van de trilharen. We zijn daar helemaal op toegerust om dat op te pakken.’

‘We zagen mensen bij wie de longfunctie met twintig procent verbeterde’ - Jacquelien Noordhoek over medicijnen tegen CF

In 2023 ben je gepromoveerd op het onderwerp patiëntenparticipatie.

‘Ik heb onderzocht en beschreven wat de voorwaarden zijn voor de manier waarop de NCFS patiëntenparticipatie heeft vormgegeven. Onze onderzoeksagenda wordt bijvoorbeeld op basis van noden en behoeften van en door patiënten geprioriteerd. En de uitkomsten van onderzoek komen zo snel mogelijk bij de patiënt terecht.’ (zie Noordhoek, J. - Effective and sustainable patient participation, 2023.)

In 2023 is ongeveer een miljoen besteed aan onderzoek, is dat in vergelijking tot het hele onderzoeksveld niet een druppel op een gloeiende plaat?

‘We koersen met het door ons gefinancierde onderzoek aan op versnelling om resultaten van lab naar patiënt te brengen. Bijvoorbeeld onderzoek waarbij je met een darmcel (organoids) medicijnen kunt testen. Dat onderzoek is echt een versneller gebleken.’

Hoeveel donateurs hebben jullie?

‘We hebben ongeveer 3.300 vaste donateurs en ook incidentele donateurs die bijvoorbeeld bijdragen aan een online collecte. Vroeger gingen ouders na de diagnose meteen met ons bellen: 'Ik wil me aansluiten en donateur worden’. Nu gaat men eerst online informatie verzamelen. We moeten meer inspelen op hun wensen en behoeften en bieden bijvoorbeeld gratis coaching aan. Dan vragen we wel of zij donateur willen worden.’

‘We hebben twee senior fondsenwervers in dienst. De één houdt zich voornamelijk bezig met acties en evenementen. Steeds meer mensen zetten zich sportief in. Dat vergt heel betrokken relatiebeheer. Het pakket van mogelijkheden om te geven wordt steeds gevarieerder en vraagt maatwerk. We deden een tijdje straatwerving, maar daarmee hebben we heel veel negativiteit over ons afgeroepen, dus dat doen we niet meer.

De andere fondsenwerver houdt zich bezig met nalatenschappen en sponsoring door bedrijven. Nalatenschappen onder de aandacht brengen was voor ons heel ongebruikelijk. CF was ooit een ziekte waar kinderen vroeg aan overleden, dan ga je niet vragen of die ouders de NCFS een legaat willen nalaten? Toch is het tij gekeerd en komen er jaarlijks enkele nalatenschappen binnen. Bijzonder.’

Jullie werken samen met de farmaceutische industrie. Bij tijd en wijle onderwerp van kritische krantenartikelen.

‘We hebben met een tiental farmaceutische of hulpmiddelbedrijven een legally approved contract. De relatie met de farma is belangrijk, daar brengen we het perspectief van de patiënten in. Onderzoekers kunnen datasets aanvragen, tegen een fee. Daar hebben we een goede procedure voor. Een vraag van een onderzoeker, wordt eerst ter beoordeling voorgelegd aan de stuurgroep. Die bestaat uit de hoofdbehandelaars van de CF-centra en per discipline een vertegenwoordiger, zoals een diëtist, een psycholoog, een maatschappelijk werkende. De aanvraag wordt breed getoetst alvorens we data kunnen en willen leveren. Ouders en patiënten geven uiteraard toestemming voordat hun gegevens in de registratie terecht komen. De database wordt naar de Europese CF Registratie (ECFR) geüpload’.

‘Sponsoring door farmaceuten mag niet meer dan tien procent van het totale jaarbudget betreffen en moet verdeeld zijn over een aantal. Het ligt gevoelig: de discussie over kosten in de zorg en de toegang tot vaak dure medicatie is enorm gepolariseerd. Dat maakt samenwerking wel moeilijk.’

Leven met Lucas

Jacquelien heeft drie kinderen; Lucas is de zoon die CF heeft. Tijdens zijn eerste achttien jaar schreef zij columns, die verzameld zijn in het boekje ‘Leven met Lucas’. In het voorwoord schrijft Lucas zelf: ‘Nog even volhouden’, zegt mijn dokter, totdat we CF op basisniveau in de cellen kunnen bestrijden. Tot die tijd moeten we ons best doen zoveel mogelijk schade aan mijn longen en andere organen te voorkomen. Ik hoop dat we op een dag vaarwel kunnen zeggen tegen taaislijmziekte. En dat de columns die over mij gaan, een tijdperk beschrijven dat voorbij is.’

‘Leven met Lucas’ is een prachtig mooi boekje, met veel humor geschreven. Ik heb dit recent gelezen en begrijp wat jullie als gezin hebben doorstaan, waar CF dagelijks aanwezig was.

‘Ik hou van schrijven en ik merkte dat mijn verhalen aansloegen, herkenning en steun brachten. Er zijn circa vijfduizend boekjes ‘Leven met Lucas’ over de toonbank gegaan. Het is ook in het Engels en in het Russisch vertaald. De opbrengst ging natuurlijk naar de NCFS.’

Hoe gaat het nu met Lucas?

‘Heel goed. Voeding wordt effectiever verteerd. Vroeger moest hij calorierijk en vet eten, maar nu juist niet meer. Lucas wordt begeleid door een diëtiste en een fysiotherapeut en hij is ook naar de sportschool gegaan. Hij moet spiermassa opbouwen. Het mooiste is de energie in zijn ogen. Ja, het gaat echt waanzinnig goed.’

Wat zijn je plannen voor komende vijf jaar?

‘Ik krijg vaak terug dat het zo fijn is dat ik zo'n betrokken moeder ben, dat ik dit werk doe. Maar ik ben een betrokken professional, een bedrijfskundige: ik heb, samen met een gedreven team, van de NCFS een financieel gezonde en impactvolle organisatie gemaakt. Ik wil onderzoek kunnen bespoedigen. Ik zou heel blij worden als we per jaar meer dan tien miljoen kunnen investeren. Maar natuurlijk zijn mijn kinderen, waarvan er eentje CF heeft, mijn intrinsieke motivatie.’

Van één naar tien miljoen is een hele stap.

‘We moeten meegaan in de moderne ontwikkelingen. AI gaat ons ook helpen. Daar verwacht ik wel veel van. Ik denk dat we veel meer digitaal dingen voor ons kunnen laten werken, zodat we meer tijd kunnen spenderen aan het gericht inzetten van mensen die bijvoorbeeld fondsen kunnen werven, anders dan we voorheen deden.’

Je bedoelt AI in je eigen organisatie?

‘Het is net als in de zorg. Nu moet je een heleboel dingen die je hoort, intypen. Maar je wilt dat mensen hun verhaal inspreken en je achteraf alleen maar wat fouten hoeft te verbeteren. Ik zie veel kansen om via AI effectiever fondsen te werven.’

‘Tot slot hoop ik natuurlijk nog mee te maken dat CF een te genezen ziekte is, dat kan alleen met gentherapie en daar zetten we op in.'

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 27, nummer 2, dat in mei 2025 verscheen.

Labels: Gea Broekema, Interview, Gezondheid, Fondsenwerving, Promotie, Samenwerkende Gezondheidsfondsen, Vf 27-2, Cystic Fibrosis, Jacquelien Noordhoek, NCFS, Pati�ntenparticipatie, Leven met Lucas