Artikelen

Boekrecensie: ‘Het beste wat je met je geld kunt doen’ van Bram Schaper

2026-06-09T07:23:24Z

Het begrip ‘impact’ vormt de rode draad in het boek. Schaper definieert dit als een materiële, meetbare verandering die zonder interventie niet zou hebben plaatsgevonden. Het is een waarneembaar kwantificeerbaar verschil dat meetbaar is in termen van specifieke resultaten. De nadruk op meetbare impact lijkt soms doorgeschoten: een organisatie kan ook onevenredig veel tijd en middelen besteden aan meten en rapporteren. Daarnaast kan een sterk rationele benadering leiden tot een zekere technocratisering van het geefgedrag, waarbij sociale, emotionele en morele afwegingen worden gereduceerd tot kwantificeerbare indicatoren.

De kern van het boek draait om effectief altruïsme: een benadering die, gebaseerd op wetenschappelijke inzichten, empirisch bewijs en data, streeft naar maximale impact met beperkte financiële middelen. Binnen deze context geldt een gerandomiseerd gecontroleerd experiment als de gouden onderzoekstandaard uitgevoerd door onafhankelijke onderzoeksinstellingen om de effectiviteit van financiële donaties te beoordelen.

Een raamwerk om een probleem met de grootste potentiële impact te selecteren en prioriteren waar middelen het meeste verschil zullen maken, zijn de zogeheten drie O’s: het probleem is Omvangrijk, Onderbelicht en Oplosbaar. Een illustratief voorbeeld van een OOO-wereldprobleem dat inmiddels aanzienlijk meer aandacht heeft gekregen, is vrouwenemancipatie. Naast het OOO-raamwerk speelt kosteneffectiviteit een belangrijke rol, maar het is nooit het enige criterium bij het beoordelen van een goed doel. Ook de geloofwaardigheid van de uitvoerende organisatie, de betrouwbaarheid van het onderliggende bewijs en de schaalbaarheid van het programma zijn cruciale factoren in de afweging.

Schaper laat met diverse rekenvoorbeelden zien dat sommige goededoeleninterventies vele malen effectiever zijn dan andere. Zo’n inzicht kan veel oproepen (en dat blijkt online ook).

De zwakte van zijn betoog is dat niet alle maatschappelijke interventies langs dezelfde meetlat gelegd kunnen worden, denk aan klimaatlobby. Het is een jong vakgebied dat verder verkend en aangescherpt dient te worden. De titel van het boek is daarmee te provocatief en ongenuanceerd.

Tot slot: ‘Het beste wat je met je geld kunt doen’ zorgt voor veel reacties in de goededoelensector, Schaper’s gedachtegoed is daarmee sowieso goed om het vakgebied verder te ontwikkelen.

Deze recensie stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 2, dat in juni 2026 verscheen.

Labels: Impact, Effective altru�sm, Boekrecensie, Louis Th�rig, Bram Schaper, Effectiviteit, Vf 28-2, Het beste wat je met je geld kunt doen

In vier stappen naar meer donaties en een betere relatie met donateurs

2026-06-09T07:18:23Z

Begrijpen wat een donateur nodig heeft

Veel fondsenwervers hebben het te druk, bijvoorbeeld met nieuwe campagnes, evenementen en jaarverslagen. Terwijl de echte stap vooruit vaak zit in anders werken: met een duidelijk, consequent stappenplan dat draait om de donateur. Fondsenwerving wordt vaak ad hoc aangepakt. Campagne hier, actie daar. Dat kost tijd en levert wisselende resultaten op. Wat beter werkt, is een aanpak die te herhalen is. Een manier van werken waarmee je je relaties met donateurs versterkt; die beter aansluit bij wat zij nodig hebben en daardoor structureel meer ophaalt. Als je dat goed doet, ontstaat er een vliegwiel: jaar op jaar meer donaties in minder tijd.

De kern van de aanpak is simpel, maar vraagt discipline. Goede fondsenwervers verdiepen zich in wat een donateur nodig heeft om in actie te komen; hoe iemand oprecht en warm bedankt kan worden en hoe zichtbaar wordt dat een gift verschil maakt. Niet als losse onderdelen, maar als één geheel.

Over het boek 'Succesvol Fondsenwerven'

Leer hoe fondsenwervers succesvoller worden met een bewezen stappenplan voor betere relaties en meer donaties. Ontdek wat donateurs nodig hebben om in actie te komen,hoe je ze goed en warm bedankt en hun laat voelen dat zij een verschil maken met hun gift. Het boek is te bestellen op beterfondsenwerven.nl. Voor de lancering waren al meer dan 300 boeken verkocht.

Vier stappen die het verschil maken

Maak een stappenplan dat je donateur in het middelpunt zet. Als dit consequent wordt gevolgd, kost fondsenwerving je minder tijd én haal je meer geld op. De vier stappen zijn:

STAP 1: Beter vragen

Beter vragen is begrijpen wat de donateur van jou nodig heeft.

STAP 2: Beter bedanken

Bedank de donateur voor wie ze zijn, niet voor hun geld.

STAP 3: Beter rapporteren

Laat de donateur weten hoe hun gift het verschil maakt.

STAP 4: Beter herhalen

Maak een jaarplan waarmee werving jaar op jaar effectiever wordt.

Volgt een organisatie deze stappen, dan is er een jaarplan dat jaar op jaar kan verbeteren en hoef je niet telkens opnieuw te starten. De organisatie herhaalt wat werkt en doet daar meer van, test met wat beter kan en stopt met wat niet werkt. Dit laatste is moeilijk voor organisaties omdat niet álle projecten automatisch aandacht krijgen in de fondsenwerving. Alles voelt altijd belangrijk, maar niet alles is belangrijk voor de donateur.

Waar het vaak misgaat: de aanbieding

Bijna elke fondsenwerver besteedt veel tijd aan hoe de campagne eruitziet maar veel te weinig tijd aan wat belangrijker is: de aanbieding aan de donateur. De donateursaanbieding is het meest onderschatte onderdeel van de campagne. Zonder een goede donateursaanbieding ben je echter minder effectief. Je kunt de mooiste campagne gemaakt hebben, maar als de aanbieding niet goed is, wordt er minder geld opgehaald. Een goede aanbieding zet de donateurs in het middelpunt en zorgt dat zij in actie kunnen komen. Het fondsenwervingsaanbod is simpelweg wat je een donor vraagt om vandaag iets te doen en het geeft antwoord op de vraag: ‘Wat kan ik doen om de wereld een betere plek te maken?’

Niet: ‘Met uw hulp kunnen wij meisjes een betere toekomst geven.’ Maar: ‘Uw gift voor een fiets helpt deze jonge vrouw om naar school te gaan.’

Vier ingrediënten voor de aanbieding

Voordat de schrijf- of ontwerpfase begint, moet goed worden nagedacht over de donateursaanbieding. Heb je een goede aanbieding, zorg dan dat de tekst en ontwerp in dienst staan van die aanbieding. Dat maakt een campagne veel donateursgerichter en zorgt voor meer donaties.

Een donateursgerichte en effectieve aanbieding bevat:

Ingrediënt 1: Er is een tastbaar probleem

Formuleer een probleem. Waarom vraag je anders om geld? Maar het moet ook een probleem zijn dat de donateur snapt. Als het probleem te groot is of onmogelijk lijkt, dan vragen donateurs zich af hoe zij daar vandaag met een donatie wat aan kunnen doen. Stel jezelf dus de vraag: ‘Lijkt het probleem voor de gemiddelde donor oplosbaar?’

Niet: ‘Help mee om vrouwenmishandeling te stoppen.’ Maar: ‘Help vandaag één gevluchte vrouw en haar kind.’

Ingrediënt 2: Een simpele oplossing

De oplossing moet simpel zijn en snel te begrijpen voor iedereen. Want je donateur besteedt bij lange na niet zoveel tijd aan jouw campagne en de inhoud. Bijvoorbeeld: als het probleem honger is, moet de oplossing voedsel zijn, zelfs als de organisatiedoelen draaien om economische zelfstandigheid. Stel jezelf de vraag: kan iemand zonder enige kennis van wat wij doen, de oplossing begrijpen?

Niet: ‘Doe een bijdrage aan ons programma om vrouwenmishandeling te stoppen.’ Maar: ‘Geef een gevluchte moeder en kind één veilige nacht in ons opvanghuis.’

Ingrediënt 3: De kosten voor de oplossing passen bij de donateur

Vervolgens moeten de kosten passen bij die simpele oplossing. Een programma om vrouwenmishandeling tegen te gaan kost waarschijnlijk honderdduizenden euro’s. Maar een veilige nacht in het opvanghuis kost bijvoorbeeld 35 euro. Die ene donateur kan het zich veroorloven om één veilige nacht te geven. De ander kan misschien een hele week opvang geven. Hoe je dat weet? Kijk naar de laatste gift van de donateur en bouw daar de geefvraag omheen.

Daarnaast moet de geefvraag voelen als een goede deal. Je geeft niet alleen een veilige nacht. Je geeft de eerste kleine maar belangrijke stap aan de opbouw van een nieuw en positiever levensverhaal voor een gevluchte vrouw. Stel jezelf dus de vraag: wat zijn passende bedragen voor de diverse donateursgroepen?

Ingrediënt 4: Urgentie om nú te handelen

De donateurs zijn aan boord. Maar waarom zouden ze vandaag geven? Waarom zouden ze de e-mail of brief niet even laten liggen en doorgaan met hun dag Urgentie in de boodschap is nodig om de donateur tot actie te laten overgaan. Denk aan deadlines, negatieve gevolgen of unieke kansen als reden om nu te handelen. Onderschat het belang van urgentie niet. Je kunt de eerste drie ingrediënten goed doen, maar zonder urgentie zal de donateur het verzoek negeren of uitstellen.

Niet: ‘Ons programma om mishandelde vrouwen te helpen kan uw steun gebruiken.’ Maar: ‘De vraag naar een veilige plek is sterk gestegen. Wij willen geen enkele gevluchte vrouw een veilige opvang moeten weigeren.’

Stel jezelf de vraag: wat gebeurt er als we niets doen?

De basis van succesvolle fondsenwerving

Begrijp hoe donateurs denken, lezen en beslissen
Schrijf voor één persoon in plaats van voor een doelgroep
Maak aanbiedingen die echt aanzetten tot geven
Bouw relaties in plaats van losse transacties
Maak je teksten persoonlijker en effectiever
Weet wat werkt (door testen)
Maak een jaarplan
Leer, leer, leer elke dag bij

Samenvatting

Geef je fondsenwervingsaanbod dus de tijd en aandacht die het verdient. Campagnes worden er succesvoller van en donateurs blijer. Zorg dat tekst en vormgeving daar ondersteunend aan zijn, niet andersom. Het resultaat zal dan effectievere campagnes, meer betrokken donateurs en uiteindelijk meer opbrengst zijn.

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 2, dat in juni 2026 verscheen.

Labels: Lead story, Boeken, Fondsenwerving, Strategie, Bas van Breemen, Campagnes, Effectiviteit, Vf 28-2, Aanbieding, Stappenplan, Succesvol Fondsenwerven

Hoe verandert sponsorbekendheid voor, tijdens en na een sponsorschap?

2026-06-09T07:13:23Z

Speciaal katern

Een versie van dit artikel verscheen eerder in SponsorReport (editie april 2026), waarmee Vakblad fondsenwerving een inhoudelijke uitwisseling heeft.

De sponsorlevenscyclus

Alhoewel de impact van sponsoring steeds belangrijker wordt, is er nog veel onduidelijk over het langdurige effect en het verloop van sponsoring. Een uniek wetenschappelijk
onderzoek naar de ontwikkeling van sponsorbekendheid resulteerde in de Sponsorship Life Cycle, een model dat inzicht biedt in hoe sponsorbekendheid zich door de tijd heen opbouwt en verandert. Voorbesluitvormers in de sponsor community geeft dit waardevolle inzichten en de mogelijkheid om de verwachtingen in verschillende fases van het sponsorschap aan te passen.

Sponsorbekendheid

In dit onderzoek is het effect van sponsoring onderzocht door de spontane sponsorbekendheid van 32 officiële UCL-sponsors vanuit consumentenperspectief te meten zowel vóór, tijdens als na de sponsorrelatie. Hierin is onderscheid gemaakt tussen verschillende fansegmenten op basis van hun betrokkenheid bij de sport voetbal aan de hand van hun houding en gedrag.

Daarbij is het belangrijk om onderscheid te maken tussen merkbekendheid en sponsorbekendheid, aangezien dat nogal eens door elkaar gebruikt wordt. Veel onderzoek naar cognitieve sponsoreffecten richt zich namelijk op het verbeteren van merkbekendheid, merkherkenning of de associaties die consumenten met een merk hebben. Merkbekendheid gaat over het kennen of herkennen van een merk, waarbij sponsorbekendheid gaat over de mate waarin de consument bewust is van de sponsorrelatie.

In dit onderzoek staat sponsorbekendheid centraal. Sponsorbekendheid geldt namelijk als voorwaarde voor het behalen van sponsordoelstellingen. In eerdere wetenschappelijke onderzoeken is aangetoond dat de consument op zijn minst moet herkennen dat een bedrijf als sponsor betrokken is om andere effecten te kunnen verwachten. Het is daarom interessant om te achterhalen hoe sponsorbekendheid zich ontwikkelt bij langdurige sponsorrelaties.

Ontwikkeling sponsorbekendheid

In de afgelopen jaren heeft dr. Remco Beek, sinds januari lector Sustainable Sports Partnerships aan de Hogeschool Rotterdam, in samenwerking met Blauw Research een analyse gedaan vanuit een uitgebreide dataset. Dit onderzoek brengt de ontwikkeling van sponsorbekendheid in kaart van alle officiële UEFA Champions League-sponsors (UCL) op basis van zeventien jaar meerjarig aaneengesloten onderzoek (longitudinaal) in vijf Europese landen (Frankrijk, Italië, Spanje, Nederland, Verenigd Koninkrijk).

Door middel van uitgebreide statistische en wiskundige analyses van de representatieve sample van meer dan 111.000 respondenten tussen 2003 en 2020 konden duidelijke fases worden geïdentificeerd. Op basis van die patronen is de Sponsorship Life Cycle ontwikkeld en maakt het inzichtelijk hoe de sponsorbekendheid zich in die verschillende fases ontwikkelt. Hoe veranderen die patronen zich gedurende de jaren? In hoeverre zijn die patronen anders tussen verschillende type fans?

Sponsorship Life Cycle

In welke mate zijn de patronen van sponsorbekendheid over de jaren heen vergelijkbaar voor alle sponsoren? In hoeverre zijn de patronen van sponsorbekendheid zo onderscheidend dat er unieke fases ontstaan?

Om tot die analyses te komen is alle data van de spontane sponsorbekendheid voor de 32 officiële sponsoren van de UCL sinds 1992 tot 2020 geïndexeerd op basis van de start en het einde van het sponsorschap. Dat betekent dat de sponsorbekendheid voor elke sponsor in verschillende jaren is gemeten, waarna deze is gerelateerd aan de start (of het einde) van dat sponsorschap. Bijvoorbeeld, de sponsorbekendheid voor Mastercard gemeten in 2012 vertegenwoordigt hun sponsorbekendheid in het twintigste sponsorjaar (Ts = 20, sponsorschap gestart in 1992), terwijl voor Heineken de sponsorbekendheid gemeten in 2012 het zevende sponsorjaar was (Ts = 7, gestart in 2005) en voor Nissan het percentage spontane sponsorbekendheid de waarde was van twee jaar voordat zij officieel sponsor zouden worden (Ts= -2, gestart in 2014). Op deze manier is alle data voor alle sponsoren geïndexeerd langs deze tijdlijn van sponsoring. Hierdoor konden analyses gedaan worden op de gehele sponsordatabase, konden patronen herkend worden en werden er verschillende fases onderscheiden op basis van vier fansegmenten.

De sponsorlevenscyclus bestaat uit zeven fases: de introductiefase (aankondiging en lancering van de sponsoring), de groeifase (eerste en tweede groeifase), de volwassenheidsfase en de neergangsfase (terugval en afname), elk met verschillende kenmerken.

Introductiefase

De introductie van sponsoring bestaat uit twee fases. In de aankondigingsfase is er een exponentiële groei in de zes maanden voor de officiële start van het sponsorschap. In de lanceringsfase is er eveneens een exponentiële groei in de zes maanden na de officiële start van de nieuwe sponsorrelatie.

Groeifase

In de eerste groeifase verdubbelt de sponsorbekendheid in de periode van een half jaar tot vijf jaar na de start van de sponsoring. Dit patroon is bij alle fansegmenten waarneembaar. De absolute toename was het grootst voor de hoogste fansegmenten (fans met hoge mate van betrokkenheid bij de sport), gemiddeld tot 14,8 procent en met een maximum van 29,9 procent sponsorbekendheid van de officiële sponsoren vijf jaar na de start van het sponsorschap.

De tweede groeifase wordt gekenmerkt door een aanhoudende groei van de sponsorbekendheid over een langere periode. In deze tien jaar, tussen vijf en vijftien jaar na de start van de sponsoring, was de toename van de sponsorbekendheid zowel in absolute als relatieve termen vergelijkbaar met of iets lager dan in de eerste groeifase. In deze tweede groeifase wordt dus een vergelijkbare groei in sponsorbekendheid waargenomen in een twee keer zo lange tijd (gedurende tien jaar, ten opzichte van 4,5 jaar in de eerste groeifase). Na vijftien jaar was de gemiddelde sponsorbekendheid 24,9 procent met een maximale sponsorbekendheid van 39,4 procent van de respondenten uit het hoogste fansegment die spontaan de officiële sponsor konden noemen.

Volwassenheidsfase

De volwassenheidsfase markeert het einde van de groeifase in de levenscyclus van de sponsoring. Deze fase omvat twee patronen: de stabilisatie van de sponsorbekendheid voor de hogere fansegmenten en, vervolgens, een aanhoudende groei voor de laagste fansegmenten. De stabilisatie van de sponsorbekendheid werd gedefinieerd op basis van de optimale waarde van de trendlijnen en vond plaats tussen 18,5 en 21,5 jaar na de start van de sponsoring. Dat betekent dat er dan geen substantiële groei van sponsorbekendheid wordt waargenomen van de officiële sponsoren. De aanhoudende groei van de sponsorbekendheid voor de laagste fansegmenten suggereert dat langdurige sponsoring indirect ook niet-voetbalfans beïnvloedt en dat de sponsorrelatie van deze merken in de loop der jaren steeds bekender werd bij het grote publiek.

Neergangsfase

Het einde van de sponsoring markeert het begin van de neergangsfase met twee sub-fasen; de terugval en afname. Allereerst wordt de terugval gekenmerkt door een exponentiële afname van de sponsorbekendheid tussen het einde van de sponsoring en de eerste meting zes maanden later. Dit patroon was zichtbaar voor alle fansegmenten en betekende een halvering van de sponsorbekendheid tussen het laatste meetmoment vlak voor beëindiging van het sponsorschap en het eerste meetmoment een half jaar later.

In de afnamefase gebeurt er iets anders en deze fase begint na het eerste halfjaar sinds het beëindigde sponsorschap. Daar volgt de afname van de sponsorbekendheid een kwadratisch patroon, wat een curve betekent over een langere periode. Op basis van het keerpunt in de trendlijnen eindigde de afnamefase 8,5 jaar sinds het einde van het sponsorschap. Dat betekent dat er al die jaren nog een substantieel na-effect is van de voormalige sponsor ten opzichte van andere brand-event associaties. Dit wordt het decay memory effect genoemd, waarin langdurige brandevent associaties nog dominant zijn en daarmee ruis veroorzaken in de perceptie van fans over wie de huidige officiële sponsor is. Zo wordt bijvoorbeeld automerk Ford (UCL-sponsor tussen 1994-2014) nog lange tijd geassocieerd als officiële UCL-sponsor, terwijl in de jaren daarna Nissan officieel UCL-sponsor was. Het decay memory effect gaat dus over zulke langdurige brand-event associaties die voor verwarring zorgen bij fans over de huidige officiële sponsors. Op basis van de analyses van alle sponsorrelaties in dit onderzoek duurt die periode tot 8,5 jaar na het beëindigen van het sponsorschap. Na 8,5 jaar is er geen associatie meer met de voormalige sponsors of is die te laag om vast te kunnen stellen dat er werkelijk een associatie is (net zoals vóór de start van het sponsorschap).

Wetenschappelijke erkenning

Dit onderzoek naar de ontwikkelingen van sponsor-bekendheid heeft een internationale wetenschappelijke onderscheiding gekregen vanuit EASM, de European Association for Sport Management. Met de ESMQ New Researcher Award Runner-up werd Remco Beek met de paper ‘Sponsorship Life Cycle: Examining the Development of Sponsorship Awareness over Time’ gewaardeerd voor dit vernieuwende onderzoek. Deze award wordt toegekend voor de beste originele theoretische of conceptuele bijdrage binnen sportmanagement en vormt een stimulansvoor nieuwe ideeën en innovatief onderzoek in het vakgebied sponsoring.

Het onderzoek heeft Remco Beek samen met Inge Derom en Jo van Hoecke, beiden professoren van de Vrije Universiteit Brussel, uitgevoerd als onderdeel van zijn afgeronde promotieonderzoek. Het originele paper ligt ter publicatie bij een wetenschappelijk journal en is daardoor nog niet volledig beschikbaar.

Implementatie voor besluitvormers

Dit longitudinale onderzoek maakte het mogelijk om patronen te onderzoeken over een lange periode. Daarbij werd voor alle sponsoren bij elke meting de spontane sponsorbekendheid gemeten, zelfs in de jaren vóór en na hun officiële UCL-sponsoring. De sponsorlevenscyclus draagt bij aan het kennishiaat in zowel de wetenschap als de praktijk over de ontwikkeling van sponsoreffecten in de loop der tijd en de verschillen tussen fansegmenten. Daarbij kunnen de exacte percentages en tijdperiodes afhankelijk zijn van de onderzochte context. Desalniettemin geven de geïdentificeerde trendlijnen gebaseerd op het gezamenlijke patroon van alle onderzochte sponsoren aanleiding om vergelijkbare patronen en fases te verwachten in andere domeinen.

Deze conceptualisering van de sponsorlevenscyclus geeft professionals de mogelijkheid om hun strategische beslissingen in het sponsorproces aan te passen en realistischere doelstellingen te definiëren in elke fase, om zo te anticiperen op de sponsoreffecten voor, tijdens en na het officiële sponsorschap.

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 2, dat in juni 2026 verscheen.

Labels: Onderzoek, Sponsoring, SponsorReport, Vf 28-2, Champions League, Hogeschool Rotterdam, Remco Beek, Sponsorbekendheid, Sponsorlevenscyclus, Sponsorrelaties

Prinses Laurentien: haar visie en drijfveren

2026-06-09T07:08:22Z

Anders ontmoeten, anders geven, anders werken en anders oplossen

Hoe is Lezen en Schrijven op uw pad gekomen?

‘Ik heb journalistiek gestudeerd in Amerika en heb mijn scriptie geschreven over straatprostitutie in San Francisco. Een groep oudere mensen in Californië had een boekje gemaakt, Painting Our Lives With Words, die op latere leeftijd hadden leren lezen en schrijven. Een wereld ging voor mij open, met verwondering en besef dat die wereld niet mijn realiteit was.’

‘De emotie die ik daarbij voelde liet mij niet meer los. Later ben ik als vrijwilliger in Brussel les gaan geven aan laaggeletterden. Rondom mijn huwelijk is tijdens een interview gevraagd wat mij nauw aan het hart lag en heb ik dit onderwerp aangegeven. Daarna ben ik allerlei mensen en organisaties gaan spreken die iets rondom het onderwerp deden. Door al die ontmoetingen openbaarde zich ook de versnippering. Ik werd steeds meer een aanspreekpunt. Mensen die moeite hadden met lezen en schrijven schreven mij emotionele brieven.’

‘Het is de rode draad in hoe ik denk en werk. Er komt iets op mijn pad, ik vraag me af waarom een bepaald probleem bestaat en niet is opgelost, ga naar iedereen in het ecosysteem luisteren en faciliteer dan de samenwerking tussen alle gemotiveerde mensen en organisaties om het probleem aan te pakken. Altijd vanuit de logica van de mensen om wie het gaat.’

CV: Laurentien van Oranje

2004 – Oprichter Lezen & Schrijven
2009 – Oprichter Missing Chapter Foundation (in 2022 ondergebracht bij number 5 foundation)
2014 – Lancering ‘Raad van Kinderen’
2017 – Oprichter number 5 foundation (met Constantijn van Oranje)
2017 – Oprichter social enterprise House of Hi
2023 – Mede-oprichter Stichting (Gelijk)Waardig Herstel

Laurentien bekleedt daarnaast verschillende erefuncties.

Bron: number 5 foundation

Nederland is een ongelooflijk krachtig land met veel energie in de samenleving.

‘We zijn eigengereid en daadkrachtig. Als je dat kanaliseert naar een collectiviteit, dan kun je waanzinnige dingen bedenken en organiseren vanuit de buurten en de wijken. De keerzijde is dat iedereen weer vanuit die eigen wijsheid iets nieuws bedenkt en zijn eigen dingen gaat doen. Dan krijg je eilandjes, concurrentie en strijd vanwege schaarste van middelen. Dat helpt dus niet. Voor mij is een stichting niet meer dan de structurering van een grotere missie. Je brengt mensen bij elkaar, zet samen de schouders eronder en lost problemen bottom-up op, met iedereen die nodig is. Zo is de stichting Lezen en Schrijven in 2004 op een organische manier ontstaan. Met als doel om zichzelf op termijn ook weer op te heffen.’

‘Ik voerde eindeloos veel gesprekken met de bronexperts, de mensen die zelf weten wat het is om niet te kunnen lezen en schrijven. De impact van mindere taalvaardigheden is bijvoorbeeld direct gerelateerd aan gezondheidsvaardigheden en aan levensduur. Vervolgens trek je iedereen erbij die onderdeel van het probleem is en dus ook onderdeel van de oplossing kan zijn. We framen het probleem als een taalachterstand. Maar het daadwerkelijke probleem is schaamte: geen zelfvertrouwen, niet gezien worden, aan de zijlijn staan.’

'Als je top-down naar het probleem kijkt, werken bedachte oplossingen vaak niet. Je moet terug naar de behoefte en uitzoeken wat gaat werken in alle gelaagdheid en facetten. Dat kan je niet bedenken als je niet weet wat het is om laaggeletterd te zijn.'

Drie miljoen mensen in Nederland hebben moeite met lezen en schrijven. De aandacht hiervoor is dus hard nodig?

‘Ja, en rekenen en digitalisering zijn daar later nog bijgekomen. We zijn nu bezig met de taalverwerving in de eerste duizend dagen. We gaan naar de diepste bron: bij de vraag waar de taal eigenlijk begint. Het probleem is dat we nu veel minder praten en taal is toch wat ons mens maakt.’

‘De wetenschap leert ons dat praten en interactie de enige manier is om taal te verwerven. Het aanleggen van een taalstructuur gebeurt al vanaf vijf maanden voor de geboorte tot de leeftijd van twee jaar. Dit gebeurt door interactie zoals gezichtsuitdrukking. Vroeger was praten dé manier waarop we met elkaar interacteerden. Nu zit iedereen veel op zijn telefoon.’

‘25 procent van de kinderen gaat met een onvoldoende taalniveau naar school. Dat weten we al jaren, maar toch lossen we dat niet op. De enige en goedkoopste investering ligt in die eerste duizend dagen met het aanleggen van een taalstructuur in het brein. We noemen dat de taal van je hart. En eigenlijk maakt het in die eerste jaren dus niet uit wélke taal. Je brein leert zo wat het taalritme is en kan al veel eerder verschillende ritmen uit elkaar houden; als er maar een basis is van een taal. Het bewustzijn dat praten dé manier is om te investeren in de taalvaardigheid van jouw kind, is wat alle ouders moeten weten. En dat is nu niet het geval, ongeacht het opleidingsniveau van de ouders, zo blijkt uit onderzoek.’

‘Je brengt mensen bij elkaar, zet samen de schouders eronder en lost problemen bottom-up op, met iedereen die nodig is’

Van taal naar een ander onderwerp dat u aangrijpt: de kindertoeslagaffaire. Hoe kwam dit onder uw aandacht?

‘Ik werd in 2020 gebeld door het ministerie van Financiën. De kinderombudsvrouw had het ministerie geadviseerd om ook te luisteren naar gedupeerde kinderen en had mij aanbevolen vanwege mijn werk op het gebied van kindinclusie. En dat ben ik gaan doen: luisteren. Ik wist niet wat ik hoorde. Een wereld ging voor me open. De ouders hoorden dat ik zonder oordeel luisterde en daar ook een neutrale duiding aan kon geven. Bovendien heeft number 5 foundation, de stichting van mijn man en mij, een fijn huis waar ze zich gehoord voelden. Samen met verschillende ouders en organisaties zijn we ook hier een collectief gaan organiseren, net als bij Lezen en Schrijven. Een collectief is iets anders dan een groep. Bij een groep hoor je er wel of niet bij. Een collectief is een soort zwerm en meer beweeglijk.'

‘We hebben dit denkproces drie jaar aangejaagd. Samen met een advocaat heb ik een rapport geschreven op basis van al die inzichten, genaamd ‘(Gelijk)waardig Herstel’. Hoe zou je een proces van gelijkwaardig herstel moeten inrichten en uitvoeren?’

number 5 foundation

Om bij te dragen aan een rechtvaardige en duurzame samenleving, richt number 5 foundation zich op verschillende complexe maatschappelijke vraagstukken: digitale inclusie, taalverwerving en -ontwikkeling, de kinderopvangtoeslagaffaire, kinderen in armoede en een rechtvaardige energietransitie. Daarbij staat samenwerking centraal en bewaken ze altijd hun neutrale rol. Dat vraagt om zorgvuldige overwegingen met betrekking tot bronnen van financiering van overheid, bedrijven, maatschappelijke organisaties, filantropie en individuen.

Bron: Website number 5 foundation

Werd deze aanpak toen serieus genomen?

‘Nee, iedereen geloofde toen in de traditionele wijze van werken. Maar door te gaan luisteren naar de mensen om wie het gaat: kinderen, jongeren en ouders, krijg je een andere probleemdefinitie en dus een ander concept van waaruit je het oplost. Dat is wat Stichting (Gelijk)waardig Herstel is. Een aanbeveling was ook om ook de samenleving te activeren. Duizenden Nederlanders zijn als vrijwilliger naar voren gestapt. Zij helpen als Luisterend Schrijver om de verhalen van gedupeerde ouders te verzamelen. Nederland als vrijwilligersland is echt fantastisch.’

‘Op een gegeven moment kwamen KPMG, Capgemini, Eiffel en SeederdeBoer op ons pad. Zij konden onze aanpak helpen valideren en doorontwikkelen. Zoals het zes-ogen-principe van het luisterproces, zonder de eindeloze mechanismen die de slachtoffers wantrouwden. Ook is dit unieke herstelmodel afgestemd met een onafhankelijke commissie van een rechter, letselschadeadvocaten en een wetenschapper.'

'Het ligt voor gedupeerden natuurlijk gevoelig als dezelfde overheid die hen dit heeft aangedaan toch gaat ingrijpen in het herstelproces en weer dat wantrouwen inbouwt. Dat ondermijnt die oorspronkelijke bedoeling: vanuit medemenselijkheid en gelijkwaardigheid ouders helpen met een schadevergoeding voor het aangedane leed in het verleden. Hoe meer wantrouwen en hoe meer bewijsdocumenten er worden gevraagd, hoe ingewikkelder het proces en dus hoe hoger de operationele kosten.’

‘Een zorgvuldige analyse laat zien dat het geen verschil maakt in de uitkomst. Maar wel in de beleving van herstel en vertrouwen. En dus in de beleving van rechtvaardigheid.’

Bent u nog betrokken bij Stichting (Gelijk)waardig Herstel?

‘Ik ben operationeel niet meer verbonden bij de stichting, want die operatie loopt. Maar natuurlijk voel ik me als grondlegger van deze luistermethode altijd verbonden. Er zijn bijvoorbeeld nog heel veel Luisterend Schrijvers nodig om alle verhalen van gedupeerden te helpen optekenen, dus help ik mee waar ik kan om organisaties te inspireren. En helaas is er nog veel te doen in het herstel van jongeren. Zij hebben een tiendubbele achterstand opgelopen, buiten hun schuld om. De gemeente Rotterdam kwam bij mij om hierover mee te denken. Ze konden de steeds langer wordende wachtlijst niet meer aan.’

‘Er is niets mooiers dan een eigen innovatie weer te durven doorontwikkelen. En niet te schromen hoe technologie op de juiste manier kan helpen versimpelen en versnellen zonder iets af te doen aan de menselijkheid en rechtvaardigheid die we nastreven. Ik ben dus met verschillende AI-experts gaan praten, om uit te vinden hoe zo'n nieuw hulpmiddel kan helpen in de versnelling van dat herstelproces van jongeren. Door alles tegen het licht te houden wordt steeds duidelijker dat luisteren even belangrijk is maar dat de aanpak van jongeren wel echt andere vormen vraagt dan bij ouders.’

‘Wat het maatschappelijk middenveld wel kan, kunnen gemeenten of de overheid vaak niet, en andersom’

‘Ook bij de jongeren begint het met het luisteren naar hun verhaal. Een zogenaamde Luister Buddy neemt het gesprek standaard op. AI maakt een gesprekssamenvatting waar de jongere zich in kan vinden. Vervolgens maakten we een prompt waar de kaders van de gemeente in zitten. Door de gesprekssamenvatting door die prompt te halen, met de juiste instructies qua gelijkwaardigheid, het recht en taal, krijgt de jongere een eigen plan van aanpak. Niet geschreven vanuit de gemeente, maar vanuit de jongere zélf. Een jongere heeft met dat plan recht op twee jaar ondersteuning om hun leven weer op de rit te zetten. We zitten midden in de innovatieontwikkeling maar de aanname is dat met behulp van vrijwilligers en AI het herstelproces en de wachtlijst sneller worden opgelost.’

(Gelijk)Waardig Herstel

‘Geen kind, jongere of ouder is hetzelfde
Ook wij niet als ‘gedupeerden’
Ieder mens heeft een eigen verhaal
En staat op een ander punt van het herstelproces
De een stap naar voren, de ander verstopt zich
De een schreeuwt, de ander blijft stil
De een kan weer zwemmen, de ander verdrinkt
De een krabbelt op, de ander stapt uit het leven
De een weet wat hij wil, de ander is te verward om dat te weten
De een wil hulp, de ander durft het niet te vragen’

Bron: Rapport ‘Gelijkwaardig Herstel’ (p4), De Zolderkamer @ Number 5, december 2021

Hoe verhouden de overheid en de goede doelen zich in uw ervaring tot elkaar?

‘Iedereen heeft een eigen rol. Ik heb altijd geloofd in het innoveren samen mét de overheid. Met respect voor ieders expertise. De samenwerking met gemeente Rotterdam laat ook zien wat de kracht daarvan is. En ik heb de afgelopen 25 jaar ook heel goed met veel verschillende ministeries samengewerkt, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Bij de goede doelen en het maatschappelijk middenveld zit heel veel kracht. Wat het maatschappelijk middenveld wel kan, kunnen gemeenten of de overheid vaak niet, en andersom. Maar zonder eenzelfde probleemdefinitie, mensbeeld en visie op de waarden die aan een aanpak ten grondslag liggen, is iedere samenwerking lastig.’

‘Ik geloof in het goede van ieder mens. Ik ben opgegroeid en opgevoed vanuit gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid. De meeste mensen staan op om de wereld een stukje beter te maken. Alleen als wantrouwen erin sluipt als een geaccepteerde basiswaarde, dan heb je een probleem. Je kunt niet een beetje vertrouwen. Het is er of het is er niet.’

Er gebeurt veel in de wereld. Verliest u dan niet af en toe de moed?

'Ja, ik herken dat, maar ik leg me daar niet bij neer. De samenwerking met Rotterdam voor de gedupeerde jongeren helpt mij bijvoorbeeld heel erg om juist níet de moed te verliezen. Ik geef het je wel te doen om nu jong te zijn. Jongeren die geen kinderen meer willen krijgen omdat ze geen huis meer kunnen krijgen, maar ook vanwege de staat van de wereld. Dat gevoel van ellende is groot. Daarom ook mijn motivatie om met kinderen en jongeren te werken, laten we daar allemáál extra energie in stoppen!’

‘Ik geloof in het goede van ieder mens. Ik ben opgegroeid en opgevoed vanuit gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid’

Hoe zien de komende jaren er voor u uit?

‘We zijn bezig met de doorontwikkeling van de number 5 foundation. Dat gedachtegoed en de werkwijze willen we verder institutionaliseren. De filantropie kan daar hopelijk ook op instappen om deze sociale innovatie samen vorm te geven. Dat draait om anders ontmoeten, anders geven, anders werken, anders agenderen en anders oplossen. Altijd vanuit en met de mensen om wie het gaat.’

'We zijn dus een soort clubhuis voor allemaal kleinere initiatieven die individueel te klein zijn. Maar door bundeling en dwarsverbanden te leggen, kunnen we wel tot iets komen. Zo hebben we 625 mensen en 65 initiatieven bottom-up bij elkaar gebracht. Dat was magisch.'

‘Ik ben niet een grondlegger die eindeloos op dezelfde plek blijft. Daar ben ik veel te bewegelijk voor. En de opgaven gaan altijd ‘beyond my lifetime’. Mijn rol is om iets in gang te zetten en het stokje weer over te dragen als het echt staat. Op zoek naar talenten en competenties van een ander. Bouwen en mensen in goede positie brengen. Dat is eigenlijk wat ik de hele dag aan het doen ben. Zo krijg je al die bewegingen. Daarnaast blijf ik de oorspronkelijke bedoeling bewaken. Want iedere structuur, dat is een wetmatigheid, loopt het risico om naar binnen gericht te worden. Je moet uitgedaagd blijven om naar buiten te blijven kijken.'

‘Binnenkort word ik zestig jaar. Een fijne leeftijd. Ik voel steeds meer dat de basiswaarden van gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid alomvattend zijn in alles wat ik doe. Het helpt mij om koers te houden.’

Een versie van dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 2, dat in juni 2026 verscheen.

Labels: Top story, Vrijwilligers, Goede Doelen, Interview, Innovatie, Fondsenwerving, Toeslagenaffaire, Betrokkenheid, Koninklijke familie, AI, Bewegingen, Stichting Gelijkwaardig Herstel, Maatschappelijke impact, Vf 28-2, Bottom-up, Geletterdheid, Laurentien van Oranje, Maatschappelijke betrokkenheid, number 5 foundation, Prinses Laurentien, Stichting Lezen en Schrijven

Wij zijn met meer

2026-06-09T07:03:21Z

Maar dat doen ze niet.

Wij zijn met meer.

De meerderheid van Nederland gelooft nog altijd in een samenleving waarin mensen voor elkaar zorgen. Een land van solidariteit, cultuur, duurzaamheid, diversiteit en internationale verbondenheid. Dat is het Nederland waar onze sector dagelijks aan werkt. Juist goede doelenorganisaties en ngo’s weten hoe kwetsbaar vooruitgang kan zijn.

Juist daarom raakt het mij dat intimidatie ook non-profitorganisaties treft, onze sector dus. In deze editie schrijft mijn collega Marijn Thijs over bedreigingen. Alleen al het feit dat we daar aandacht aan moeten besteden, zegt iets over deze tijd. Collega’s in de sector, mensen die zich inzetten voor een betere wereld, krijgen te maken met verdachtmakingen, desinformatie en bedreigingen.

Ik word daar boos over. Heel boos. Het sterkt me om te blijven werken aan een wereld waarin vreedzaamheid de norm is.

Wij zijn met meer.

En misschien is het niet toevallig dat het woord ‘lef’ opduikt in de artikelen van deze editie. Wij geven mensen het woord die het lef hebben door te gaan, juist als ze tegengewerkt worden, zoals Devika Partiman en Liora ten Brinke. Bram Schaper, die het lef heeft om een boek te schrijven waar veel mensen in de sector het niet mee eens zijn. Of gynaecoloog Annelies Bos, die ondanks dat ze zelf long covid heeft, samen met Ellen Bark-Lindhout Stichting Long COVID oprichtte en nu (eind mei) voorzichtig politieke aandacht krijgt. Jeanette Eesmann-Foster noemt lef zelfs een competentie voor fondsenwervers.

Lef is misschien wel het belangrijkste antwoord op de haatzaaiers, juist omdat wij met meer zijn.

Dit editorial stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 2, dat in juni 2026 verscheen.

Reageren? petra.hoogerwerf@fondsenwerving.nl

Labels: Lead story, Petra Hoogerwerf, Editorial, Protest, Democratie, Asielzoekers, Solidariteit, Vf 28-2, AZC, Extreemrechts, Geweld, Lef, Wij zijn met meer

Jeroen Wooning over fondsenwerving: ‘�chte interactie is wat mensen bij elkaar brengt’

2026-04-14T12:42:40Z

Dit is je eerste functie in de goededoelensector. Hoe ben je bij de KNRM terecht gekomen?

‘Ik ben bij de KNRM gekomen omdat ik al dertig jaar geniet van de Noordzee. Ik surf heel graag en kan al plezier beleven van de weg naar de zee toe. Hiervoor werkte ik in marketing en communicatie voor bedrijven in de offshore energiesector, maar ik was op zoek naar een stukje zingeving. Mijn vrouw, die fondsenwerver is bij WWF Nederland, kwam een vacature tegen voor fondsenwerver bij de KNRM. Ik schreef een motivatiebrief, stopte die in een fles en leverde die hier op de balie af. Twee weken later kon ik beginnen.’

‘Ik moet wel zeggen: waar ik primair koos voor de KNRM vanwege mijn band met de zee, kreeg ik snel extreem veel respect voor al die mensen die levens redden op gevaarlijke plekken waar jij en ik over het algemeen niet willen zijn. Daar hebben zij de beste materialen en opleidingen voor nodig en dat ik daar mijn steentje aan mag bijdragen, is nu mijn grootste drijfveer.’

Paspoort

Jeroen Wooning, geboren in 1975, woont in Haarlem.

CV:

2020 – heden KNRM: Verbinder
2019 - 2020 45 NB°: Freelance marketeer
2005 - 2019 Diverse organisaties: (Arbeids-)marketing en verkoop
2000 - 2005 Sporthuis Wooning: Zelfstandig ondernemer- 1997
1999 Reisleider/Surfleraar

Geeft zelf aan: KNRM, WWF en Alzheimer Nederland (o.a.)

Kijkt/leest: Vakblad fondsenwerving, Goede Doelen Nederland,ondsenwervingblog.

Je werkt als fondsenwerver en relatiebeheerder, maar hebt daar zelf het label ‘verbinder’ op geplakt.

‘Voor mij zit in de functietitel ‘verbinder’ een combinatie van die twee onderdelen. Pure fondsenwerving kan opgevat worden als eenrichtingsverkeer: ik vraag, jij geeft. Maar ik wil een beleving creëren en zorgen dat de verbinding structureel wordt, en daarmee de donaties. We refereren aan onze donateurs als ‘redders aan de wal’, ten opzichte van de vrijwilligers die de ‘redders op zee’ zijn. Het één kan niet bestaan zonder het ander, dus je wilt zorgen dat je donateur dat voelt. De magie zit in de momenten waarin die twee groepen elkaar ontmoeten. Het is mijn werk om die verbinding te leggen; dat leidt ertoe dat mensen trots worden om bij te mogen dragen, dat ze daar betrokkenheid bij voelen.’

Hoe doe je dat?

‘Ik probeer op allerlei niveaus ontmoetingen te faciliteren tussen donateurs of bedrijven en de vrijwilligers die het reddingswerk doen. We kunnen mensen meenemen op een reddingboot en ze het werk laten beleven, maar dat is slechts de kers op de taart. Échte interactie is wat mensen dichter bij elkaar brengt.’

Wat doet de KNRM precies?

‘Men denkt wel eens dat de KNRM hetzelfde is als de reddingsbrigade, maar het zijn twee verschillende organisaties. Elk met een eigen organisatiestructuur en een eigen werkgebied. Kort gezegd is de reddingsbrigade in de zomer actief op het strand en in de branding, waar de vrijwilligers van de KNRM 24/7 en bij alle weersomstandigheden op en rond de zee en het ruime binnenwater gealarmeerd kunnen worden voor het redden en helpen van mens en dier. De Kustwacht is weer iets anders: zij zijn als het ware de meldkamer, zij bepalen wie in actie moet komen na een melding.’

‘Als de KNRM dan nodig is, gaan bij de vrijwilligers in de buurt piepers af. Gemiddeld gebeurt dat 2.500 keer per jaar op de in totaal 45 plekken waar we actief zijn. Noodsituaties kunnen 365 dagen per jaar, 24 uur per dag gebeuren. Dat vind ik zo bizar aan onze vrijwilligers: zij doneren met de manier waarop zij hun leven indelen, ontzettend veel tijd aan het redden van levens van mensen die ze niet kennen. Als ze een stukje gaan wandelen, nemen ze hun fiets aan de hand mee, omdat ze binnen tien minuten op de boot moeten kunnen zijn. Ze staan altijd aan.’

'Wat wij doen is écht, op het randje van leven en dood'

KNRM draait op vrijwillige bijdragen en ontvangt geen overheidssteun. Waarom niet?

‘Het is de afgelopen 200 jaar goed gegaan zonder! Maar zonder gekkigheid, onafhankelijkheid is voor ons ongelofelijk belangrijk. We willen te allen tijde onze eigen keuzes kunnen maken. Als wij vinden dat een bepaald overlevingspak het beste is, willen we dat regelen zonder rekening te moeten houden met regels uit Den Haag. Het maakt niet uit wie je bent of wat je hebt gedaan: wij redden iedereen, kosteloos, en met hulp van vrijwilligers. Dat kunnen we door donaties. Een ander voordeel is dat wanneer iemand een briljant idee heeft, ze er simpelweg mee naar onze directeur kunnen. Dan kan het zo geregeld zijn.’

In je werk staat het maken van verbindingen centraal. Wat is daarbij jouw belangrijkste troef?

‘Onze verhalen. We kunnen heel goed vertellen wie we zijn en wat we doen en je raakt daar snel van onder de indruk. We hebben een prachtige podcast (Redders op Zee, red.) waarin zowel de redders als geredde mensen hun ervaringen delen. Soms zijn die reddingsacties heel heftig geweest. Sowieso moedigen we het aan dat vrijwilligers vertellen over de dingen die ze meemaken, ook al vinden zij het zelf de normaalste zaak van de wereld.’

‘Ook hebben we een succesvolle serie gemaakt met influencer Govert Sweep. Hij heeft bij ons het hele opleidingstraject wat vrijwilligers moeten doen voor ze starten bij de KNRM doorlopen en ongezouten vastgelegd hoe dat ging. Hij was er niet voor de foto’s en de likes, maar om het échte verhaal te vertellen. Wat wij doen is echt, op het randje van leven en dood. Daar moet je mee om kunnen gaan en je moet het willen. Bij Govert klopte dat. Hij had tijdens de serie ook een pieper, ging mee met acties en was laatst op eigen initiatief aanwezig op een KNRM-event.

Hoe is jullie fondsenwervingsmix?

‘We ontvangen veel particuliere giften en we mogen nalatenschappen ontvangen, waar we heel dankbaar voor zijn. Die zijn heel vaak geoormerkt, bijvoorbeeld voor een specifieke reddingboot of reddingstation. Daarnaast hebben we veel bedrijfspartners: zoals grote organisaties die zich aan de KNRM in het groot verbinden, maar ook lokale bedrijven die zich inzetten voor een specifiek reddingstation. Voorheen was dat vooral vanuit de maritieme- en offshore sector, maar nu ook steeds meer bedrijven uit andere sectoren die bij onze kernwaarden passen: samen, veilig en met vertrouwen. Lokaal worden giften heel concreet en persoonlijk. Zij sponsoren dan bijvoorbeeld een overlevingspak, waarna ze dat pak aan een vrijwilliger overhandigen, in plaats van een cheque aan de stichting.'

'Het is voor een lokale ondernemer leuker om te schenken aan een bekende'

Hoe leiden jullie dat in goede banen?

‘Dat is inderdaad een uitdaging voor ons team. We proberen bij ieder reddingstation iemand te hebben die zich lokaal bezighoudt met de fondsenwerving en wij begeleiden hen vanuit het hoofdkantoor. Het is goed en duurzaam als zulk soort acties lokaal gecommuniceerd en gevoeld worden. Wij hoeven niet alle vissen zelf binnen te halen, we delen liever de hengels uit. Uiteindelijk is het voor een lokale ondernemer ook leuker om te schenken aan iemand die je kent.’

Wat is de voornaamste uitdaging die jij in jouw werk tegenkomt?

‘Voor mij is dat focus in mijn werk vinden. Ik vind alles binnen de KNRM leuk en daardoor zou ik 24/7 kunnen werken. Dat komt ook door de authentieke passie die je voelt bij de collega’s en de vrijwilligers die zich niet altijd op kantooruren inzetten. Dat maakt het soms moeilijk om nee te zeggen. Maar ik heb een fantastisch gezin en ik hang nog steeds erg graag aan de kite, dus die balans vinden tussen werk en privé vind ik wel heel belangrijk. Ik wil mijn werk zo goed mogelijk doen, zonder uitgeblust te raken.’

Op welke dag in je fondsenwervende carrière kijk je nog wel eens terug?

’11 mei 2020 was voor mij een hele heftige dag. Toen verongelukten vijf surfers door het zeeschuim bij Scheveningen. Ik werkte toen net twee maanden bij de KNRM en was die dag aan het kiten in IJmuiden. Bij mij waren de omstandigheden geweldig, er ontstonden door de zon op het wilde water regenboogjes in de golven. Ik was zo gelukkig. Op de kant kwam ik erachter wat er verderop gebeurd was. Eén persoon is pas na drie weken gevonden. Daar heb ik het ook echt persoonlijk moeilijk mee gehad.’

‘Tegelijkertijd werd het meteen duidelijk dat je onderdeel bent van een organisatie die in zulke situaties ongelofelijk veel kan betekenen. We hebben één surfer kunnen redden. Het leidt tot enorme trots en dankbaarheid voor de inzet van de vrijwilligers. Het motiveert mij ook om bij te dragen aan kleinere acties. Ik denk dat iedereen die hier werkt wel zo’n moment kent, waarop het duidelijk werd: hierom doe ik dit werk.’

Wat was het grootste dilemma waar je in je carrière mee bent geconfronteerd?

‘Ik heb niet echt grote dilemma’s gehad. Ik ben iemand die graag zijn gevoel volgt. Als iets niet goed voelt, doe ik het niet. Wat wel door je hoofd schiet, bijvoorbeeld na zoiets vreselijks als het drama in Scheveningen, is hoe je dan met fondsenwerving aan de slag gaat. Als je ziet dat de heftige verhalen iets losmaken, wil je mensen in staat stellen wat te doen, met respect voor de betrokkenen over wie het gaat. Vrijwilligers vinden het vragen om bijdragen sowieso wat moeilijker, maar als donateurs of partners een intrinsieke motivatie hebben en aangeven graag ons werk mogelijk te maken, neemt dat zo’n dilemma ook praktisch weer weg.’

‘Kijk niet alleen maar naar wat jij als werver wilt, maar ook naar wat je doelgroep wil’

Wat is de belangrijkste les die je hebt geleerd?

‘Kijk niet alleen naar wat jij als werver wilt, maar ook naar wat je doelgroep wil. Soms ben je met een goed idee op de verkeerde plek. Zorg ervoor dat je met mensen in gesprek raakt om erachter te komen wat zij willen.’

Hoe zie jij je toekomst als fondsenwerver?

‘Lekker doorgaan zoals het gaat! Hoe meer tijd er verstrijkt, hoe mooier de relaties worden. Alle samenwerkingen zijn klein begonnen en sommigen zijn ondertussen organisch naar veel grotere partnerschappen gegroeid. Daar zijn ook bedragen mee gemoeid waarvan je jaren geleden niet had durven dromen. Dat wil ik heel graag voortzetten.’

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Interview, KNRM, Over fondsenwerving, Fondsenwerving, Relatiebeheer, Vf 28-1, Jeroen Wooning, Redders aan de wal, Redders op zee, Reddingswerk, Verbinder

Doneren moet net zo makkelijk zijn als Netflix afsluiten

2026-04-16T14:00:39Z

Tips voor (kleine) organisaties met een klein budget

De donatiepagina is geen op zichzelf staand eiland

Veel non-profits leggen de nadruk op de donatiepagina, maar deze vormt slechts het sluitstuk van een zorgvuldige bezoekersreis. Een abonnement bij een streamingdienst komt pas tot stand als de hele ervaring klopt. Wanneer potentiële donateurs zoekraken in moeilijk te begrijpen teksten en onlogische navigatie, bereiken zij de donatiepagina meestal niet.

Verbinden in plaats van zenden

Een veelvoorkomende valkuil is het schrijven van teksten vanuit de organisatie: ‘Kijk eens wat wij allemaal doen’. Maar een bezoeker komt meestal met de insteek: ‘Wat valt er voor mij te halen of wat kan ik betekenen?’. Het omdraaien van dit perspectief is essentieel voor een soepel donateurservaring. Zorg voor makkelijk te begrijpen teksten met een warme, menselijke toon. Spreek de lezer zoveel mogelijk aan met ‘jij’ en gebruik niet onnodig ‘wij’.

De donateur verwacht een soepele ervaring bij het doneren

Navigatie

Daarbij belemmert onduidelijke navigatie het donatieproces. Een heldere menubalk met duidelijke koppen helpt bezoekers buitenstaanders de weg op de website te vinden. Vergeet in de menubalk niet een home-knop en een opvallende donatieknop om bezoekers makkelijk te laten navigeren. Het hamburgermenu - de drie streepjes - werkt goed op de mobiele versie. Hoewel het hamburgermenu een opkomende trend is op de desktop en laptop, werkt dit op deze apparaten echter drempelverhogend. De footer - de sectie onderaan de website - is de ideale plek voor contactgegevens, de belangrijkste oproep en het bouwen van vertrouwen via certificeringen zoals ANBI en CBF. Ook de inzet van call-to-actions - navigatieknoppen - op veelbezochte pagina’s voorkomt dat bezoekers de website verlaten zonder actie te ondernemen.

Als laatste moet de donatie frictieloos verlopen. Vraag alleen wat nodig is en zorg voor zo min mogelijk afleiding. Daarnaast is het aanbieden van de gewenste betaalmethodes cruciaal, waaronder iDEAL (gaat over naar Wero), creditcard, PayPal, Klarna, Google Pay en Apple Pay. De ervaring stopt niet bij de betaling. De nazorg onderscheidt een organisatie en vergroot de kans op donateursbehoud. Een bedankpagina en een warme bedankmail zijn hierbij onmisbaar.

Je hoeft vaak geen compleet nieuwe website of dure tools aan te schaffen

Vertrouwen bouwen en optimaliseren met feedback

Een vaak vergeten onderdeel in de journey van goede doelen is het vragen om feedback. In de commerciële sector gebeurt dit na een aankoop vrijwel altijd, maar na een donatie zelden. Feedback vragen is de sleutel om het proces te optimaliseren en vertrouwen op te bouwen. Via CRM-systemen of eenvoudige onlinevragenformulieren, zoals Google Forms, kan een link in de bedankmail worden toegevoegd. Negatieve feedback kan gebruikt worden om het donatieproces verder te optimaliseren. Positieve reacties kunnen zelfs, na toestemming, als quote op de website gebruikt worden om het vertrouwen van nieuwe bezoekers te verhogen.

Waarom dit juist werkt voor kleine non-profits

De ‘Netflix-standaard’ is niet alleen haalbaar voor organisaties met grote budgetten. Juist kleine non-profits kunnen met een paar slimme keuzes meer donaties ophalen. Denk aan een duidelijke boodschap in de eerste drie seconden, één logische route naar doneren, gevolgd door een eenvoudig donatieformulier met een bedankpagina en -mail. Je hoeft vaak geen compleet nieuwe website of dure tools aan te schaffen. Met kleine aanpassingen maak je het voor bezoekers makkelijker om ‘ja’ te zeggen. Dat zie je terug in meer vertrouwen en uiteindelijk in meer donaties.

Een logische vraag die je nu kan hebben is: ‘Waar begin ik?’ Begin bij voorkeur bij het doel en de doelgroep van de website. Vertaal dat vervolgens naar een logische menustructuur en schrijf per pagina uit wat de bezoeker daar moet kunnen vinden. Doe vooral inspiratie op bij andere websites. Staat dit goed? Kijk dan naar een frictieloos donatieformulier en een goed ingericht bedankproces. Houd het behapbaar. Niet alles hoeft in één keer, start met wat de hoogste prioriteit heeft.

De aanpak verschilt per stichting. Stichting Forerunner begon met een logische menustructuur en herontwerp die aansloten bij de vernieuwde visie en de donatiepagina volgde pas later. Gezond Natuur Wandelen koos eerst voor optimalisatie van het donatieformulier en voegde een bedankpagina en e-mail toe. WereldWijde Zending koos voor een grotere stap en lanceerde in een keer een volledig nieuwe website.

Welke route je ook kiest, prioriteer en verbeter daarna stap voor stap.

De Checklist voor de Netflix-standaard in het kader helpt om snel te zien welke stappen nu al haalbaar zijn en waar de grootste winst zit, ook met een klein budget.

De checklist voor de 'Netflix-standaard'

Loop de volgende punten na om direct aan de slag te gaan:

1) Maak binnen 3 seconden duidelijk: wat is het doel, voor wie en wat kan de bezoeker doen?

2) Zorg voor één logische route naar doneren: vaste donatieknop in het menu en duidelijke call-to-actions op veelbezochte pagina’s.

3) Schrijf vanuit de bezoeker: helder, warm en menselijk, zo min mogelijk ‘wij’, zoveel mogelijk ‘jij’.

4) Houd de navigatie simpel: duidelijke knoppen, home-knop, op desktop liever geen hamburgermenu als hoofdmenu.

5) Maak het donatieformulier frictieloos: vraag alleen wat nodig is, toon bedragopties en leid niet af met extra’s.

6) Rond af met goede nazorg: bedankpagina en -mail.

7) Vraag feedback en verbeter: geef donateurs de mogelijkheid om feedback te geven en leer daarvan.

Bekijk voor inspiratie deze Gids voor krachtige webteksten, of bekijk een voorbeeld-feedbackformulier.

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Over de auteurs

Laura Joe – de Bruine en Gabriel Joe helpen met hun team kleine en middelgrote non-profits met het optimaliseren van websites en online fondsenwervingscampagnes. Laura deelt daarnaast regelmatig praktische tips via haar LinkedIn-pagina.

Labels: Must read, Tools & Tips, Donor Journey, Wilde Ganzen, Website, Online doneren, Customer Journey, Webdesign, Donatiepagina, Netflix, Laura Joe - de Bruine, Feedback, Vf 28-1, Gabriel Joe, Gezond Natuur Wandelen, Hamburgermenu, Kleine organisaties, Stichting Forerunner, WereldWijde Zending

Het Goede Doelen Platform strijdt voor het maatschappelijk loterijstelsel

2026-04-07T11:28:43Z

Je bent waarnemend voorzitter? Wat is daarvan de reden?

Ineke Sybesma: ‘We zitten in een zoektocht naar wat voor type voorzitter het beste past. Soms is een onafhankelijke voorzitter heel waardevol, maar op andere momenten is het juist belangrijk dat de voorzitter uit de praktijk komt en concreet kan maken wat het betekent als loterijopbrengsten onder druk komen te staan. Ik doe dit als vrijwilliger, naast mijn werk als directeur-bestuurder van Fonds Slachtofferhulp. Ook de andere bestuurders in onze regiegroep komen uit de praktijk van goede doelen, sport en cultuur.’

Waarom is die praktijk zo belangrijk?

Sybesma: ‘Als je kunt uitleggen wat het wegvallen van loterijgelden betekent voor echte maatschappelijke initiatieven, gaat het veel meer leven voor ambtenaren en politici. Ik kan zeggen dat wij zonder loterijgeld nooit het Centrum Seksueel Geweld met zestien locaties in Nederland konden mogelijk maken. Door onze praktijkervaring komt er realiteits-zin in de gesprekken.’

Jullie maken een scherp onderscheid tussen loterijen en online kansspelen. Waarom is dat zo’n belangrijk punt voor jullie?

Sybesma: ‘Omdat het echt fundamenteel verschillende producten zijn. Loterijen vallen onder laag-risicospelen: je koopt een lot, de tijd tussen inzet en uitkomst is groot en er is geen verslavingsrisico. Online gokken werkt totaal anders: instant beloning, veel prikkels en het is extreem verslavend. Als goede doelen willen wij niet betrokken worden bij deze hoog-risicospelen.’

Henriëtte Kievit: ‘Het ministerie van Justitie laat momenteel onderzoek doen naar risicoprofielen van kansspelen, zodat risicogestuurd beleid verder kan worden vormgegeven. Dat is belangrijk. Historisch gezien bestaan loterijen al sinds de achttiende eeuw; het is echt een ander type product.’

Sybesma: ‘Toch worden loterijen in beleid en politiek debat nog te vaak op één hoop gegooid met online gokken. Bijvoorbeeld als het gaat om een beperking op reclame voor kansspelen, die raken ook de reguliere loterijen. Dit roept de vraag op: zou het niet beter zijn om het loterijproduct in een andere wet te gieten dan online gokken?’

Jullie geven gevraagd en ongevraagd advies aan beleidsmakers. Hoe ziet dat er in de praktijk uit?

Sybesma: ‘We spreken met meerdere ministeries en politici over wetgeving en Europese regels. We worden vaak gevraagd om mee te denken bij beleidsvoornemens, ook op lokaal niveau. Soms zien we ook wetgeving aankomen waarvan we denken: dit gaat onbedoeld grote negatieve gevolgen hebben voor loterijopbrengsten.’

Kievit: ‘Een concreet voorbeeld is de herziening van de Energiewet. Die was bedoeld om consumenten te beschermen tegen agressieve verkoop door energiebedrijven, maar zou ook loterijen op het gebied van telemarketing raken. Toen we dat signaleerden en aankaartten, bleek dat dit niet de bedoeling was en is dit op initiatief van de Tweede Kamer aangepast.’

Sybesma: ‘Dat komt vaker voor. Dan zeggen politici of beleidsmakers achteraf: ‘Dat hadden we niet zo bedoeld.’’

In jullie werk hebben jullie veel contact met politici. Wat zijn jullie boodschappen?

Sybesma: ‘We zien bijvoorbeeld dat sommige partijen voorstellen doen die raken aan de vrije besteedbaarheid van loterijgelden. Als de politiek gaat bepalen waaraan dat geld besteed moet worden, is dat een enorme aantasting van de positie en werking van goede doelen. Nederland is een samenleving waarin ongelooflijk veel mooie initiatieven ontstaan, juist dankzij goede doelen, sport en cultuur. Dat kan omdat zij beschikken over vrij besteedbare middelen uit de loterijen. Met dat geld kunnen organisaties dingen doen die de overheid niet kan of niet snel genoeg kan financieren: vernieuwen, experimenteren, inspelen op maatschappelijke nood. Dat geld is ongeoormerkt, en dat is een ongelooflijk groot goed. Daar moet je niet zomaar aan gaan morrelen. Dat is ook precies de boodschap van onze campagne ‘Wij houden Nederland draaiend’: pas op voordat je selectief gaat ingrijpen in een systeem dat bewezen werkt.’

Kievit: ‘Soms wordt gezegd: als loterijgeld wegvalt, dan kan de overheid dat wel compenseren met subsidies. Dat is irreëel en ook onwenselijk. Subsidies zijn geoormerkt, bieden veel minder flexibiliteit en zijn regelmatig onderwerp van bezuiniging. Bovendien kunnen sommige goede doelen geen subsidies accepteren vanwege onafhankelijkheid en neutraliteit.’

‘Met onze campagne ‘Wij houden Nederland draaiend’ laten we de maatschappelijke impact van goede doelen, cultuur en sport zien. Een enorme impact, tegen een relatief gering bedrag, door de inzet van al die vrijwilligers, donateurs en loterijgelden. Als dat zou wegvallen…’

Sybesma: ‘Of politici denken aan het verhogen van de kansspelbelasting. Ze denken dat ze daarmee veel geld gaan winnen voor de staatskas, maar het resultaat is juist dat er minder gespeeld wordt via het legale aanbod. Het heeft dus juist het omgekeerde effect. Plus dat de afdracht aan goede doelen onder druk komt te staan.’

‘In verkiezingsprogramma’s is kansspelbeleid doorgaans geen onderwerp dat bovenaan staat, dus daar moet je realistisch in zijn. Wij richten ons vooral op de momenten en plekken waar beleid echt wordt gemaakt en aangepast. Wat we wél doen, is nadrukkelijk aandacht vragen voor het risico dat er besluiten worden genomen zonder voldoende kennis van zaken. Dat kan immers grote gevolgen hebben.’

Bekijk de video op de campagnesite van 'Wij houden Nederland draaiend'

Soms is er kritiek dat niet altijd duidelijk is op basis van welke criteria het ene doel wel een bijdrage krijgt en het andere niet.

Sybesma: ‘We vragen voortdurend aandacht voor het belang van objectiviteit en transparantie. Wat wij vanuit het platform zien en horen, is dat de procedures bij de loterijen zorgvuldig zijn ingericht. Daarbij spelen onder andere de CBF-normen een belangrijke rol. We worden ook regelmatig meegenomen in hoe die procedures werken, en daaruit blijkt dat er echt sprake is van een objectief en zorgvuldig proces.’

‘Als je het totaalbeeld bekijkt, zie je dat de opbrengsten van zowel de grote als de kleinere loterijen uiteindelijk een enorm breed bereik hebben. Via directe bijdragen én via verdeelfondsen komt het geld in vrijwel heel Nederland terecht: bij grote landelijke organisaties, maar ook bij lokale initiatieven, sportverenigingen en culturele instellingen.'

'Als je al die stromen bij elkaar optelt, zie je dat het geld van loterijspelers de samenleving op heel veel plekken raakt. Wij bespreken nadrukkelijk geen individuele toekenningen. Onze taak is het bewaken van het collectieve belang: dat de totale opbrengst uit loterijen voor goede doelen, cultuur en sport behouden blijft.’

Doen jullie ook onderzoek naar de maatschappelijke impact van loterijbijdragen?

Sybesma: ‘Ja, als dat helpt in het debat, doen we onderzoek. Als je de maatschappelijke waarde financieel inzichtelijk maakt, kom je op enorme bedragen uit. Dat helpt om het belang van dit stelsel tastbaar te maken.’

Kievit: ‘Daarnaast doen we publieksonderzoek. Daaruit blijkt dat driekwart van de Nederlanders het belangrijk vindt dat loterijen geld inzamelen voor goede doelen, cultuur en sport.’

Wat zijn jullie belangrijkste aandachtspunten voor de komende jaren?

Sybesma: ‘De focus in beleid ligt nu sterk op online gokken en dat is begrijpelijk. Maar het risico is dat het maatschappelijke loterijstelsel daarin wordt meegesleept. Wij blijven aandacht vragen voor het onderscheid tussen loterijen en hoog-risicospelen, voor vrije besteedbaarheid en voor het maatschappelijke karakter van het stelsel. Dit systeem van maatschappelijke loterijen, dat zeshonderd miljoen voor de samenleving oplevert, werkt. Het ondersteunt een enorm netwerk van goede doelen, sportverenigingen en culturele organisaties. Daar moet je als samenleving zuinig op zijn.’

‘Niets is zo overtuigend als goede doelen die zélf het verhaal vertellen'

Volgens Jonne Arnoldussen, managing director bij Postcode Loterij en VriendenLoterij, is het Goede Doelen Platform cruciaal, juist omdat het verhaal over de impact die zij kunnen maken met hun bijdrage niet door de loterijen zelf wordt verteld, maar door de goede doelen. ‘Het is heel belangrijk als mensen van de goede doelen zélf laten horen hoe belangrijk de vrij besteedbare loterijfinanciering voor hen is,’ zegt hij. ‘Wij doen dit als loterij vanuit het geloof in een sterk en onafhankelijk maatschappelijk middenveld. Maar als zij dat zelf vertellen, is dat zoveel meer vertrouwenwekkend.’

Die geloofwaardigheid zit volgens Arnoldussen in het netwerk van de goede doelen zelf. ‘Niets is zo sterk als een doel dat met zijn eigen achterban kan uitleggen waarom deze financiering nodig is,’ zegt hij. ‘Al die goede doelen vertegenwoordigen enorme achterbannen. Dat maakt het signaal zo krachtig.’

De impact van de loterijen is zichtbaar in de cijfers. Volgens Arnoldussen hebben de zes loterijen binnen de Postcode Loterij Groep samen voor het eerst meer dan één miljard euro opgehaald voor goede doelen en cultuur. 160 miljoen daarvan is afkomstig van de VriendenLoterij.

En de groei zet door, ook internationaal. ‘We starten dit jaar in Canada. Nu komt nog iets meer dan de helft van de opbrengsten uit Nederland, maar hopelijk straks niet meer, omdat de internationale groei sneller gaat.’

Tegelijkertijd maakt Arnoldussen zich zorgen over het toenemende reclameverbod in gemeenten. ‘Je ziet dat meer steden worstelen met gokreclames, vooral door de opkomst van online casino’s,’ zegt hij. ‘Maar gemeenteraden maken vaak onvoldoende onderscheid tussen verslavende, winstgedreven casino’s en niet-verslavende, fondsenwervende loterijen die ook nog eens non-profit zijn.’ Dat gebrek aan onderscheid leidt volgens hem tot problematisch lokaal beleid. ‘In Groningen en Tilburg speelt dit nu concreet. Door reclame voor loterijen te beperken, dwing je organisaties steeds meer om via grote Amerikaanse platforms als Meta en Google te adverteren,’ zegt hij. ‘Dat vind ik zo krom: beleid dat bedoeld is om gokproblematiek aan te pakken, duwt partijen juist in de armen van de techbedrijven, die men zegt te willen bestrijden.'

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Campagne, Cultuur, Loterijen, Goede Doelen Loterijen, Goede Doelen Platform, Sport, Kansspelen, Lobby, Jonne Arnoldussen, Beleid, Maatschappelijk, Vf 28-1, Fonds Slachtofferhulp, Henriette Kievit, Ineke Sybesma, Wij houden Nederland draaiend

Impact Matters viert tienjarig bestaan met jubileumevent

2026-04-07T11:29:03Z

Na een openingswoord van dagvoorzitter Elke van Boxmeer, nam oprichter en spin in het web Henriette van Eeghen kort het woord. Ze sprak over de honderden projecten die Impact Matters door de jaren heen heeft afgerond met hulp van twaalf partnerbedrijven die vrijwilligers leveren.

‘Het was natuurlijk altijd onze ambitie om het idee te laten slagen, maar het is fantastisch om te zien dat het ook realiteit is geworden, dat de samenwerkingsverbanden er echt zijn gekomen. Dat is echt gaaf,’ zegt Van Eeghen tegen Vf. Zij bemerkt een groeiende morele ambitie bij werknemers. ‘In de zaal zaten vandaag vertegenwoordigers van tientallen stichtingen en partnerbedrijven met wie we projecten hebben mogen doen en nog allerlei anderen die een steentje hebben bijgedragen aan het succes van Impact Matters.’

Impact Matters

Impact Matters verbindt professionals uit het bedrijfsleven aan vraagstukken van goede doelen. De organisatie brengt behoefte en professionele expertise bij elkaar, begeleiden het project en zorgen daarna voor een evaluatie. Ze werken daarvoor samen met allerlei samenwerkingspartners, waaronder het VSBfonds, de Nationale Postcode Loterij en het Oranje Fonds. Deze fondsen steunen projecten met geld, kennis en netwerken. De samenwerkingen worden als erg goed ervaren: gemiddeld waarderen de ideële organisaties en professionele vrijwilligers het project met een 8,5.

De kracht van eerlijkheid

Oud-hockeyer Dennis Warmerdam verzorgde daarna de keynote over groei ondanks tegenslag en de kracht van eerlijkheid. Hij vertelde dat hij in zijn jonge jaren maar één doel had: spelen en scoren voor het Nederlands team. Een hardnekkige polsblessure zat hem daarbij in de weg. Onderzoek wees uit dat er kanker in zijn rechteronderarm bleek te zitten. Hij moest stoppen met hockeyen en dreigde zelfs door amputatie zijn arm te verliezen, maar met hulp van dokters en baanbrekende technologie (en Warmerdam’s goede fitheid) kon zijn arm worden gered.

In de keynote reflecteerde Warmerdam op die periode die zowel mentaal als fysiek erg zwaar voor hem was. In het begin merkte hij onvoldoende steun van zijn omgeving. Uit de open gesprekken die hij daarop met vrienden en familie voerde, bleek dat zij niet wisten hoe ze hem het beste konden ondersteunen. De vraag ‘Wat kan jij doen?’ hielp hem en zijn omgeving erdoor en leerde hem zelf ook waardevolle lessen. Zijn pleidooi voor kwetsbaarheid en eerlijkheid kwam goed binnen bij de bijna honderd aanwezigen.

Nadat hij van de ingreep hersteld was, kon Warmerdam de hockeystick weer oppakken en keerde hij terug in het Nederlands team, naar eigen zeggen als betere speler door zijn ervaring en opgedane zelfkennis. Hij schreef er een boek over. In 2025 keerde, geheel onverwacht, de kanker weer terug. Opnieuw had hij zijn omgeving nodig om met de klap om te gaan, want ook al was de diagnose zo goed als dezelfde, ervaarde hij de mentale klap totaal anders. Zo gaf hij de aanwezigen mee om in gesprek én eerlijk te blijven.

Awards en muziek

Daarna was het tijd voor de uitreiking van de Impact Matters Award voor de mooiste samenwerkingen tussen non-profitdoelen en bedrijfsvrijwilligers. Nadat de genomineerden (Stichting voor Sara met Eurofiber, Sexmatters en de Ivy Foundation met Arlande en F|Fort Foundation met de Nederlandse Loterij) in een video werden voorgesteld mocht het aanwezige publiek stemmen op hun favoriet. Met ongeveer 45 procent van de stemmen ging de Award naar Stichting voor Sara en Eurofiber, voor een samenwerking op het gebied van databeheer.

Het slotakkoord lag in handen van jazzdrummer Eddy Veldman en vijf van zijn leerlingen. Hij spuide levenslessen in een swingende muzikale omlijsting, waarbij ook een aantal aanwezigen de drumstokken ter hand mochten nemen.

Toekomst

Van Eeghen ziet nog veel groeipotentieel voor Impact Matters, ook al is de organisatie zelf klein. ‘Ik ben enorm trots op het feit dat het concept staat en dat het werkt. Dat er continu hulpvragen binnenkomen, samenwerkingspartners zich aandienen en vrijwilligers zich bij ons aanmelden. Ik ben bij elk project aanwezig bij het startschot en steeds denk ik: dit is een parel van een project.’

‘Mijn ambitie is op kwaliteit en bereik te blijven innoveren en verbeteren. We halen alleen een groot bereik door met anderen samen te werken en we willen dat netwerk verder versterken en aanhalen. Vandaag zie je prachtig wat voor impact mooie samenwerkingen hebben.’

Labels: Reportage

Meer dan likes alleen: hoe goede doelen kunnen reageren op kritiek op sociale media

2026-03-31T11:31:29Z

In mijn werk met non-profits zie ik hoe communicatie- en marketingteams steeds vaker worstelen met lastige reacties, zeker wanneer ze online adverteren en bewust buiten hun eigen bubbel treden.

Sociale media zijn geen veilige etalage

Veel goede doelen benaderen sociale media nog steeds als een plek om successen te tonen of campagnes te promoten. Maar sociale media zijn geen ‘extra website’. Het zijn online ruimtes waar interactie centraal staat. En interactie betekent: controle loslaten.

Wie een bericht plaatst over klimaat, armoede, migratie, dierenwelzijn of gezondheidszorg, raakt al snel aan waarden, overtuigingen en emoties. Voeg daar betaalde advertenties aan toe en je boodschap verschijnt bij mensen die je organisatie niet kennen, je missie wantrouwen of zich er zelfs tegen verzetten. Dat vergroot de kans op lastige reacties aanzienlijk.

Waarom online reacties zo snel escaleren

Online gelden andere spelregels dan offline. Ten eerste is er afstand en het zogenaamde ‘online desinhibition effect’. Mensen zien niet wie er aan de andere kant zit, voelen geen directe sociale rem en reageren sneller vanuit frustratie of boosheid. Ten tweede spelen algoritmes een rol: berichten met veel emotie (en dus vaak polarisatie) krijgen meer zichtbaarheid. Extremere uitspraken worden beloond met bereik.

Het gevolg? Reacties verharden sneller. Wat eerst schokkend was, wordt na verloop van tijd ‘gewoon’. Voor goede doelen is dat extra pijnlijk. Zij werken vanuit idealen, solidariteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Juist daarom komen negatieve reacties vaak harder binnen.

Moderatie is de sleutel tot een open discussie, geen censuur

Een van de grootste misverstanden rond contentmoderatie is dat het zou gaan om het verwijderen van meningen, om censuur dus. Maar in werkelijkheid gaat modereren over ruimte creëren voor discussie. Over zorgen voor een omgeving waarin meer mensen zich durven uitspreken, niet minder.

Wanneer grove beledigingen, desinformatie of haatdragende reacties blijven staan, trekken veel mensen zich terug. Niet omdat ze niets te zeggen hebben, maar omdat ze geen zin hebben in een online gevecht. Dat is de stille meerderheid: potentiële donateurs, vrijwilligers en partners die wel lezen, maar afhaken als het gesprek ontspoort.

Wat kun je concreet doen?

Er bestaat geen magische oplossing die lastige reacties doet verdwijnen. Wel zijn er stappen die een groot verschil kunnen maken.

1) Werk met duidelijke huisregels

Huisregels zijn geen formaliteit, maar een werkinstrument. Ze maken expliciet welk gedrag welkom is en welk niet. Ze helpen je om consequent te reageren (wanneer verwijder je een reactie, wanneer blokkeer je een gebruiker?) en geven je houvast wanneer emoties oplopen. Voor teams is dit essentieel: iedereen weet waar de grenzen liggen en hoeft niet telkens opnieuw te onderhandelen. Je kunt vertrekken van voorbeeldteksten , maar het sterkste is wanneer je deze regels helemaal aanpast aan jouw stijl, merk en organisatievoorkeuren.

Zo kiest het Vlaamse telecombedrijf Telenet bijvoorbeeld voor huisregels met een duidelijke knipoog. Zij schrijven zinnen als: ‘Een misplaatste comment? Dan trekken we er onherroepelijk de stekker uit.’ Of: ‘Blijf jij op negatieve vibes surfen? Daar wordt niemand vrolijk van.’ Het toont dat grenzen stellen perfect kan zonder kil of bureaucratisch te klinken.

2) Maak onderscheid tussen kritiek en grensoverschrijding

Niet elke scherpe reactie is ‘lastig’. Kritiek kan waardevol zijn en zelfs bijdragen aan vertrouwen, op voorwaarde dat je het serieus neemt. Door eerst te erkennen wat iemand aankaart, zonder meteen in de verdediging te schieten, zakt de spanning vaak al. Bovendien is kritiek soms terecht. Ook binnen goede doelen loopt er wel eens iets mis. Dat benoemen en erkennen vraagt moed, maar versterkt je geloofwaardigheid juist. Toegeven dat iets beter had gekund, maakt je organisatie menselijk en betrouwbaar.

Tegelijk betekent openstaan voor kritiek niet dat alles moet kunnen. Beledigingen, discriminatie of intimidatie dragen niet bij aan een constructief gesprek en vragen om duidelijke begrenzing. Hetzelfde geldt voor uitspraken die onwettig zijn, zoals het aanzetten tot haat of geweld of bijvoorbeeld het ontkennen van de Holocaust. Door hier consequent in te zijn, maak je het verschil tussen meningsuiting en grensoverschrijdend gedrag.

Wist je trouwens dat je op Facebook en Instagram kunt instellen dat berichten en opmerkingen met grof taalgebruik automatisch verborgen worden? Je kunt daarbij kiezen voor een standaardfilter, maar ook zelf extra woorden toevoegen die je liever niet op je pagina ziet verschijnen. Dat helpt om de scherpste randjes weg te nemen nog voor een discussie escaleert.

Sh*tstorm Survial Guide

Voor het boek ‘Sh*tstorm Survival Guide’ sprak Van Belleghem met academici, communicatie-experts en mensen uit de praktijk van goede doelen en maatschappelijke organisaties. Ze verzamelde inzichten uit onderzoek, aangevuld met herkenbare cases en situaties die zich elke dag online afspelen.

Lees meer: delphinevanbelleghem.be/shitstorm

3) Zie lastige reacties als een opportuniteit

Kritische vragen of zelfs beledigende reacties kunnen trouwens ook een kans zijn. Niet zozeer om die ene boze of provocerende ‘reageerder’ te overtuigen (dat lukt zelden) maar om zichtbaar te maken waar je als organisatie voor staat. Veel meer mensen lezen mee zonder zelf te reageren. Door helder en consequent te antwoorden, kun je je kernboodschap herhalen, nuance aanbrengen en je waarden concreet maken.

Een voorbeeld uit de non-profitsector: een natuurorganisatie kreeg een storm aan reacties na het delen van een foto waarop een vrouw met hoofddoek te zien was. De inhoud van het bericht ging over natuur en engagement, maar de reacties gingen vrijwel uitsluitend over het uiterlijk en de identiteit van de afgebeelde persoon. De organisatie koos ervoor om niet in discussie te gaan met elke individuele reactie, maar wel duidelijk te communiceren waar ze voor stond. Door expliciet te benoemen dat iedereen welkom is binnen hun werking en dat diversiteit geen afwijking is van hun missie, maar er deel van uitmaakt, maak ten ze hun waarden zichtbaar voor het bredere publiek dat meelas. Ze namen zich zelfs voor om in de toekomst vaker hun kijk op diversiteit te delen op sociale media.

4) Zorg voor je collega's

Online agressie blijft niet alleen op het scherm. Ze kruipt onder de huid. Maak dit bespreekbaar binnen je organisatie. Voorzie ondersteuning, wissel taken af en zorg dat medewerkers weten dat ze er niet alleen voor staan. Door samen te leren over polarisering en moderatie kun je een gedeelde taal vinden. Zo kun je met je team betere gesprekken voeren over lastige reacties of haat op sociale media.

Een praktische tip: schrijf je eerste (eerlijke) reactie gerust helemaal uit, maar druk nog niet op enter. Of zeg het hardop tegen je collega’s. Vaak helpt het al om die frustratie even kwijt te kunnen, waarna je met een helderder hoofd beslist wat je wel of niet post.

Zichtbaar zijn mét grenzen

Zichtbaarheid is noodzakelijk voor fondsenwerving en maatschappelijke impact. Maar zichtbaarheid zonder duidelijke kaders en afspraken kan je organisatie ook kwetsbaar maken. Door bewust om te gaan met moderatie, verwachtingen en zorg voor je team, kun je sociale media inzetten op een manier die past bij je waarden.

Lastige reacties horen erbij. Wegkijken of reacties snel ‘verbergen’ helpt je niet, zeker niet op lange termijn. Met duidelijke keuzes en een empathische aanpak kun je ruimte blijven maken voor gesprek, betrokkenheid en vertrouwen. Ook (en misschien juist) buiten je eigen bubbel.

Dit artikel stond eerder in Vakblad fondsenwerving, jaargang 28, nummer 1, dat in maart 2026 verscheen.

Labels: Facebook, Tools & Tips, Social Media, Instagram, Twitter, Online, TikTok, Campagnes, Social media strategie, Grensoverschrijdend gedrag, Vf 28-1